Zorgen gehoord, maar windmolenproces dendert door

“Jullie kunnen dit nu maar één keer goed doen.” Met die waarschuwing richtte inwoner Van der Engel zich maandagavond tot de commissie Ruimte. Zijn zorgen over het toetsingskader voor twee windturbines in Cattenbroek werden daarna door vrijwel alle fracties herkend. Toch lijkt van stoppen of zelfs vertragen voorlopig nauwelijks sprake. De politieke discussie gaat vooral over de vraag hoe het kader nog kan worden aangescherpt voordat de gemeenteraad er op 5 oktober over besluit.

Van der Engel beet aan het begin van de vergadering het spits af. Volgens hem biedt het huidige toetsingskader inwoners nog onvoldoende bescherming tegen onder meer laagfrequent geluid en geluidspieken. Vooral het werken met jaargemiddelden baart hem zorgen. Een rumoerige nacht kan volgens hem worden weggestreept tegen een windstille nacht, terwijl de omwonende die wakker ligt daar weinig aan heeft. Ook vroeg hij aandacht voor handhaving, mogelijke waardedaling van woningen en gezondheidsschade.

Volgens Van der Engel bepaalt de raad nu de spelregels en heeft zij daarna veel minder invloed. Hij wees op ervaringen elders, waar bewoners volgens hem machteloos kwamen te staan omdat vooraf onvoldoende bescherming in het toetsingskader was vastgelegd. “Kijk daar gewoon eens naar en neem dat mee in jullie uiteindelijke besluit.”

Kader verder aanscherpen

Aan begrip voor de bezwaren ontbrak het vervolgens niet. CDA, VVD, SGP, D66, ChristenUnie, Inwonersbelangen en Progressief Akkoord plaatsten allemaal kanttekeningen bij onderdelen van het kader. CDA en VVD willen onder meer strengere regels voor geluid en kijken naar een grotere afstand tot woningen. Het CDA wil met andere fracties werken aan een amendement. D66 wil het aangekondigde RIVM-onderzoek naar gezondheidseffecten afwachten en ook de ChristenUnie pleitte voor een pas op de plaats.

Progressief Akkoord vroeg aandacht voor inwoners die door medische of persoonlijke omstandigheden onevenredig veel hinder kunnen ondervinden. Fractievoorzitter Mark Milius opperde daarvoor maatwerk, mogelijk via een hardheidsclausule. Tegelijk waarschuwde hij later voor het stellen van te veel aanvullende geluidsnormen. De provincie zou dat volgens hem kunnen zien als een vertragingstactiek en de regie naar zich toe kunnen trekken.

Ook over de afstand tot woningen ontstond discussie. Een afstand van 750 meter, zoals in Woerden wordt gehanteerd, is volgens wethouder Wim van Wikselaar ook in Montfoort mogelijk, maar maakt de gewenste lijnopstelling moeilijker. Bij 600 meter passen twee turbines wel in die lijn. De mogelijke extra geluidshinder zou volgens het college moeten worden ondervangen door stillere turbines. Toen vanuit de commissie werd gevraagd waarom niet voor én 750 meter én de stilste turbines wordt gekozen, beloofde de wethouder daarop in de technische beantwoording terug te komen.

Provincie hijgt in de nek

Boven de hele discussie hangt ondertussen één argument als een donkere wolk: de provincie. Verschillende fracties wezen erop dat de provincie het bevoegd gezag kan houden wanneer Montfoort niet doorpakt of voorwaarden stelt die te ver gaan. Van Wikselaar maakte duidelijk dat hij die druk zelf sterk ervaart. Volgens hem zit de provincie er bovenop en kan zij besluiten zelf “aan het roer” te gaan wanneer het proces niet naar wens verloopt. De SGP verwoordde het eerder op de avond nog plastischer: “De provincie hijgt bij ons allemaal in de nek.”

Daarmee ontstaat een merkwaardige politieke spagaat. De zorgen van inwoners worden breed erkend en vrijwel iedereen zegt hen zo goed mogelijk te willen beschermen. Maar zodra strengere normen of uitstel ter sprake komen, klinkt ook de waarschuwing dat Montfoort de provincie niet te veel voor de voeten moet lopen. Zelfs terwijl tientallen technische vragen nog moeten worden beantwoord, blijft 5 oktober het moment waarop de raad over het toetsingskader moet besluiten. Verschillende fracties werken ondertussen aan amendementen om het voorstel alsnog aan te scherpen.

Opmerkelijk is dat de antwoorden op die tientallen technische vragen tijdens de commissievergadering nog niet beschikbaar waren. De voorzitter waarschuwde aan het begin van de behandeling zelfs dat een inhoudelijke discussie daardoor lastig was en stelde voor het vooral over het proces te hebben. De wethouder beloofde dat de antwoorden nog deze week naar de raad gaan. Toch gaat het voorstel alvast als bespreekstuk door naar de gemeenteraad.

Daarmee blijft de kern van Van der Engels waarschuwing overeind: de raad bepaalt nu de spelregels die inwoners straks moeten beschermen. Terwijl fracties zoeken naar strengere voorwaarden, lijkt minstens zoveel aandacht uit te gaan naar de vraag hoeveel ruimte daarvoor nog is zonder de provincie tegen zich in het harnas te jagen. Op 5 oktober is het woord aan de gemeenteraad.