Een nieuw leven voor brandweerkazerne kunst

Sjoukje Dijkstra

Een nieuw kunstwerk, ontsproten uit de overblijfselen van het kunstwerk dat aan de gevel van de voormalige brandweerkazerne in Montfoort pronkte, komt nu weer onder de aandacht. Het kleine kunstwerk dat als een eerbetoon in de bestrating bij het Montfoorts Kunstenaars Collectief prijkt, zal waarschijnlijk onderdeel uitmaken van een ‘beeldenroute’ langs beelden in gemeente Montfoort, waar achter de schermen hard aan gewerkt wordt. Marcel Wammes, bekend van Kunst in de Kelder is degene die met zijn creativiteit een stuk geschiedenis nieuw leven heeft ingeblazen.

Hij vindt dat zelf niet zo bijzonder en benadrukt daarbij: “Ik kon er niet goed tegen als deze overblijfselen zouden blijven liggen. Daarom heb ik het uiteindelijk gedaan.” In 2018 kwam het nieuws dat de iconische brandweerkazerne plaats moest maken voor een moderne versie. Het kunstwerk aan de gevel, gemaakt door Joop Putman (1968), dreigde verloren te gaan. Wanda Koch, betrokken buurtbewoonster, zette alles op alles om het kunstwerk te redden.

Ze vertelt: “Er kwam in 2018 een bericht dat de brandweerkazerne afgebroken ging worden en er een nieuwe brandweerkazerne moest komen. Ik heb toen contact gezocht met de gemeente en gevraagd of ze het kunstwerk, dat beeldbepalend was voor de Anne Franklaan, mannelijke- en vrouwelijke verzetsbuurt, wilden behouden. Hier heb ik ook aandacht voor gevraagd tijdens een forum inspraakavond.”

De reactie van de gemeente was aanvankelijk positief, maar door gebrek aan financiële middelen verdween het reddingsplan naar de achtergrond. “Uit de stukken begrijp ik achteraf dat de aannemer het mee had genomen in de prijsberekening, maar dat het desondanks dus toch niet gered is”, zegt Wanda, die het onbegrijpelijk en nog steeds schandalig vindt hoe er met het kunstwerk is omgesprongen destijds.

De sloop begon op 12 december 2019, de sterfdag van kunstenaar Joop Putman (2013). “Toeval?”, zegt Wanda betekenisvol. “Het ging me erg aan het hart. Toen kwam ik Anthoni van Ginneken tegen, die het ook betreurde. Samen hebben we geprobeerd om stukken van het kunstwerk dat zorgvuldig op een hoop op de grond was gelegd, bij een te rapen.” Met hem slaagde ze erin slechts enkele delen te redden. Die overgebleven fragmenten bleven eerst bij haar in de tuin liggen, tot ze deze aan Stichting Oud Montfoort (SOM) overhandigde, die op haar beurt Marcel Wammes vroeg om er iets unieks van te maken.

“Dit zijn de stukken die gered zijn”, wijst Wanda op een foto. “28 juli 2020 heb ik de brokstukken in een doos gedaan, met een kopie van het kunstwerk, waar ik op ingekleurd heb wat er in de doos zit, zo is het ingeleverd bij Stichting Oud Montfoort (SOM). Dus, ze konden precies zien welke stukken dit zijn.”

Stukje geschiedenis

Marcel Wammes creëerde uit deze fragmenten een nieuw kunstwerk, dat nu onderdeel uit maakt van de bestrating bij het Montfoorts Kunstenaars Collectief. Wanda zegt: “Ik denk dat de mensen die het kunstwerk missen, het wel leuk vinden te weten, dat ze aan het Klaverpad nu nog een stukje kunnen zien.”

Het herrezen kunstwerk is niet alleen een hommage aan de voormalige brandweerkazerne, maar biedt ook een kans voor mensen om een stukje geschiedenis te herbeleven. Marcel Wammes zelf drukt het treffend uit: “Het werk is maar ter grootte geworden van een tegel, maar voor veel mensen van grote betekenis. Een prachtig voorbeeld van hoe kunst, zelfs in fragmenten, de tand des tijds kan trotseren en een blijvende indruk kan achterlaten.”