Aan tafel is ruimte voor de grote vragen

Eerst wordt er gegeten. Een ovenschotel misschien, een kom soep erbij en vaak staat er meer dan één gerecht op tafel. Pas later op de avond komen de grotere vragen. Over hoop en geloof, maar ook over kwaad, onrecht en wat er eigenlijk meer is tussen hemel en aarde. Voor het derde jaar organiseert de Hervormde Gemeente Montfoort ontmoetingsbijeenkomsten voor mensen die daarover willen praten. “Je merkt dat er heel veel behoefte is om vragen te kunnen stellen.”

Anne-Co Honkoop weet inmiddels dat ze vooraf nooit precies weet wie er die avond aan tafel schuift. Aanmelden hoeft niet. Wie nieuwsgierig is, mag gewoon binnenlopen bij verenigingsgebouw Rehoboth. “We zijn iedere keer weer benieuwd wie er komt.”

Sommige bezoekers komen één keer kijken, anderen blijven terugkomen. Waar de één vooral behoefte heeft aan ontmoeting en gezelligheid, komt een ander binnen met vragen over geloof of zingeving. Juist die vrijblijvendheid hoort volgens Anne-Co bij de opzet. Niemand hoeft vooraf te weten wat hij precies zoekt, aanschuiven mag ook gewoon uit nieuwsgierigheid.

Eerst samen eten

Wat al die verschillende mensen in ieder geval gemeen hebben, is dat de avond aan dezelfde tafel begint. Vrijwilligers uit de Hervormde Gemeente koken, waarna er ongeveer een uur de tijd is om samen te eten. Soms staan er ovenschotels op tafel, vaak is er soep en geregeld valt er uit meerdere gerechten te kiezen.

Voor Anne-Co is dat geen gezellig voorprogramma voordat het ‘echte’ gedeelte begint. Juist aan tafel ontstaat iets wat zich moeilijk laat organiseren. “Tijdens het eten leer je mensen heel goed kennen. Ze vertellen over hun dag en over hun leven. Soms komen dan ook heel kwetsbare dingen naar voren.”

Daarom zou ze dat gezamenlijke uur niet willen missen. Het sluit volgens haar bovendien aan bij een oud Bijbels principe. “De eerste christenen kwamen ook samen en aten met vreugde met elkaar. Dat willen wij ook.”

Er zit alleen één praktisch probleem aan de open deur. Niemand weet precies hoeveel mensen er komen eten. Zeker aan het begin van een nieuw seizoen blijft dat spannend. Anne-Co grapt dat ze de snackbar voor de zekerheid nog maar niet heeft gebeld. Tot nu toe bleek een noodgreep ook niet nodig. En wat overblijft, wordt niet zomaar weggegooid. “Er zijn ook mensen die het soms iets minder hebben. Die krijgen dan wat er over is mee naar huis.”

Grote vragen

Na het eten verandert het gesprek langzaam van karakter. De cursus Op zoek naar God biedt enige houvast, maar bepaalt niet van minuut tot minuut wat er besproken wordt. Liever kijkt Anne-Co naar wat de mensen tegenover haar bezighoudt.

En dat kunnen vragen zijn waarop geen eenvoudig antwoord bestaat. Waar komt het kwaad vandaan? Wordt onrecht uiteindelijk gestraft? Waar is hoop te vinden? “Wat wij heel mooi vinden, is om een plek te bieden waar mensen gewoon echt hun vragen kunnen stellen. We gaan met elkaar op zoek naar antwoorden.”

Dat gebeurt nadrukkelijk vanuit het christelijk geloof en met de Bijbel als uitgangspunt. Tegelijkertijd wil Anne-Co voorkomen dat het een stijve cursusavond wordt. “Het gaat juist om waar mensen zelf mee leven en waar ze mee rondlopen.” De dominee (Corjan Rijsdijk red.) omschreef de bijeenkomsten eens als enigszins vergelijkbaar met een Alpha-cursus, vertelt ze, maar dan minder gestuurd door een vaste methode. “De vragen uit de groep bepalen veel meer welke kant een avond opgaat.”

Een twintiger naast een oudere

Wie uiteindelijk aan tafel zit, verschilt van avond tot avond. De laatste tijd waren er wat meer ouderen, maar Anne-Co herinnert zich ook een deelnemer van twintig die met veel vragen over God en het leven kwam. “Het is heel verschillend. Iedereen is gewoon welkom.”

Toch ziet ze soms wel een verschil in wat mensen meebrengen. Bij oudere deelnemers kan achter een vraag een heel levensverhaal schuilgaan. “Die hebben er al een heel leven op zitten en zitten daar soms met hun hele geschiedenis: ik ben gewoon zo op zoek naar antwoorden.” Jongeren kunnen juist vanuit nieuwsgierigheid binnenstappen. “Die jongste generatie is soms gewoon heel nieuwsgierig.”

De middengroep ziet Anne-Co opvallend genoeg wat minder vaak. “Mensen rond de veertig zien we denk ik gemiddeld het minst.” Een verklaring heeft ze daar niet direct voor. Vaste patronen zijn het volgens haar evenmin. Iedere bezoeker brengt uiteindelijk zijn eigen verhaal en vragen mee.

Vorig jaar kwamen er volgens Anne-Co ongeveer ‘twee handen vol’ mensen. Als de groep groter wordt, gaan we in kleinere groepen uiteen, zegt ze, “want hoe vaker mensen elkaar zien, hoe meer er gedeeld wordt. Soms vertellen deelnemers heel persoonlijke dingen over hun verleden. Dan wil je wel ruimte houden voor hun verhaal.”

Daar zit tegelijkertijd een kleine uitdaging. Mensen die vaker komen, kunnen samen een hechte groep vormen, terwijl de deur ook voor nieuwe bezoekers open blijft staan. Mogelijk gaan vaste deelnemers daarom verder met een vervolgcursus Leven met God en kan er daarnaast weer een nieuwe groep met Op zoek naar God beginnen.

Verwondering

Voor Anne-Co zelf is het christelijk geloof vertrouwd. Ze groeide ermee op. Juist daardoor kan het haar raken wanneer iemand die nauwelijks iets van het geloof weet, tijdens zo’n avond iets ontdekt wat voor haar lange tijd vanzelfsprekend was. Ze heeft het de afgelopen jaren zien gebeuren. Mensen kwamen binnen met vragen, deden nieuwe inzichten op en wilden vervolgens de volgende keer weer aanschuiven. “Dan zie je dat iemand verwonderd raakt en denkt: hier wil ik nog meer van weten. Als ik daar een stukje in mee mag lopen, word ik daar echt blij van.”

Informatie: De ontmoetingsbijeenkomsten vinden ongeveer eens per drie weken plaats in verenigingsgebouw Rehoboth, Korte Kerkstraat 8. De eerstvolgende bijeenkomst na 30 september is op 14 oktober. De inloop begint om 18.30 uur en de avond duurt tot 20.00 uur. Aanmelden is niet nodig.