Als het golft dan golft het goed. Niet te stuiten, niet te sturen

Dit zong De Dijk al in 2000. Vanaf 2026 is er een landelijk dekkend netwerk genaamd ‘Werkcentrum’ waar werkzoekenden werkenden én werkgevers ondersteuning krijgen bij werk, scholing en loopbaanvragen, aldus het UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen). Het is overigens nog in aanbouw, er wordt gewerkt aan een loket in Woerden en in september eentje in Utrecht dat vijf dagen open is. Vroeger had je het Arbeidsbureau, dé plek waar alle werkzoekenden zich moesten inschrijven, ongeacht hun situatie. Dat werd in 2002 vervangen door het CWI (Centrum Werk en Inkomen). Dit was nooit echt een succes. In 2009 moest het CWI fuseren met UWV, het werd UWV WERK-bedrijf. Vooral (eigenlijk alleen) bedoeld voor mensen met een uitkering. Het Werkcentrum is nu voor iedereen, ook voor mensen zonder uitkering of die wel een baan hebben maar iets anders willen. Net als vroeger het Arbeidsbureau. Die omzwervingen hebben veel geld en moeite gekost. Wel goed dat het ‘Arbeidsbureau’ weer terugkomt, maar wat mij betreft ook met die naam.

Zo ken ik nog meer golfbewegingen. Weet u nog dat we tot 1998 de Algemene Arbeidsongeschiktheidswet (AAW) hadden? Daar viel iedereen onder, zelfstandigen en werknemers. Het was een basisuitkering voor arbeidsongeschikten van 70% van het minimumloon. Voor werknemers was er de WAO, die daarbovenop aanvulde tot 70% van het laatst verdiende loon. De AAW moest na veel gelobby zo nodig weg, de zelfstandigen hadden dat naar eigen zeggen niet nodig, ze regelden het zelf wel. Ze vonden de AAW-premie te duur. Maar velen regelden het niet dus. Veel (kleine) zelfstandigen hebben geen particuliere arbeidsongeschiktheidsverzekering, met alle risico’s van dien. Want dit is erg duur. Als het misgaat, gloort de bijstandswet aan de horizon, als het vermogen is ‘opgegeten’. Onwenselijk voor de arbeidsongeschikte en de bijstand. Dat resulteerde in een wetsvoorstel Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen dat nu behandeld wordt. Een verplichte verzekering dus. Eigenlijk weer een AAW. Wat een gedoe.

Het is nog erger, de WAO moest er in 2006 ook aan geloven. Nu is er voor werknemers de IVA (bij volledige arbeidsongeschiktheid) en de WGA (voor mensen die niet duurzaam of gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn). De IVA gaat nu afgeschaft worden. Feitelijk is de WGA dan weer een soort WAO. Wellicht was de AAW/WAO-constructie van destijds zo dom nog niet. Er is inmiddels weer veel water door de Rijn gegaan.

Nog eentje dan. Tot 1998 bestond er een vergunningstelsel voor uitzendbureaus.

Uitzendbureaus moesten destijds een vergunning hebben van het toenmalige Arbeidsbureau om personeel ter beschikking te stellen. Dat werd afgeschaft, wat leidde tot een enorme groei van het aantal uitzendbureaus, en vooral malafide bureaus. Omdat dit onbeheersbaar bleek (extreem veel fraude, onderbetaling en slechte arbeidsomstandigheden), wordt er vanaf 2027 weer een vergunningsplicht ingevoerd via de ‘Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten’. Daar is overigens onder invloed van tal van ‘belanghebbenden’ een gedrocht van een organisatie en proces voor opgetuigd, in afwijking van wat gangbaar is bij het ministerie van SZW. Waar men ongetwijfeld weer op terug gaat komen. Ik voorspel dat dit hem niet gaat worden.

‘Als het golft dan golft het goed. Niet te stuiten, niet te sturen.’

Wim Klever