Open Monumentendag in Oudewater meer dan geslaagd

De weergoden zaten Open Monumentendag 2022, althans wat betreft Oudewater, alleszins mee. En de werkgroep was zowel bij monde van Nettie Stoppelenburg als van Trudi van Eck en Margo Stekelenburg bijzonder tevreden over het resultaat en de opkomst. Allen noemden het grote aantal kinderen en hun enthousiasme en nieuwsgierigheid. Kortom: ook dit jaar is de organisatie erin geslaagd van OMD in Oudewater een gezellige en leerzame dag te maken, zonder dat de bezoekers zich dat laatste altijd realiseerden.

Opening

De officiële opening van de Open Monumentendag - met dank aan Femke Steenbergen voor het verhaal - vond plaats in de trouwzaal en werd verricht door Margo Stekelenburg. Zij lichtte het thema van dit jaar toe: duurzaamheid. Een lastig onderwerp waar best even mee gestoeid was.

“Een monument groeit met de bewoners mee. Hoe neem je een oud gebouw duurzaam mee naar de nieuwe tijd? Zoals nu met de Klepper en het Muziekhuis.”

De monumentencommissie koos voor een iets andere insteek. Er is gedacht aan een archief, waar je spullen bewaart en naar hoe je kinderen er deze keer bij kon betrekken. Daar is een leuk Doeboek uit voortgekomen met o.a. een puzzel van het schilderij van de Oudewaterse moord, koekjes bakken en de tegeltjes in het Stadhuis. Elke basisschoolkind van groep 4 t/m groep 8 heeft zo’n Doeboek gekregen. En met de klassendag voor heel wat leerlingen bleek al snel dat de kinderen het boek goed hadden bekeken, want ze liepen in het stadhuis de trouwzaal in en direct door naar de haard met de tegeltjes.

Nettie Stoppelenburg vervolgde met een uitleg over rond Oudewater gevonden (kanons)kogels uit de 14e en de 16e eeuw. “De kleinere kogel is gebruikt in 1349 rond de Amsterdamse Veer en de grote kanonskogel van zo’n 25 kilo deed dienst tijdens de periode van het schilderij.”

Nettie benadrukte nog wel dat het belangrijk is om dingen te bewaren in archieven of in musea en dat de context van spullen belangrijk is.

Wethouder Bas Lont vervolgde met een blik op de monumenten die we hebben: “Monumenten zijn in de basis duurzaam, want je behoudt ze. Het belangrijkste bij het echt duurzaam maken is isoleren en dubbel glas. Dit kan beide zeer lastig te realiseren zijn bij het opknappen van monumenten. Ook zonnepanelen kunnen lastig te plaatsen zijn bij monumenten maar je kan dit wel vaak passend bij het monument maken.

Bas Lont bedankte na een blik op het veelzijdige programma de organisatie.

En als openingshandeling maakte hij vervolgens samen met zijn dochter een puzzel uit het Doeboek.

Doeboek was succes

In de eerste plaats bleek dat Doeboek een groot succes. De werkgroep had zich dit jaar sterk gemaakt om de jeugd te interesseren voor de geschiedenis van Oudewater en dat is kennelijk goed gelukt, want het boek, en de opdrachten die daarin stonden, kwam meerdere malen ter sprake. Het Stadsmuseum trok op deze dag ruim driehonderd bezoekers met aandacht voor zowel de ‘Oudewaterse moord’, de verschillende activiteiten in de trouw- en raadzaal, alsook de nog lopende expositie op de zolder over de zorg in Oudewater. Nettie Stoppelenburg had in de voorgaande periode weer heel wat leerlingen bijgespijkerd over de geschiedenis van Oudewater en dat betaalde zich direct uit in grote jeugdige bezoekersaantallen: “Alle kinderen waren verbaasd en geïnteresseerd.” Alle musea, kerken, met en zonder muziek, en galeries deelden in de belangstelling. Voor Galerie De Artemis was Liselotte van der Zwet, van wie daar werken geëxposeerd zijn, aan het schilderen. Aan haar werden ook veel vragen gesteld van uiteenlopende aard, net als aan graficus en kunsthistoricus Ad Stijnman, die demonstreerde hoe op historische wijze, met behulp van pigmenten, inkt werd gemaakt. Maar ook de dames Roos en Wilma die aan het spinnen waren kregen leuke en spontane vragen en opmerkingen. “Alles wat we maken wordt met natuurlijke producten geverfd. En dat verhaal boeit iedereen. Wat we wel jammer vinden is dat de boeren de wol van schapen niet meer kwijt kunnen. Het wordt gewoon gedumpt, terwijl het zulk prachtig materiaal is.” OMD 2022 stond in het teken van duurzaamheid, maar dit laatste is uiteraard verre van duurzaam.

Duurzaamheid

Wat dan weer wel duurzaam was dat de 82-jarige Montfoortse ‘Donna’ Anny bijzonder modern ogende kussens, schorten, tassen en wat al niet meer van oude jeans maakte en haar buurvrouw Simone o.a. heel leuke kettinkjes en armbanden van oud rubber had weten te vervaardigen op een wel ouderwetse manier: gewoon punniken. Daarnaast maakte de jonge Oudewaterse Amy, zoals deze dag heel veel anderen, een prachtig geslaagd lakzegel. Yvet uit Oudewater en Marijn uit Montfoort stonden er om met de verkoop van spulletjes geld bijeen te harken (fundraising heet dat) om met de Thalassa een half jaar te gaan zeilen, terwijl ze op de boot gewoon doorwerken aan hun opleiding vwo of havo: school at sea. Beiden bleken insta te hebben: yvetatsea en marijn.roos.at.sea.

Er werd gekantklost, schilderclub de Wilgenstreek was present, make-a-wish stond er met een kraampje, en … onze eigen Margreet. Ze blijkt niet alleen taalkundig talentvol met haar verhalen voor De IJsselbode maar ook nog eens een ongekend talent te hebben wat betreft schilderen.

Monumenten

Stichting Geveltekens Oudewater presenteerde zich met als belangrijkste aandachtspunt het nieuwe gevelteken ter ere van het honderdjarig bestaan van het Rode Dorp. Wim Geurts, verkleed in middeleeuwse stijl, vertelde aan de hand van werktekeningen hoe ‘De Klepper’ eruit zou kunnen gaan zien. Of dat in werkelijkheid ook zo gaat moeten we nog maar afwachten. Verrassend in diezelfde sfeer was het afstudeerproject als architect van Tom Vermeer. In zijn prachtig uitgewerkte verbeelding met maquettes en sfeerimpressies gaat het voormalige klooster, pensionaat, stadskantoor in de Kapellestraat verbouwd worden tot een museum van immaterieel erfgoed. Om dat uit te voeren zijn lef van de gemeente nodig en daarnaast uiteraard de nodige geldschieters die hun vertrouwen aan dat project durven te verlenen.

Nog meer schilderijen, van winterlandschappen tot prachtige portretten, handbeschilderd porselein, een deel van de altijd mooie voorraad van de Wereldwinkel, Ria van Roekel met haar herinneringsbeelden en meer en de hartveroverende Hartenmakerij, waar veel kinderen aan het ‘werk’ waren.

Gelukkig kregen we ook nog iets mee van de altijd vrolijke muziek van zowel Seyl & Treyl en De Kaapstanders. Papekop Zingt Weer en Klein Bandje heeft schrijvers deze jammergenoeg gemist, maar ganzenhoeder Jurgen Baan met zijn ganzen daarentegen kwam hij verschillende malen tegen en dat was iedere keer opnieuw een feestje om te zien.

Aad Kuiper