De Steenfabriek viert vijfjarig bestaan met gratis bouwdag tijdens Jaarmarkt

Wie op zaterdag 22 augustus door de Jaarmarkt van Montfoort wandelt, kan zijn kinderen met een gerust hart achterlaten in de Antoniushof. Terwijl ouders over de markt struinen, mogen tachtig kinderen zich uitleven met duizenden LEGO-steentjes tijdens een grote bouwdag van De Steenfabriek Montfoort. Het is een van de activiteiten waarmee de stichting haar vijfjarig bestaan viert. “In juli bestaan we officieel vijf jaar. Alle reden om daar samen met de jongeren in Montfoort en Linschoten een feestje van te maken”, vertelt initiatiefnemer Pedro Jooren.

De bouwdag tijdens de Jaarmarkt vormt het middelpunt van het jubileumjaar. Kinderen kunnen zich gratis aanmelden via de website van De Steenfabriek Montfoort en vervolgens naar hartenlust bouwen. Een week later volgt alweer een nieuwe activiteit. Samen met De Knoperij organiseert de stichting een speciale LEGO-bouwmiddag rond Open Monumentendag, waarbij kinderen historische gebouwen uit Montfoort en Linschoten nabouwen.

Ook in de zomervakantie staan er workshops op het programma in verschillende bibliotheken. Om het jubileum extra luister bij te zetten, kost dit jaar iedere workshop slechts vijf euro.

Begonnen na zijn pensioen

Vijf jaar geleden had Jooren niet kunnen vermoeden dat De Steenfabriek zou uitgroeien tot een begrip onder kinderen in Montfoort en omgeving. Het idee ontstond kort nadat hij met pensioen ging. “Ik heb eigenlijk altijd vrijwilligerswerk gedaan voor kinderen in Montfoort”, vertelt hij. “Techniek vond ik leuk, LEGO vond ik leuk, dus ik dacht: laten we dat eens proberen.”

De eerste workshops vonden plaats op de Heeswijkschool in Montfoort. Dat was precies in de periode dat Nederland worstelde met de coronamaatregelen. Terwijl veel activiteiten stilvielen, zag Pedro juist kansen om kinderen iets zinvols te bieden. “Dat was ook de periode dat ik de meeste workshops heb gedaan. We hebben ontzettend veel gedaan voor kinderen, zodat ze niet eenzaam werden, niet thuis zaten en toch leuke en leerzame dingen konden doen.”

Al snel bleek dat er behoefte was aan de activiteiten. Samen met Christina Heeringa en Willy Klein-Gunnewiek richtte Pedro Jooren in 2021 Stichting De Steenfabriek Montfoort op. Binnen korte tijd stonden er een bestuur, een website en een activiteitenprogramma. Wat begon als een lokaal initiatief groeide uit tot een organisatie die inmiddels duizenden kinderen kennis heeft laten maken met techniek.

Meer dan vijfduizend kinderen

Inmiddels organiseert De Steenfabriek tientallen workshops per jaar, verzorgt zij kinderfeestjes, activiteiten op scholen en lessen via de TechnoHUB in Woerden. “Wij bereiken elk jaar ongeveer twaalfhonderd tot dertienhonderd kinderen”, zegt Pedro. “Dus inmiddels hebben meer dan vijfduizend kinderen meegedaan aan onze workshops.” Maar ook zijn we elke woensdagochtend actief in het Bakkershuis voor deelnemers met een haperend brein.

Volgens hem kennen de meeste basisschoolkinderen in Montfoort de stichting inmiddels wel. De activiteiten variëren van vrij bouwen en knikkerbanen maken tot programmeren en technische uitdagingen. “Het merendeel is technisch, maar het moet vooral ook leuk zijn. Kinderen moeten ontspannen, ontdekken en plezier hebben.” Ook kinderfeestjes blijken populair. De agenda zit inmiddels ver vooruit volgeboekt.

Van LEGO naar kunstmatige intelligentie

Hoewel LEGO nog altijd de basis vormt, ontwikkelt het aanbod zich voortdurend mee met de tijd. Waar kinderen vroeger vooral machines bouwden en programmeerden, komen nu ook thema’s als digitale geletterdheid en kunstmatige intelligentie aan bod. “We gaan verder met programmeren en Artificial Intelligence”, vertelt Jooren. “We hebben onlangs twee proefworkshops gedaan en die gaan we straks ook op scholen aanbieden.”

Kinderen leren daarbij niet alleen hoe AI werkt, maar ook hoe ze kritisch naar de technologie kunnen kijken. “Wat zijn de voordelen en nadelen? Wanneer gebruik je het wel en wanneer niet? Alles wat je er goed instopt, komt er goed uit. Maar als je er onzin instopt, komt er ook onzin uit.” Daarnaast traint Pedro inmiddels ook leerkrachtenteams in het verwerken van digitale geletterdheid in hun onderwijsprogramma’s.

Zonder subsidie

Opvallend is dat De Steenfabriek Montfoort volledig zelfstandig opereert. De stichting ontvangt geen subsidie en werkt ook niet met sponsoring. “We doen alles zelf”, zegt Jooren. “Daardoor kunnen we snel reageren als we iets nieuws zien. Als wij denken dat iets interessant is voor kinderen, dan kunnen we het kopen, uitproberen en soms een week later al aanbieden.”

De stichting draait op zes à zeven vrijwilligers. Daarnaast melden zich steeds vaker jongeren aan voor hun maatschappelijke stage. “We proberen ze echt iets te leren. Eerst kijken ze mee, daarna helpen ze met de kinderen en uiteindelijk draaien ze zelfstandig een workshop. Dan begeleiden ze twee uur lang acht kinderen. Dat is prachtig om te zien.”

Gewoon vrolijk verder

Voor de komende jaren heeft Jooren geen grootse uitbreidingsplannen. De kracht van De Steenfabriek Montfoort zit volgens hem juist in het lokale karakter. “Het is bedoeld voor Montfoort, Linschoten en de directe omgeving. Kinderen kunnen hier op de fiets naartoe komen. Het moet laagdrempelig, betaalbaar en toegankelijk blijven.”

Als het aan hem ligt, blijft De Steenfabriek Montfoort ook de komende jaren doen waar zij ooit voor werd opgericht: kinderen op een speelse manier enthousiast maken voor techniek. “We gaan gewoon vrolijk verder”, zegt hij. “Er komen steeds nieuwe ontwikkelingen bij, maar het doel blijft hetzelfde: kinderen uitdagen, iets leren en vooral veel plezier laten beleven.”