Première De laatste touwslagers van Oudewater zeer druk bezocht

Aad Kuiper

Als afsluiting van de Maand van de geschiedenis had het Touwmuseum een zeer bijzondere verrassing: de première van de documentaire De laatste touwslagers van Oudewater. Terwijl de drie voorgaande activiteiten al geslaagd genoemd mochten worden, was het ‘lekkerste’ voor het laatst bewaard. In drie rondes werden de genodigden - en voor de derde ronde waren dat alle Oudewaternaren - op bijzonder aangename wijze verrast door de documentaire die op initiatief van Averien Knol op verbluffende wijze gemaakt was door Mzoem, waarin, naast Saskia van der Lee, de drie laatste touwslagers van de Touwfabriek, een belangrijke rol vervulde.

Bij de eerste première waren veel mensen aanwezig in de voorstellingsruimte - gerealiseerd door DON food & events en Klaproos Culturele Ondersteuning - waaronder de hoofdrolspelers in de documentaire, de makers van die documentaire, vertegenwoordigers van de gemeente Oudewater en van andere (o.a. culturele) activiteiten; bij elkaar ruim 50 mensen. Bij de reprise van de première waren vooral ‘Vrienden van het Touwmuseum’ en vrijwilligers van de Touwtrein aanwezig; bij elkaar opnieuw veel mensen; ruim 40.

Sigrid Hooftman, voorzitter van het bestuur van het Touwmuseum, zei beide keren ter inleiding: “Deze laatste activiteit in de maand van de geschiedenis, de documentaire die u zo dadelijk gaat zien, is gemaakt op initiatief van Averien Knol die ook beheerder van dit museum is geweest. Terwijl de eigenaar van de Touwfabriek had aangekondigd dat de fabriek in september zou sluiten, werd dat plotsklaps vervroegd naar april van datzelfde jaar; er resteerden nog slechts enkele dagen.”

Verkeerde volgorde met overweldigend resultaat

Averien heeft ogenblikkelijk Jeroen Harzing van Mzoem gebeld of hij direct kon komen filmen …

Jeroen Harzing: “Of we even konden komen filmen …? We hebben alles uit onze handen laten vallen en zijn aan het werk gegaan met een hele ploeg en hebben twee dagen gefilmd. Maar eigenlijk begonnen we natuurlijk verkeerd om. Voor een documentaire maak je eerst een verhaal en dan ga je filmen, maar nu hadden we filmbeelden, maar nog geen idee van een verhaal. Gelukkig hadden we het telefoonnummer van Saskia van der Lee, de laatste in Oudewater woonachtige telg van het touwslagersgeslacht Van der Lee. En het is ons gelukt om er met elkaar een samenhangend verhaal en een mooie documentaire van te maken. Enfin, kijkt u zelf maar.”

Kijkt u zelf maar

En, tja, kijkt u zelf maar! Ook u zult ongetwijfeld aangenaam verrast worden. Saskia van der Lee vertelt over vijf eeuwen touwindustrie en later over de rijkdom die de touwindustrie Oudewater bracht. De touwslagers lieten zien wat touwslagers doen; dat het een serieus ambacht is, werd duidelijk. En je merkt niet dat ze niet even de tijd hadden gekregen om na te denken wat ze over hun ambacht zouden vertellen en hoe ze dat moesten doen, want tenslotte was er maar twee dagen tijd geweest om te filmen. Dat touw uit Oudewater een goede reputatie had wist u vast al en ook dat Jan Pieterszoon van der Lee naast actief te zijn met zijn touwslagerijen (1575) ook in het stadsbestuur had gezeten, wist u vast ook al. Maar om dat in zo’n mooie documentaire terug te zien was bijzonder verrassend. De documentaire begint echter met beelden en het prachtig gedicht van Nelleke den Boer-Strien - dat overigens ook de muur van het Touwmuseum siert - en dat zet gelijk de toon van de film.

Bij elkaar zo’n 150 bezoekers op één dag

Een flink aantal Oudewaternaren keek trouwens al. Een kleine vijftig van hen maakten zaterdagavond gebruik van de gelegenheid om de documentaire, ondanks de regen gratis te gaan bekijken. Het bleek druk aan het begin van de avond en opnieuw na een uur of elf. Gasten die naar de voorstelling van Artozona waren geweest kwamen na afloop even kijken: “Het gekletter van de regen op het tentdoek overstemde het geluid van de docu. Dus het geluidsvolume moest omhoog. We hopen dat de buren er geen last van hebben gehad. En daarna moesten de collega’s van Don in de stromende regen de tent afbouwen; dat was geen fijne klus.”

“Maar verder was het een heel geslaagde dag. En degenen die de film nu niet hebben gezien, zullen moeten wachten tot het museum in het voorjaar weer opengaat, want we hebben, behalve voor groepen, het museum tijdens het stille seizoen even gesloten. En dan gelden weer de gewone entreeprijzen.”