Doorgedraaid?

Sommige gemeenten geven je als ondernemer het gevoel dat je door een deur moet die zwaar is, maar uiteindelijk wel open kan. In Montfoort krijg je soms eerder het gevoel dat je door een draaideur loopt, die nergens op uitkomt.

Je blijft bewegen. Je blijft investeren. Je blijft - op verzoek van de gemeente - onderzoeken uitvoeren door onafhankelijke onderzoeksbureaus, plannen aanpassen en gesprekken voeren. Maar na jaren sta je opvallend vaak weer bijna op dezelfde plek.

Dat beeld bleef hangen nadat ik kort na mijn publicaties over het molendossier werd gebeld door een voormalige wethouder uit Oudewater, die inmiddels al enkele jaren in Montfoort woont. Wat hem opviel, zei hij, was niet eens dát projecten hier vastlopen. Dat gebeurt overal.

Wat hem vooral opviel, was dat vooral plannen die vanuit de gemeente zelf komen, of waarbij invloedrijke partijen betrokken zijn nog vaker wel doorgang lijken te krijgen. En zelfs dan vaak pas na lange trajecten. Particuliere initiatieven daarentegen lijken steeds vaker vast te lopen in onderzoeken, nieuwe aanvullende voorwaarden en met jarenlange procedures tot gevolg.

Hoe langer ik daarover nadenk, hoe ongemakkelijker die observatie eigenlijk wordt.
Want kijk naar het dossier rond molen De Valk. Eerst kwam er een rapport van Peutz, een gerenommeerd bureau dat concludeerde dat de gevolgen voor de windvang beperkt zouden blijven. Vervolgens werd dat rapport terzijde geschoven. Daarna volgde opnieuw een beoordeling. Nieuwe gesprekken. Nieuwe beperkingen. En ondertussen verstrijken de jaren.

Natuurlijk moet een gemeente zorgvuldig omgaan met erfgoed en ruimtelijke ordening. Niemand verwacht dat bouwplannen automatisch worden goedgekeurd. Maar ergens begint het te wringen wanneer initiatiefnemers jarenlang investeren in onderzoeken, adviseurs, tekeningen en procedures, terwijl de richting onderweg steeds lijkt te verschuiven.

Toezeggingen die niet worden nagekomen, terwijl er juist op basis van die toezeggingen vervolgstappen worden gezet, onderzoeken zijn uitgevoerd, kosten gemaakt, om vervolgens later te horen dat er nooit toezeggingen zijn gedaan. Dat gevoel van voortdurende onzekerheid is funest voor vertrouwen in bestuur. Dat geldt waarschijnlijk voor meer ondernemers in Montfoort.

En precies daar ontstaat het probleem, want ondernemers investeren geen grote bedragen in procedures als vanuit een gemeente geen signalen worden afgegeven dat een plan in principe haalbaar lijkt. Dat doet niemand.

Toch lijkt in Montfoort steeds vaker een situatie te ontstaan waarin particuliere initiatiefnemers jarenlang in beweging worden gehouden, zonder dat er ooit echt duidelijkheid komt. Geen helder “ja”. Geen helder “nee”. Maar een proces dat blijft draaien.

Misschien is dát wel één van de redenen waarom Montfoort al jaren achterblijft in vergunningverlening en kleinschalige woningbouw moeizaam van de grond komt. Ontwikkelaars denken inmiddels wel tien keer na voordat ze ergens aan beginnen. Zeker wanneer een initiatiefnemer in andere gemeenten in vijf jaar tijd tientallen woningen realiseert, maar in Montfoort in elf jaar tijd nauwelijks vooruitkomt. Dat roept onvermijdelijk vragen op. Een nieuwe vergunningaanvraag voelt daardoor niet meer als een open of gesloten deur, maar als een draaideur.

Uiteindelijk gaat dit allang niet meer alleen over een molen, die twee dagen per week kan draaien. Het gaat over de vraag hoeveel vertrouwen inwoners nog hebben dat de deur daadwerkelijk open kan, voordat zij opnieuw dezelfde draaicirkel ingaan.

Sjoukje Dijkstra