Het carillon is van ons allemaal

Aad Kuiper

De meeste Oudewaternaren realiseren het zich waarschijnlijk nauwelijks, maar iedere dag om het half uur kunnen we - als we er dichtbij genoeg wonen of er toevallig langskomen - het carillon een ‘deuntje’ horen spelen. Terwijl dit artikel geschreven werd waren dat sinterklaasliedjes, maar op 6 december werden die opgevolgd door melodietjes in de kerstsfeer. “En daarbij komt het,” zo laat beiaardier Marten van den Bijlaard ons weten, “dat Oudewater een van de charmantste carillons van Nederland heeft, in een van de oudste torens van Holland, met een heel bijzonder dak, en in een van de mooiste stadjes van Lage Landen. En dat carillon is dus van ons allemaal! Daar mogen we trots op zijn en dat moeten we zeker koesteren.”

Een werkgroep in oprichting wil het carillon in Oudewater om al die redenen wat meer onder de aandacht brengen bij de inwoners van Oudewater. Gert Jan Meijer: “Het is nota bene cultureel erfgoed van de bovenste plank. De oorsprong van het beiaardspel is terug te voeren tot het ontstaan van de Lage Landen (Nederland en België) en ontstond zo ongeveer in de 16e eeuw. De trots van een stad was eeuwenlang vaak het carillon. En zo ook in Oudewater. Het hangt meestal in de toren van de belangrijkste kerk, maar soms staat het opgesteld op het stadhuis van een stad. Maar in Oudewater hangt het in de stadstoren, de toren waaraan de St. Michaëlskerk vast gebouwd is en die al in de 14e eeuw gebouwd is. Het carillon hangt er al sinds 1601.”

Marten van den Bijlaard: “Om mensen te laten weten hoe laat het is, werden klokken in Europese steden en dorpen eeuwenlang gebruikt om daarop de uurslagen aan te geven. Het werd daar op den duur gebruikelijk dat een reeks klokjes vóór de uurslagen een kort melodietje speelde. Daardoor werd men opmerkzaam gemaakt op de komende ‘uurslag’; je moest dan wel even opletten. Zo’n voorafgaande reeks kreeg op den duur de naam voorslag. Alleen in de Nederlanden ontwikkelde zich daaruit vanaf de veertiende eeuw het met de handen bespeelde carillon, de beiaard of het klokkenspel.”

Oproep

GertJan Meijer: “Daar moeten we toch wat mee?! We moeten de inwoners van Oudewater en de bezoekers laten delen in wat we hier hebben. Ik denk aan lessen op de basisscholen, aan muzikale evenementen zoals we ook in 2015 (Oudewater 750 jaar stadsrechten, red.) al eens hadden. En er kan vast nog wel meer als we met een aantal medestanders gaan brainstormen.” Vervolgens krijgen we te weten dat tot 2012 de beiaardier door de gemeente is betaald, maar dat de bekostiging vervolgens vrij geruisloos overgenomen is door een private partij, Mooyman-MARTENS. En wellicht zelfs betaalde deze alweer jaren geleden ook het opknappen van het van het carillon toen dat hard nodig bleek. Van den Bijlaard: “Eigenlijk is zo’n carillon natuurlijk wat het altijd al was: het visitekaartje van de stad en dus van Oudewater.”

Meijer: “De bedoeling is dat we met een berichtje in De IJsselbode een oproep doen aan medestanders die het carillon een warm hart toedragen en willen meedenken en/of meehelpen het carillon weer de plaats toe te kennen die het verdient. Met dit clubje van nu drie mensen lukt dat niet en mensen die mee willen doen weten ons vast wel te vinden.”