Twee hoge windmolens bij Linschoten: ‘Bewoners onvoldoende beschermd’

In de polder Cattenbroek, ten oosten van Linschoten en vlak bij de A12, moeten mogelijk twee grote windmolens komen. Het college stelde op 9 september de voorwaarden vast waaraan het toekomstige windpark moet voldoen. Inwoners vinden dat die regels hen onvoldoende beschermen tegen geluidsoverlast en maken zich ook zorgen over de natuur en financiële risico’s.

De twee windmolens mogen volgens het zogenoemde toetsingskader tussen de 215 en 270 meter hoog worden, gemeten tot het hoogste punt van een wiek. Daarmee worden ze bijna twee tot ruim twee keer zo hoog als de Domtoren. Samen moeten ze jaarlijks minimaal 40 gigawattuur elektriciteit opwekken. Tussen een windmolen en een woning moet minimaal 600 meter afstand blijven.

Het toetsingskader betekent nog niet dat de windmolens daadwerkelijk mogen worden gebouwd. Het is het pakket voorwaarden waaraan een initiatiefnemer straks moet voldoen om een vergunning te kunnen krijgen. Door zelf die voorwaarden op te stellen, wil Montfoort de regie houden. Als de gemeente dat niet doet, kan de provincie Utrecht de verdere ontwikkeling van windenergie in het gebied overnemen.

Van zoekgebied naar besluit

Cattenbroek vormt samen met Reijerscop, aan de kant van Woerden, het provinciale windzoekgebied 24. De provincie wees dit gebied aan omdat zonnepanelen op daken en zonnevelden niet voldoende elektriciteit opleveren om de regionale klimaatdoelen te halen. Montfoort en Woerden werken ieder aan regels voor het eigen deel van het gebied.

Nadat het Montfoortse college op 9 september met het toetsingskader instemde, kregen inwoners maandagavond 14 september gelegenheid om hierover in te spreken. De Commissie Ruimte bespreekt het voorstel op 21 september. Uiteindelijk beslist de gemeenteraad op 5 oktober of het toetsingskader wordt vastgesteld, gewijzigd of afgewezen. Er is dus nog geen definitief besluit genomen over de voorwaarden, laat staan over een vergunning voor de windmolens.

Gemiddelde zegt niet alles

Het belangrijkste bezwaar van de insprekers gaat over geluid. In het toetsingskader staan normen voor het gemiddelde geluid van de windmolens overdag en ‘s nachts. Volgens de inwoners zeggen zulke jaargemiddelden weinig over wat iemand op een afzonderlijke avond of nacht werkelijk hoort. Een aantal nachten met harde of bonkende geluiden kan volgens hen binnen het gemiddelde toch aan de norm voldoen.

Een concrete grens voor het hardste geluid dat een windmolen op één moment mag veroorzaken, staat nog niet in het toetsingskader. Die piekgeluidnorm wordt later bepaald, mede aan de hand van onderzoek dat de initiatiefnemer laat uitvoeren. De insprekers willen dat de gemeenteraad eerst zelf een duidelijke grens vastlegt en dat de berekeningen onafhankelijk worden gecontroleerd.

Ook voor laagfrequent geluid, de lage bromtonen die mensen soms binnenshuis ervaren, ontbreekt volgens hen een aparte norm. Zij vragen daarom om een meting van het geluid dat nu al in Cattenbroek aanwezig is en om afzonderlijke regels voor laagfrequent geluid.

Uilen en financieel risico

Daarnaast leven er zorgen over drie uilensoorten die langs de Cattenbroekerdijk voorkomen. Op twee erven zouden een bosuil, kerkuil en steenuil broeden. De insprekers willen dat niet alleen naar de nesten wordt gekeken, maar ook naar het omliggende gebied waarin de dieren jagen en voedsel zoeken. Dat gebied kan volgens hen overlappen met de plek waar de windmolens mogelijk komen.

Tot slot plaatsen inwoners vraagtekens bij het streven naar minimaal 50 procent lokaal eigendom van het windpark. Dat kan betekenen dat inwoners via een energiecoöperatie mede-eigenaar worden en meeprofiteren, maar ook financieel risico lopen wanneer de stroomopbrengst of inkomsten tegenvallen. De insprekers willen daarom eerst een onafhankelijke doorrekening en duidelijkheid over eventuele risico’s voor inwoners en de gemeente.

De gemeenteraad kan de ingebrachte bezwaren betrekken bij de verdere behandeling. Raadsleden kunnen het toetsingskader aanpassen, om aanvullend onderzoek vragen of besluiten er niet mee in te stemmen. Actievoerder Athena Koekkoek was voorafgaand aan de inspraak strijdbaar: “We moeten er alles aan doen om dit te voorkomen. Zelfs gemeenteraadsleden worden buitenspel gezet als ze niet opletten.”