Dakloos in Montfoort: “Ik werd van het kastje naar de muur gestuurd”

Ze is ondernemer, woont en werkt in Montfoort en leidde tot voor kort een zelfstandig bestaan. Toch heeft Sandra* momenteel geen huis of eigen plek om te slapen. Ze is afhankelijk van mensen om haar heen die tijdelijk hun deur voor haar openen en sliep al twee keer noodgedwongen in haar auto. Haar ervaring roept een bredere vraag op: wat gebeurt er eigenlijk wanneer je als inwoner van Montfoort dakloos wordt?

Hoe Sandra haar woning verloor, is voor dit verhaal niet van belang. Feit is dat zij zich bij de gemeente meldde omdat zij geen dak meer boven haar hoofd had. Daar bleek volgens haar niet direct duidelijk waar zij terechtkon. “Een telefoniste vertelde mij dat medewerkers van Handhaving mij naar het Leger des Heils in Utrecht konden brengen. Ook kreeg ik het advies om mij de volgende ochtend bij het gemeentehuis te melden.”

Daar werd Sandra doorverwezen naar het inloopspreekuur van het Sociaal Team van SWOM. “Twee medewerkers vroegen naar mijn verhaal en bekeken welke hulp ik nodig had. Ze boden aan een gesprek met het Algemeen Maatschappelijk Werk te regelen en vertelden dat ik voor opvang in Utrecht terechtkon. Ook hebben ze direct geholpen met de aanvraag van een briefadres voor maximaal drie maanden.”

Sandra nam daarnaast contact op met Veilig Thuis. Haar verhaal werd geregistreerd en zij zou worden teruggebeld door Moviera, een organisatie die hulp en opvang biedt bij huiselijk geweld en mensenhandel. Volgens Sandra bleef het bij één belpoging en kwam het daarna niet meer tot telefonisch contact. Toen zij zelf Moviera belde, werd zij terugverwezen naar het Sociaal Domein van de gemeente en daarmee naar SWOM. “Bij SWOM konden ze mij niet helpen met een noodvoorziening voor daklozen. Daarvoor moest ik opnieuw bij een organisatie in Utrecht zijn. Na weer bellen en goed doorvragen, kreeg ik uiteindelijk een aantal bruikbare tips. Ik had het gevoel dat ik van het kastje naar de muur werd gestuurd.”

Haar ervaring was aanleiding om de gemeente Montfoort vragen te stellen over dak- en thuisloosheid. Want wat gebeurt er als je in Montfoort dakloos raakt en waar kun je dan terecht? De woordvoerder van de gemeente beantwoordde de vragen samen met het Sociaal Team van SWOM.

Geen volledig beeld

Hoeveel dak- en thuisloze inwoners gemeente Montfoort telt, is niet bekend. “De gemeente beschikt niet over een actueel en volledig overzicht”, laat de woordvoerder van gemeente Montfoort desgevraagd weten. “Dak- en thuisloosheid is geen registratiegrond en mensen zijn niet verplicht zich als dakloos te melden.”

Wel zijn enkele cijfers beschikbaar. In de eerste drie maanden van 2026 kregen acht inwoners uit gemeente Montfoort begeleiding van Stadsteam Back Up in Utrecht. Daarnaast werd acht keer gebruikgemaakt van maatschappelijke opvang. Cijfers over eerdere jaren waren op korte termijn niet beschikbaar. Een deel van de dakloosheid blijft bovendien buiten beeld. “Het gaat ook om mensen die tijdelijk bij familie of vrienden verblijven, in een vakantiewoning of caravan wonen.”

Om deze groep beter in beeld te krijgen, deed gemeente Montfoort in mei 2026 mee aan de landelijke ETHOS-telling. De resultaten daarvan worden in december verwacht. Volledig zal ook dat beeld niet zijn, waarschuwt de woordvoerder. “Mensen kunnen in korte tijd van woonsituatie veranderen. Bovendien blijven mensen buiten beeld wanneer zij niet bekend zijn bij hulpverleners of andere betrokken organisaties.”

