Café restaurant Seelt (1)

Op 12 december vorig jaar kopte De IJsselbode ‘Seelt gesloopt’. Otto Beaujon schreef eronder: ‘Honderdvijftig jaar geleden gebouwd door Cornelis Rijkelijkhuizen als uitspanning en koffiehuis op een plek waar de stoomtram uit Gouda de stad binnenkwam, is de afgelopen week het oude gebouw met het overdekte terras gesloopt om plaats te maken voor appartementen. Het etablissement had stijl. Je kon er eten en je kon er een behoorlijk groot feest voor je laten organiseren.’

In de jaren ‘50 van de vorige eeuw werd dit restaurant overgenomen door Henk Seelt en zou het spoedig zijn naam dragen tot 1987. Restaurant Seelt was een echte huiskamer voor velen, vandaar dat wij in twee delen terug willen kijken met o.a. Trudy en Wim Seelt en zijn vrouw Marita op hun jaren in dit nu pas gesloopte gebouw.

‘Meneer Seelt’

Henk was in 1915 te Rotterdam geboren. Zijn vader runde er een café aan de Eerste Midlandstraat, of eigenlijk een ‘proeflokaal’ zoals dat toen heette. Je kon daar, zoals op de gevel stond te lezen, ‘Een prima consumptie krijgen voor de bescheiden soms gelds van vijf centen.’

Na ongeveer een half jaar ambachtsschool kwam Henk op 12-jarige leeftijd al in de zaak van zijn vader. Toen die zaak van de hand werd gedaan, volgde een lange tijd van ober/kelneren in vaak deftige Haagse restaurants. Daar kwam hij in 1957 in contact met een vertegenwoordiger van Heineken, die hem vertelde dat er een café-restaurant in Oudewater vrij kwam omdat de eigenaar Rijkelijkhuizen ging stoppen. “Is dat niks voor jou, zo’n eigen horecazaak?”, was de vraag, want Heineken wilde graag leverancier blijven.

Na rijp beraad, zoals dat heet, waagden Henk en zijn vrouw Nel van der Zijden, de sprong.

Het was een enorme sprong in het diepe want de omstandigheden waren niet al te gunstig: een gezin met zeven kinderen en geen stuiver eigen geld. Zijn collega’s in Den Haag voorspelden dan ook dat hij binnen een maand terug zou zijn. Daarom toch maar de huur een maandje vooruitbetaald, voordat het hele gezin met hebben en houden op een verhuiswagen naar Oudewater trok om café/restaurant Rijkelijkhuizen te betrekken.

Nog tijdens het uitladen stelde de nieuwbakken ondernemer zijn vrouw voor om naar het goede Den Haag terug te keren, maar de eega was niet gediend van een dergelijke tweeslachtigheid. Dus wachtte men in Den Haag tevergeefs op de terugkeer van het gezin Seelt.

Het was allemaal bijzonder wennen daar op het IJsselvere. Er woonde in de opkamer nog een werkster (Annie de Bruin) in die geconfronteerd werd met de drukte van zeven kinderen en ook voor de kinderen zelf was het een enorme overgang van de grote stad naar ons plattelandsstadje. Wim genoot van de vrijheid, maar de oudste, Trudy van 12, vond het maar niks. Vooral op school was het leerniveau een stuk lager dan in de stad: bijvoorbeeld geen huiswerk en geen extra Franse les in de zesde klas. Tot haar grote teleurstelling ontbrak ook nog eens een stoep om te rolschaatsen en een overdekt zwembad.

Weg met die barkrukken!

Maar ‘meneer Seelt’, zoals iedereen hem in Oudewater noemde, en zijn vrouw wisten van aanpakken. Ze wilden er een succes van maken. Mevrouw Seelt, die kruideniersdochter was, dook de keuken in en groeide langzamerhand uit tot een uitstekende kok en haar man wilde in de zaak een bepaalde sfeer creëren die hij in Den Haag gewend was geweest. Het eerste wat hij deed, waren de barkrukken bij het buffet verwijderen. In plaats daarvan plaatste hij pal daarvoor een grote leestafel zodat de gasten er gezellig konden aanschuiven en niet met hun rug, zoals bij barkrukken, naar de gasten toe zaten. Bij grof taalgebruik zei Seelt er wat van en op de achtergrond draaide hij Hongaarse muziek in zijn restaurant, zoals hij dat in Den Haag met zelfs live-orkesten had meegemaakt. Die muziek gaf een bijzondere sfeer waar de vaste klanten natuurlijk wel even aan moesten wennen, maar gelukkig werd het een succes. Meneer Seelt was een empathisch man, die de tijd nam voor zijn gasten en er alles aan deed het hen naar de zin te maken. Door de grote naamsbekendheid in Oudewater en omstreken hield men de oude naam Rijkelijkhuizen nog een korte periode aan.

Waagmeester

Meneer Seelt was niet alleen horecabaas geworden, maar ook nog eens waagmeester. Met de huur van het pand was hij namelijk tevens beëdigd als waagmeester. Bij het gebouw behoorde een stal waar de varkens van boeren uit de omgeving voor 60 cent werden gewogen, alvorens zij werden geslacht. Het kwam regelmatig voor dat vader Seelt naar de gewichten moest zoeken omdat de kinderen ermee gespeeld hadden.

Het gebeurde een keer dat een boer een enorm groot varken (een beer) wilde laten wegen. Opeens ontsnapte het beest en vloog de keuken binnen. Het personeel daar schrok zich natuurlijk rot en voor ze het wilde beest te pakken hadden, had hij al een hele ravage aangericht en was hij begonnen aan het eten van wat een zusje van hem had kunnen zijn.

