Klimop

De nieuwe omgevingswet wil ruimte, cultuur en natuur samenvatten in één groot administratief systeem dat door de overheid gecontroleerd en bestuurd moet worden.

Als geëngageerde burger werd mij enkele weken geleden om mijn mening gevraagd en toen heb ik iets gezegd over knotwilgen. De gemeente denkt er anders over.

Ditmaal wil ik iets zeggen over klimop. Om te beginnen de pluspunten: klimop huisvest en voedt vele soorten vogels, vlinders, hommels, bijen, spinnen, slakken en nog tientallen, misschien wel honderden andere soorten klein grut. Merels, spreeuwen, lijsters en houtduiven eten ‘s winters de bessen. Voor anderen, waaronder mensen, zijn die bessen giftig. Heel wat rupsen eten in het voorjaar van het loof en ze overwinteren tussen het dichte gebladerte. Oude klimop heeft enorme dichte bundels luchtwortels, als baleinen van een walvis. Daartussen zijn de nesten van mussen en vele soorten kleine zangvogels veilig tegen eksters en andere rovers.

Als mensen de klimop willen snoeien of verwijderen kan de hars van de plant verpoederen en kun je een hardnekkige hoest en hevig tranende ogen oplopen. Als je er toch aan begint, gebruik dan een mondkapje en een stofbril. Dat leren ze je in Boskoop, en het zal ook wel in de wet komen te staan.

Voor wie het modewoord biodiversiteit niet wil gebruiken: klimop is een niche, een trefpunt en een toevluchtsoord, een bestaansgemeenschap met een enorme soortenrijkdom.

Tenslotte: het blad van de klimop is een enorme stof- en roetvanger. Het fijnstof uit de lucht blijft plakken aan het blad van de klimop, en heeft een flinke regenbui nodig om eens in de zoveel tijd op de grond te belanden waar het door bodemorganismen verwerkt wordt.

Niet voor niets worden kilometers geluidweringen langs snelwegen met klimop beplant, en een klimopbos rond Tatasteel zou wonderen doen voor de plaatselijke luchtkwaliteit.

De Duitse tandarts en botanicus dr Egidius Martin schrijft in zijn boek over Sequoia’s een hoofdstuk over de oudste plantaardige levensvormen op aarde. In Europa kan de taxus 2000 jaar oud worden, maar de klimop kan als houtig gewas ook een leeftijd van 1500 jaar bereiken, ouder dus dan de 400-jarige eik en de 1000-jarige Linde. In Beieren zijn dergelijke oeroude klimop-struwelen gevonden op ruïnes van oude kastelen. Die oudste delen zitten trouwens grotendeels onder de grond.

Zou het aan mij liggen, dan mogen monumentale grote klimop-formaties op oude gebouwen en stadsmuren in de nieuwe Omgevingswet ook een beschermd plekje als cultuur- en natuurwaarde krijgen, bijvoorbeeld door aan het voornemen om ze weg te halen een vergunning te verbinden. Kijk maar eens naar wat ik bedoel rond de achtertuin van Kapellestraat 5, het makelaarskantoor van Het Groene Hart. Stichting Hendrick de Keyser is voornemens het pand te renoveren (het is vroeg- 17e eeuws) en het zou eeuwig zonde zijn als straks de enorme klimop in de achtertuin, dit joost-mag-weten hoe oude plantaardige erfgoed met al zijn nesten en niches en zijn enorme soortenrijkdom aan bewoners en gasten, geruisloos verdwijnt.

Otto Beaujon

Otto Beaujon