Bijzonder boeiende podcast: Weggegumd

Aad Kuiper

Richard Grootbod woont (en werkt vaak thuis) in Hekendorp. Destijds stond hij aan de wieg van de enorm grote manifestatie waarin op de ‘gevangenneming’ van Wilhelmina van Pruisen op grootste wijze aandacht aan werd geschonken. Richard werkt vooral voor verschillende regionale omroepen, waaronder RTV West en RTV Utrecht: “Ik geloof met hart en ziel in de regionale omroepen en kranten.” Daarom ook vertelt hij dit verhaal op een nog veel uitgebreidere manier dan hier op papier gezet kan worden met veel enthousiasme aan De IJsselbode. En omdat hij bijzonder boeiend kan vertellen krijgt ‘Weggegumd’ een warme aanbeveling.

Niet meteen afhaken; we leggen uit wat een podcast is en hoe je daarnaar kunt luisteren. “Ieder jaar nog,” vertelt Richard Grootbod, “groeit het aantal mensen dat naar podcasts luistert, vooral onder ouderen én jongeren. Waar vroeger bijvoorbeeld radiodocumentaires en interviews belangrijke plaatsen innamen, zijn die langzamerhand zijn verdwenen, maar blijken steeds meer mensen bijzonder blij met allerlei podcasts.”

“Wat Netflix is voor de televisie met films, series en zeker ook documentaires is de podcast voor audio: documentaires, interviews en gewone keukentafelgesprekken over de meest uiteenlopende onderwerpen, van vrij luchtig tot bijzonder serieus.” Richard maakte eerder podcasts; zo werkte hij samen met Lieuwe van Slooten aan ‘Het geheim van Haastrecht’, over - u raadt het al - de mysteriën rond Paulina Bisdom van Vliet: over haar leven, haar vermogen, haar roddels, haar nazaten en het vol spanning wachten op de onthulling van het geheimzinnige pakketje dat pas honderd jaar na haar overlijden mocht worden geopend. “Deze podcastserie van Omroep West, is inmiddels al bijna 200.000 maal beluisterd.” Maar de podcastserie waar Richard nu aan werkt, ‘Weggegumd’, is de zoektocht naar alles rond Ilse Wagner, de verdwenen vriendin van Anne Frank; nogmaals: een warme aanbeveling.

Vergeet mij niet

De makers van de podcastserie, Richard Grootbod en Patty-Lou Middel Leenheer gaan samen met Janny van der Molen terug naar de plekken die het leven van Ilse bepaalden. Voor deze zoektocht reisden de makers de wereld over om te spreken met de laatste nog levende vrienden van Ilse en Anne en dat blijven ze doen, want steeds sturen luisteraars hen heel goede tips. En er komen dus ook nog afleveringen bij. “Aan het einde van de serie hopen we veel meer te weten van Ilse dan we dat nu doen; want we weten maar heel weinig van haar; we hebben niet eens een foto waar ze op staat.” Janny van der Molen verdiepte zich in de geschiedenis van de kinderen rond Anne Frank en stuitte op indrukwekkende verhalen. In haar laatste boek ‘Vergeet mij niet’ vertelt zij erover.

Van Hamburg via Amsterdam naar Sobibor

Alleen van Ilse Wagner, een van de vriendinnetjes van Anne Frank, vond zij bijna niets. “We hebben niet eens een foto van haar noch van haar familie. Van het meisje dat pingpong speelde met Anne Frank weten we weinig meer dan de plek waar ze is vermoord. Sobibor.”

Richard Grootbod heeft inmiddels dus al veel plekken bezocht die een rol speelden in het leven van de destijds veertienjarige Ilse en heeft al met zo’n 25 mensen gesproken die op de een of andere wijze meer over haar konden vertellen of over belangrijke achtergronden, terwijl hij pas aan de derde aflevering van de serie bezig is. Maar hij heeft geen haast; hij wil gedegen werk afleveren. “Waar radio en tv vaak om snelle journalistiek vragen, maken wij podcasts die over een aantal jaren nog steeds boeiend zijn; wij zoeken de verdieping en voor dit verhaal waren we o.a. in Hamburg, waar Ilse werd geboren op 26 januari 1929, en in Sobibor waar ze een dag na haar aankomst - na drie dagen vervoerd te zijn in een veewagen - op 2 april 1943 de gaskamer in werd gedreven en dus kortweg werd vermoord. Omdat Jules Schelvis een van de weinigen is die uit Sobibor wist te ontkomen vertelt hij over die afschuwelijke plek. Maar het gaat ook over de veroordeelde oorlogsmisdadiger - de beruchte ‘beul van Treblinka’ die ‘Ivan de Verschrikkelijke’ werd genoemd - John Demjanjuk die de dag voor Ilse in Sobibor aankwam, op 30 maart 1943. Maar terwijl Ilse nooit meer uit dat vernietigingskamp kwam, zou Demjanjuk daar aan die ondenkbare misdaden hebben meegewerkt.

Grootbod sprak o.a. ook met een betrokken rabbijn in Amsterdam en in Israël met Hannah Elisabeth Pick-Goslar, een van de beste vriendinnen van Anne Frank, maar dus ook bevriend met Ilse Wagner. Goslar vertrok al in 1947 naar wat toen Palestina heette en is in oktober 2022 overleden.

Richard Grootbod en Patty-Lou Middel Leenheer vertellen boeiend en ook het verhaal en de gesprekken zijn boeiend. Wat alles tot nu toe heeft opgeleverd is wrang, maar laat je anderszins niet meer los.

Enfin, luister u zelf maar.
Wie meer wil weten: www.weggegumd.nl