Keuze plaats Nationale Heksenmonument begin november

Nog drie plaatsen in Nederland zouden het Heksenmonument graag geplaatst willen zien worden, omdat zij vinden dat een dergelijk monument goed past binnen hun gemeenschap. Begin september hebben de gemeenten Oudewater, Roermond en Montferland (‘s Heerenberg) een voorstel voor het plaatsen van het Nationale Heksenmonument bij de Stichting Nationaal Heksenmonument ingediend.

‘Stuk voor stuk goede plannen’, staat er op hun website te lezen. ‘Elke gemeente heeft een lokale geschiedenis op het gebied van heksenvervolging en houdt zich hiermee bezig.’ De Stichting Nationaal Heksenmonument maakt begin november bekend in welke plaats het Nationale Heksenmonument geplaatst gaat worden. Afgelopen vrijdag was er een vertegenwoordiging van de stichting in Oudewater.

Geschiedenis heksenvervolgingen en meer

De stichting werd hier in Oudewater vertegenwoordigd door Manja Bedner, die we kennen uit ‘De Heks van Almen, en Julika Marijn, een bekende Nederlandse actrice, presentatrice en zangeres. Namens de Heksenwaag deed Isa van der Wee het woord. Overigens is het al of niet plaatsen van het Heksenmonument een zaak van de gemeente, en daarom was ook wethouder Walther Kok aanwezig, en hij betoogde dat Oudewater met de Heksenwaag al actief een niet mis te verstaan beeld van de heksenvervolgingen geeft, zeker nu daar een verdieping aan gegeven is in de vorm van een permanente tentoonstelling over het alsmaar weer “wegzetten” van vrouwen in bejegening, verbaal geweld en erger. Bedner en Marijn waren onder de indruk van de wand waar menig bezoeker van de Heksenwaag bij binnenkomst bijna letterlijk tegenaan loopt en duidelijk maakt hoe erg, hoewel het er in andere landen soms nog veel heftiger aan toe ging, menige vrouw geleden heeft onder de heksenvervolgingen. Wethouder Kok liet onder meer weten dat zo’n 15.000 bezoekers per jaar de Heksenwaag bezoeken.

Dat komt aan bij de bezoekers

Van der Wee: “De bezoekers van het museum komen echt overal vandaan, niet alleen uit Nederland, maar ook uit de Verenigde Staten en Zuid-Afrika en Australië en meer. Vroeger ging het in de Heksenwaag vooral over de geschiedenis en was de reactie van bezoekers vaak ‘ik ben blij dat ik in deze tijd leef’, maar met onze extra laag, de tentoonstelling ‘Anders?!’, zien mensen dat enigszins vergelijkbare zaken nu nog steeds plaatsvinden, waarin aanjagers en meelopers een grote rol spelen. Dat komt aan bij de bezoekers en stemt duidelijk tot nadenken.”

Bewustwording en eerherstel

Er blijken meer musea in Europa te zijn waarin ‘heksen’ een rol spelen, maar die hebben dan bijvoorbeeld ‘martelwerktuigen’ of ‘magiërs’ als leidend thema. De Heksenwaag is het enige museum dat bovengenoemde educatieve insteek heeft: “De wijze waarop wij aandacht aan het thema ‘heksenvervolging’ geven en de toegevoegde context maken dit museum in Europa echt uniek.” Als Manja Bedner en Julika Marijn duidelijk maken dat eerherstel en bewustwording de doelstelling van het plaatsen van een heksenmonument zijn, dan lijkt de Heksenwaag in Oudewater daar nu al bijzonder goed in te slagen, maar graag zouden ze uiteraard nog de toevoeging in de vorm van het Nationaal Heksenmonument bijzonder op prijs stellen ten einde nog meer bezoekers duidelijk te maken wat er destijds speelde en wat nog steeds speelt.