Verhalentafel brengt mannen weer met elkaar in gesprek

‘Je ziet mensen echt opbloeien’

Herinneringen ophalen, lachen om vroeger, praten over werk, auto’s, voetbal of juist over verlies. Bij de Verhalentafel van SWOM (Sociaal Welzijn op Maat) komt alles voorbij. Eens per twee weken komt een groep mannen van ongeveer zeventig jaar en ouder bijeen in Doe Mee Huis voor een middag vol verhalen, humor en aandacht voor elkaar. De initiatiefnemers hopen dat meer mannen zich aansluiten. “Iedereen heeft een verhaal dat het waard is om verteld te worden.”

Een voormalig medewerker van de Wegenwacht vertelt hoe hij ooit koningin Beatrix hielp. Een oud-fietsenmaker haalt herinneringen op aan zijn werk. En een deelnemer die zes jaar geleden plotseling blind werd, weet de groep regelmatig aan het lachen te krijgen. Wanneer iemand hem enthousiast een nieuwe telefoon laat zien met de woorden: “Moet je eens kijken wat een mooie telefoon”, reageert hij steevast droog: “Dat zal best, maar ik zie hem toch niet.” Het typeert de sfeer aan tafel. Er wordt veel gelachen, maar er is net zo goed ruimte voor verdriet, herinneringen en alles wat het leven met zich meebrengt.

Geen therapie, maar aandacht voor elkaar

De Verhalentafel bestaat inmiddels zo’n zes à zeven jaar. Na de coronaperiode dreigde het initiatief stil te vallen, totdat Christa Beers (82) zich als vrijwilliger aansloot om samen met Annemarie van Gaal de groep nieuw leven in te blazen. Sinds vorig jaar vormt zij samen met Ton de Leeuw (70) het vaste duo dat de bijeenkomsten begeleidt. Ze wisselen elkaar af en springen voor elkaar in wanneer dat nodig is.

Voor Christa voelt het begeleiden bijna vanzelfsprekend. Ze werkte als docent, gaf lezingen, richtte in het verleden onder meer een peuterspeelzaal op, was actief in verschillende besturen en zat jarenlang in de gemeentepolitiek. Mensen met elkaar verbinden loopt als een rode draad door haar leven. “Ik vind het heerlijk om een groep een beetje te begeleiden. Niet de baas spelen, maar zorgen dat iedereen zich prettig voelt.”

Ton heeft een heel andere achtergrond. De voormalig bouwkundige en architect moest negen jaar geleden stoppen met werken vanwege lichamelijke klachten. Vooral het contact met collega’s viel ineens weg. “Ik miste mijn werk niet eens zo”, vertelt hij. “Maar wel de contacten met mensen. Ik noem mezelf een sociale tijger. Dat contact vind ik nu terug in het vrijwilligerswerk.”

Naast de Verhalentafel is hij ook taalmaatje en begeleidt hij patiënten in een revalidatiecentrum. Toch kijkt hij iedere keer weer uit naar die dinsdagmiddag. “Je hoeft alleen maar belangstelling te tonen. Dan vertellen mensen vanzelf hun verhaal.”

Van voetbal tot verlies

Een strak programma is er niet. De gesprekken ontstaan spontaan. Een onderwerp als voetbal of auto’s kan zomaar uitmonden in een gesprek over ziekte, het verlies van een partner of herinneringen aan vroeger. “We hebben kaartjes met gespreksonderwerpen”, vertelt Ton lachend. “Maar die hebben we eigenlijk nog nooit nodig gehad.”

Volgens Christa schuilt daarin juist de kracht van de Verhalentafel. “Je weet nooit waar een gesprek naartoe gaat. Iemand vertelt iets en een ander haakt daarop aan. Voor je het weet, deel je herinneringen waar je al jaren niet meer aan gedacht hebt.”

Hoewel er veel wordt gelachen, is er ook ruimte voor emoties. Soms vertelt een deelnemer over zijn overleden vrouw. Een andere keer komt een ingrijpende gebeurtenis uit het verleden boven. “De laatste keer vertelde iemand over een ernstig ongeluk waarvan hij getuige was geweest”, vertelt Christa. “Hij hield het niet droog. Dan geef je daar gewoon ruimte aan.”

Volgens haar maakt juist die afwisseling de bijeenkomsten bijzonder. “Het leven bestaat niet alleen uit lachen. Maar humor helpt wel ontzettend en die humor is er gelukkig volop.”

Iedereen doet mee

Dat lijkt vanzelf te gaan, maar volgens Christa vraagt het veel aandacht. Sommige deelnemers vertellen gemakkelijk, anderen luisteren liever. Daarnaast kampen verschillende mannen met lichamelijke beperkingen. Zo is een van de deelnemers blind geworden, heeft een ander Parkinson en zijn er deelnemers die slechthorend zijn.

“De kunst is dat iedereen mee blijft doen”, zegt Christa. “Soms moet je iemand die veel vertelt een beetje afremmen, zodat anderen ook aan bod komen. En iemand die stil is, nodig je juist uit om iets te vertellen.” Juist dat maakt de bijeenkomsten volgens haar zo waardevol. “Iedereen hoort erbij.”

De deelnemers hebben bovendien heel verschillende achtergronden. De een werkte jarenlang bij de Wegenwacht, een ander was fietsenmaker, vertegenwoordiger of werkte bij het UWV. Die uiteenlopende levenservaringen zorgen iedere bijeenkomst weer voor nieuwe verhalen.

“Als een onderwerp te veel discussie oproept, gooi ik er gewoon een andere vraag tussendoor”, zegt Ton lachend. “Bijvoorbeeld: ‘Als je je leven opnieuw mocht doen, welk beroep zou je dan kiezen?’ Dan zit je zo weer in een heel ander gesprek.”

Op zoek naar nieuwe gezichten

Op dit moment telt de Verhalentafel nog vijf deelnemers. Door ziekte en overlijden zijn de afgelopen tijd enkele vaste bezoekers weggevallen. Dat vinden Christa en Ton jammer, want de mannen kijken iedere keer weer uit naar de bijeenkomsten. “Ze zijn ontzettend trouw”, zegt Christa. “Je ziet mensen echt opbloeien. Ze leven ernaartoe en zouden het liefst iedere week bij elkaar komen.”

Om dat mogelijk te maken hopen de begeleiders niet alleen op nieuwe deelnemers, maar ook op een derde vrijwilliger. “Als we met z’n drieën zijn, kunnen we misschien wel iedere week een Verhalentafel organiseren”, zegt Christa. “Dat zou prachtig zijn.” Voor mannen vanaf ongeveer zeventig jaar die graag herinneringen, levenservaringen en verhalen delen in een kleine, gezellige groep, staat de deur open. “Kom gewoon eens kennismaken”, besluit Ton. “Dan merk je vanzelf hoe bijzonder het is.”

Praktische informatie

De Verhalentafel vindt eenmaal per veertien dagen op dinsdag plaats van 14.00 tot 16.00 uur in Doe Mee Huis. De bijeenkomsten zijn bedoeld voor mannen van ongeveer 70 jaar en ouder. Doel is het delen van herinneringen, levenservaringen en verhalen, met volop ruimte voor humor en persoonlijke aandacht.

Wie vervoer nodig heeft, kan gebruikmaken van de SWOM-auto of de Hofkar, een elektrisch golfkarretje dat deelnemers binnen de bebouwde kom van Montfoort ophaalt en na afloop weer thuisbrengt.

Aanmelden kan via SWOM via 0348 469109. Ook mensen die interesse hebben om als vrijwilliger de Verhalentafel te begeleiden, kunnen zich daar melden.