De nieuwe kleren van de keizer

Ik moest er de afgelopen weken opvallend vaak aan denken. Niet omdat ik in sprookjes geloof, maar omdat sommige sprookjes verrassend actueel blijken te zijn.

Ze beginnen zelden met een leugen. Ze beginnen met mensen die ophouden vragen te stellen.

Er komt een kleermaker.

Dan nog één.

Een adviseur.

Een second opinion.

Een jurist.

Een beleidskader.

Nog een memo.

Nog een procedure.

En voor je het weet heeft iedereen het over de mantel. Niemand vraagt zich nog af of er eigenlijk wel stof is. Of misschien nog belangrijker, of de keizer überhaupt iets aan heeft.

De afgelopen weken heb ik me door honderden pagina’s Woo-documenten geworsteld. En hoe meer ik lees, hoe minder eenvoudig het lijkt te worden. Niet omdat de werkelijkheid ingewikkelder wordt, maar omdat de uitleg dat wel wordt.

Steeds weer een nieuw onderzoek.

Steeds weer een nieuwe uitleg.

Steeds weer een ander kader.

Steeds weer een nieuwe reden waarom iets vandaag anders is dan gisteren.

Iedere stap lijkt op zichzelf logisch.

Iedere beslissing is uit te leggen.

Iedere procedure heeft een doel.

Maar als je een paar passen achteruitzet, dringt zich langzaam een ongemakkelijke vraag op. Zijn we nog bezig met de vraag of vooral met het antwoord?

Ondertussen speelt zich buiten het gemeentehuis een heel ander verhaal af. Starters zoeken een woning. Gezinnen wachten. Ondernemers maken plannen. Of maakten plannen, want hoeveel ondernemers investeren nog jarenlang in tekeningen, onderzoeken, procedures en verwachtingen als de eindstreep steeds lijkt te verschuiven?

Misschien is dát wel de grootste schade. Niet één dossier. Niet één bouwplan, maar het vertrouwen dat een overheid voorspelbaar hoort te zijn. Montfoort heeft inmiddels een nieuwe wethouder Ruimtelijke Ordening. Hij erft niet alleen een stapel dossiers. Hij erft ook een verhaal. Een verhaal waarin we steeds vaker lijken te praten over procedures, rapporten en regels. En steeds minder over de vraag waar het ooit mee begon.

De nieuwe wethouder heeft één voordeel. Hij kent het sprookje nog niet. Misschien kijkt hij daarom niet als eerste naar de mantel, maar gewoon naar de keizer, en stelt hij de vraag die niemand durft te stellen, want soms is één eenvoudige vraag waardevoller dan tien rapporten. En soms is het begin van goed bestuur simpelweg weer durven kijken.

Sjoukje Dijkstra