Waar kun je terecht?

Een zoekactie op de gemeentelijke website levert geen specifieke informatie op over dak- en thuisloosheid. Op de pagina ‘Hulp nodig?’ staan wel de contactgegevens en het inloopspreekuur van SWOM, maar niet waar iemand zich moet melden wanneer die dakloos raakt of hoe de toegang tot regionale opvang is geregeld.

Uit navraag bij de gemeente en SWOM blijkt dat inwoners die dakloos zijn of dreigen te worden, zich kunnen melden bij de gemeente Montfoort of het Sociaal Team van SWOM. Voor advies en toegang tot maatschappelijke opvang kunnen zij ook terecht bij Stadsteam Back Up in Utrecht. Gezinnen met minderjarige kinderen kunnen aankloppen bij De Tussenvoorziening. Voor arbeidsmigranten is er Barka en voor mensen zonder verblijfsvergunning Stichting STIL.

“Na een melding wordt eerst gekeken naar de oorzaak van de dakloosheid en welke ondersteuning nodig is. Iedere situatie is anders en vaak complex”, aldus de woordvoerder. Er wordt onder meer bekeken of woningverlies nog kan worden voorkomen, welke hulp nodig is en of iemand in aanmerking komt voor opvang, tijdelijke huisvesting of een urgentieverklaring. Een urgentieverklaring geeft voorrang op andere woningzoekenden, maar is geen garantie op een woning. Een onafhankelijke urgentiecommissie beoordeelt of iemand aan de voorwaarden voldoet. Mensen moeten vervolgens zelf actief reageren op beschikbare woningen en soms bereid zijn hun zoekgebied te verruimen om sneller een passende woning te vinden.

Opvang via Utrecht

De maatschappelijke opvang voor inwoners van gemeente Montfoort is regionaal geregeld via Utrecht. Wanneer iemand acuut geen veilige slaapplaats heeft, wordt beoordeeld of maatschappelijke opvang nodig is. “Welke mogelijkheden beschikbaar zijn, verschilt per geval en hangt af van de omstandigheden en beschikbare voorzieningen.”

Bij een onveilige thuissituatie, bijvoorbeeld door huiselijk geweld, kan ook crisisopvang via Veilig Thuis worden geregeld. In Montfoort zelf bieden de gemeente en SWOM-begeleiding bij onder meer schulden, inkomen, zorg en het voorkomen van huisuitzetting. Ook kunnen zij inwoners wegwijs maken bij het zoeken naar woonruimte.

Briefadres en inkomen

Wie geen vast woonadres heeft, kan in bepaalde situaties een briefadres krijgen. Dit is een adres waar iemand post ontvangt als hij of zij tijdelijk geen woonadres heeft. Bijvoorbeeld het woonadres van familie of een bekende. “Wanneer er geen geschikt particulier briefadres beschikbaar is, kan worden onderzocht of een briefadres via een instelling of de gemeente mogelijk is”, aldus de woordvoerder. De aanvraag wordt beoordeeld aan de hand van de wettelijke voorwaarden en de persoonlijke situatie.

Daarnaast is ondersteuning mogelijk bij schulden, zorgvragen, problemen met de zorgverzekering en het aanvragen van een uitkering of andere inkomensondersteuning. Om dakloosheid te voorkomen, ontvangt de gemeente via de wettelijke vroegsignalering ook meldingen van betalingsachterstanden. Er wordt dan contact opgenomen met de inwoner, al blijft het aannemen van hulp vrijwillig. Het grootste knelpunt is volgens de woordvoerder de schaarste. “Door het tekort aan woningen en opvangplekken is het moeilijk om inwoners die dakloos zijn of dreigen te worden snel aan passende woonruimte of überhaupt onderdak te helpen.”