De zondagdrukte en K.P.J.

Het café/restaurant was van oudsher een plaats waar de paarden werden uitgespannen terwijl de mensen binnen van spijs en drank genoten, vandaar de oude naam van ‘Uitspanning H. Rijkelijkhuizen.’

Zoon Wim heeft nog herinneringen aan de tijd dat de boeren in koetsjes naar deze ‘pleisterplaats’ kwamen. In de paardenstal achter vonden de dieren zolang onderdak. Zij gingen eerst naar de St. Franciscuskerk en kwamen daarna traditioneel een kopje koffie drinken met daarbij de traktatie van een Nobo-sprits voordat men huiswaarts keerde.

Maar in de loop van de tijd namen hun kinderen die traditie over. De ouderen kwamen minder en de jeugd, verenigd in de K.P.J. (Katholieke Plattelands Jongeren), nam bezit van Seelt op de vroege zondagmiddag. Voor hen was het altijd ‘Pa Seelt’.

Trudy Metz-Seelt daar over: “De meisjes kwamen dan in hun zondagse kleren, arm in arm, soms wel met z’n vijven naast elkaar naar het restaurant. Ze gingen links van de ingang zitten en de jongens rechts. Maar op een gegeven moment kwamen de jongens wel even bij de meisjes kijken.” Die zondag na de kerkdienst was de uitgelezen mogelijkheid voor de jeugd om contacten te leggen. Op school, in het zwembad en in de vele katholieke verenigingen was dat niet mogelijk. Daar werden de jongens en meisjes strikt uit elkaar gehouden. Trudy: “Soms was het op zo’n zondag zo druk dat ze op de trappen zaten. Het was dan vaak moeilijk om een goed plaatsje te veroveren. Daarom gingen sommigen niet naar de kerk maar fietsten of liepen vanaf thuis direct naar Seelt zodat ze van een goed plaatsje verzekerd waren. Wel werd aan de kerkgangers later gevraagd wie er gepreekt had, want thuisgekomen werd daar wel eens, ter controle of ze naar de mis geweest waren, naar gevraagd.”

‘De H.G.Seelt beker’

Dat ‘Pa Seelt’ er brood in zag om deze jongerengroep aandacht te geven, blijkt wel uit het feit dat hij ‘De H. G. Seelt beker’ beschikbaar stelde voor een K.P.J.-voetbaltoernooi op zondag 30 juni 1968. Voor deze speciale gelegenheid verrichtte Pa Seelt, onder toezicht van de scheidsrechter van dienst Ruud Bekkema, de aftrap (zie foto). Er speelden o.a. K.P.J.-teams mee uit Echt, Jutphaas, Maarsen en Kamerik.

Het was me daar dus op de vroege zondagmiddag altijd een heel gezellige boel. De jongeren leerden er kaartspelen zoals toepen, rikken, klaverjassen en ‘bergie-op-bergie-af’. Maar om 2 uur sloot Pa Seelt de tent. Het was dan welletjes geweest want de jonge gasten moesten wel nuchter even later kunnen gaan melken. Er werd alleen een uitzondering gemaakt als er schaatswedstrijden waren die op de televisie, die in de hoek stond, werden uitgezonden. Het was in de tijd van ‘Ard en Keessie’ waarbij ieder met papier en potlood de rondetijden bijhield en aan de beeldbuis gekluisterd zat.

De katholieke jeugd verzamelde zich op zondagavond ook vaak bij Seelt voordat ze naar een dansavond elders gingen.

De bushalte voor de deur

Van oudsher was de bushalte van de V.A.G.U. (Verenigde Autobusdiensten Gouda Utrecht) voor de deur van het café/restaurant. Pas halverwege de jaren ‘60 werd de halte met kantoortje verplaatst naar de Molenwal.

In de oude veranda stond nog te lezen “Halt en rust wat”. Seelt verdiende aan de fietsenstalling naast het restaurant waarvoor de reizigers eens per maand een klein bedrag moesten betalen. Zoon Wim moest wel eens in de poort zitten om geld te beuren voor het stallen van de fietsen. Als hij zag dat er een brommer niet op slot stond, kon hij de verleiding niet weerstaan om er een paar rondjes mee te rijden. Links van de ingang was een klein loketje gemaakt van waaruit op de eerste vrijdag van de maand door één van de chauffeurs abonnementen werden verkocht.

Vertegenwoordigers dronken graag even een kopje koffie bij Seelt totdat ze naar hun afspraak elders in Oudewater konden gaan.

De chauffeurs van de bussen fungeerden soms ook als bodedienst. Meneer Seelt bestelde zijn vis altijd in Gouda bij De Jong. Die werd dan met de bus naar Oudewater meegegeven. De passagiers wisten dus precies wanneer er weer verse vis gegeten kon worden bij Seelt. Ook ijsblokken voor de koeling werden met de chauffeur meegegeven.

Zoals u ziet, is de pagina vol. Volgende keer meer over restaurant Seelt in deel 2.

Bronvermelding: Wim, Marita en Trudy Seelt, Gerard Verweij, ‘ff z@ppen naar de vorige eeuw’ serie 2 deel 2,
De IJsselbode, Utrechts Nieuwsblad, René Dionisius.

De vorige afleveringen van ff z@ppen zijn gebundeld in acht delen. Waarvan de laatste drie in zwart/wit. De rijk geïllustreerde boekjes zijn voor € 17,50 in Oudewater te koop bij de Read Shop, de TIP en bij de schrijver zelf op De Cope 6. Deel 5 staat geheel in het teken van de oorlog.