Drukbezochte 4 mei herdenking

Als Cees de Waal de taptoe heeft laten klinken breken aan de Waardsedijk twee minuten aan van intense stilte. Het is acht uur en de honderden mensen bij het oorlogsmonument aanwezig doen er het zwijgen toe. Zoals alom in den lande. Twee minuten van bezinning en voor ieder de eigen herinneringen en gedachten.

Even voor dit moment hebben zowel de Muziekgroep Oudewater als De Banier toepasselijke liederen ten gehore gebracht in afwachting van de stoet die vanaf de Michaëlskerk onderweg was. Na het zingen van twee coupletten van het volkslied werd de toespraak van burgemeester De Vries aangekondigd. Die had als titel gekozen “Ik schaam mij.” Hierin stipte hij de verantwoordelijkheid aan die gevoeld moet worden ten opzichte van diegenen die hun leven gaven voor onze vrijheid.

Vrijheid geen vanzelfsprekendheid

“Vrijheid is geen vanzelfsprekendheid; ze werd bevochten, ook hier in Oudewater. De mensen die zich daarvoor hebben ingezet verdienen blijvende erkenning.” Na een beschouwing over de bedreigingen van de vrede die alom in de huidige wereld aanwezig zijn, zoals wantrouwen, desinformatie, uitsluiting en verdeeldheid deed De Vries ook een appel op de eigen Oudewaterse bevolking: “Op de wereld om ons heen hebben we wellicht niet zo veel impact, maar in onze eigen stad kunnen we samen het verschil maken. Weerbaar en veerkrachtig zijn. Ik vraag u dan ook om met elkaar hierin stappen te zetten. Schud naïviteit en weerstand hieromtrent van u af. We moeten samen - u, de overheid, het bedrijfsleven, de netwerken in de stad - werken aan een maatschappij die weerbaar en veerkrachtig is. Veiligheid en weerbaarheid laten zich niet maken - maar we kunnen ze wél samen vormgeven. De wereld is in beweging, tijd ook voor ons om hier in Oudewater goed op voorbereid te zijn. Veerkracht betekent: mensen die zélf opstaan, gedragen door solidariteit en samenwerking. Praat met elkaar, wat kunt u voor elkaar betekenen en hoe zorgt u ervoor dat u ook zelf goed voorbereid bent op een noodsituatie”.

Kranslegging

Na het lezen van de gedichten en een muzikaal intermezzo van Muziekgroep Oudewater volgde de kranslegging namens achtereenvolgens het College van B&W, de Oudewaterse gemeenteraad, een delegatie van de LHBTIQ+ en twee Oekraïense stadgenoten. Na de kranslegging defileerden de aanwezigen langs het monument en aansluitend langs de graven van de oorlogsslachtoffers op de Nederland Hervormde begraafplaats.

Wat zou jij doen?

In een zo goed al bezette kerk heette Peter Heemskerk eerder op de avond de aanwezigen -onder wie veel jongelui- welkom en werd na het voorlezen van het winnende gedicht van Tess van der Klis en een muzikaal intermezzo door Linda de Jong en Rob Kortekaas de lezing gehouden die door Wout van Kouwen was geschreven op basis van zijn boek over Oudewater tijdens de Tweede Wereldoorlog. De schrijver zelf was wegens ziekte verhinderd en daarom hield Ton Mastwijk de voordracht met de titel ‘Wat zou jij doen?” Op basis van de worsteling die de Utrechtse agent Jan Vernooij moest doorstaan bij het uitvoeren van zijn opdracht Joodse medeburgers aan te geven. Hij volgde zijn eigen geweten met een herderlijke brief vanuit de Nederlandse bisschoppen als basis om het dilemma op te lossen. Zijn gezin en hijzelf -als onderduiker aan de Waardsedijk - leefden twee lange oorlogsjaren in uiterst ongewisse omstandigheden, gingen door een hel van angst, onzekerheid en heimwee. “Als wij niets doen? Wie dan? We zien toch dat dit niet kan. ‘t Is nu aan jou en mij!” was de slotzin. Twee jeugdige Oudewaternaren lezen net als voorgaande jaren de namen op van alle in de Tweede Wereldoorlog omgekomen inwoners. Met hun leeftijden! The white Cliffs of Dover werd aan het eind van deze bijeenkomst gezongen door Linda de Jong, waarna de stoet werd geformeerd die de wandeling naar het monument aan de Waardsedijk ondernam. Met voorop de tamboer en de veteranen van de Lopikerwaard, gevolgd door de scouting, de brandweer en het College van B&W.