Zo om en nabij de tachtig

Wil de Vries; een avontuurlijk leven

Wil de Vries; de meeste Oudewaternaren zullen haar kennen als verslagever voor Midland FM - zelf heeft ze het, in tegenstelling tot de schrijver van dit verhaal, er altijd over dat ze behoort tot de pratende pers - of ze kennen haar misschien als gids op de Geelbuik. De eerste 20 en laatste 30 jaar verliep het leven van Wil de Vries betrekkelijk gelijkmatig, hoewel ze met haar 81 jaar nog steeds behoorlijk actief is. Maar in de periode daartussen heeft ze op heel uiteenlopende plaatsen, grotendeels buiten Nederland, gewoond en gewerkt, heeft op heel verschillende plekken op de aarde een drietal dochters het licht laten zien, heeft een hele dag in een politiecel in Suriname doorgebracht en is zelfs onder politiebegeleiding van het eiland Curaçao uitgezet.

Zelf werd Wil de Vries als zesde kind op 12 december 1944 geboren in Woudsend in Friesland. Na haar kwamen er nog 4 kinderen. “Ik was het tweede meisje in een goed katholiek gezin en we woonden in een heel klein huisje. Ik had een lieve moeder en een strenge, wat ouderwetse vader, die vond dat meisjes voorbestemd waren om het huishouden te doen en kinderen te krijgen en dat jongens moesten leren en studeren. Mijn oudste broer ging dan ook na de lagere school naar de HBS, anderen o.a. naar het klein seminarie. Mijn moeder was een ‘gestrande’ non, die na haar korte leven in het klooster, waarna zij, na gestudeerd te hebben, voorbestemd leek om les te gaan geven op een school waar meer nonnen werkten, maar - er bleek intussen geen bruidsschat te zijn, dus ook geen intreden - gouvernante werd bij de familie Cohen in Amsterdam. Op de veerboot van Enkhuizen naar Stavoren kwamen mijn vader en moeder elkaar tegen en het was liefde op het eerste gezicht. In 1939 trouwden ze. En, hoewel niet alles altijd vlekkeloos verliep, konden ze absoluut niet zonder elkaar.”

Werkzaam in een drogisterij

“Wij, de meisjes, hadden een verzorgende rol op ons te nemen. Zelf kon ik naar de MMS, maar toen dat misging moest ik naar de huishoudschool. Mijn vader was met zíj́n vader, die beurtschipper was, in zijn jonge jaren vaak naar Limburg gevaren om cokes te halen. Hij kon goed praten en had behoorlijk wat charisma; daarom was het vak van vertegenwoordiger (in farmaceutische artikelen) hem op het lijf geschreven. Hij opende op zijn vijftigste zijn eigen drogisterij in Sneek. Daar waren we inmiddels naartoe verhuisd. Ik ging bij een bevriende drogist in de leer en volgde de opleiding die daarbij hoorde; ik vond het trouwens heel leuk. Niet kort daarna ging ik bij mijn vader in de zaak werken. Ik had ondertussen wel een vriendje, Frans Spee heette hij. En hij was bouwkundig ingenieur. Om ons heen zagen we dat veel mensen naar het buitenland vertrokken. Canada, Australië, Amerika, Zuid-Afrika.”

Het eerste buitenlands avontuur

“Dat wilden wij ook wel. De wijde wereld in. Via, via hoorden we dat er in Suriname een leraar bouwkunde voor een hogere technische school gezocht werd. Wij hebben alle papierwerk in orde gemaakt, alle medische en officiële zaken geregeld en zijn vertrokken. Er stond een huis op ons te wachten, maar … er was helemaal geen school waarop Frans les kon geven. Ook niet voor de andere leerkrachten waarmee we samen naar Suriname waren afgereisd. Later heeft Frans daar nog een kort geding tegen de staat over gevoerd en gewonnen, maar daar hadden we op dat moment niets aan. We hadden toen eigenlijk helemaal niets meer. Waar we ook niets aan hadden is dat we in een slechte buurt woonden; in de eerste drie maanden was er al vijf keer ingebroken. Ik kocht zelfs een buks, waar ik een keer mee geschoten heb. Weliswaar hoog in een boom, maar de politie nam de buks wel in beslag en ik moest een hele dag in een cel op het bureau blijven. Wel raadde de politie ons aan te verhuizen. Dat deden we. Naar een nieuwbouwwijk. Het was wel heel bijzonder dat de politie de buks later heel keurig ingepakt kwam terugbrengen, ‘want door jouw actie hebben we heel wat inbrekers op weten te pakken’.”

De eerste dochter

“Ik werkte als artsenbezoeker voor Gist-Brocades in Paramaribo, maar moest daarmee stoppen toen in 1969 onze eerste dochter werd geboren: Joan!”

“Nadat Frans eerst noodgedwongen op een LTS les had moeten geven, had hij werk gevonden bij de HBG, de Hollandse Beton Groep, later overgenomen door de BAM. Hij werkte aan grote gebouwen en vooral aan wegenaanleg.”

“Maar het werd wat onrustig in Suriname. Ze vonden het niet zo geslaagd dat Surinamers naar Nederland vertrokken om te studeren en dan vaak niet terugkwamen, terwijl er wel veel Nederlanders in Suriname werkten. Die Nederlanders werden op een gegeven moment gesommeerd om te vertrekken om plaats te maken voor wat zij daar noemden hun ‘landskinderen’. Het project waar Frans aan werkte moest eerst worden afgemaakt, maar in januari 1972 vertrokken we met de Oranje-Nassau, een passagiersschip van de KNSM, van Suriname, via Curaçao, Aruba, Jamaica en de Azoren naar Amsterdam. Die drie weken rust hadden we wel even nodig.”

De Britse Maagdeneilanden

“Alles wat we in Suriname hadden was in een container gezet voor opslag in Nederland. Een van onze familieleden had voor ons een tijdelijk maar wel gemeubileerd huis in Bergen geregeld, want we zouden vast weer uitgezonden worden. We kwamen eind januari in dat huis en het begon te sneeuwen. Joan was in Suriname gewend om altijd op blote voeten te lopen en … liep zo de sneeuw in. Je begrijpt dat ze dat als bijna driejarige wel heel vreemd vond.”

“Onze goede Surinaamse vriend en collega Leo heeft ervoor gezorgd dat we in april 1972 naar de Britse Maagdeneilanden konden vertrekken. Ik heb er de tijd van mijn leven gehad! Frans ook.”

“Frans was er voor de HBG voor een groot project. Een hotel werd uitgebreid en er moest een haven aangelegd worden. Voor dat laatste was veel springstof nodig dat onder water moest worden geplaatst in de daar aanwezige riffen. Daar waren natuurlijk duikers voor nodig. En ik mocht ook een keer mee gaan duiken … geweldig! Zo ongelooflijk mooi! Daar en toen is mijn fascinatie voor duiken ontstaan. Ik ben dat heel lang blijven doen. Destijds met de meest simpele uitrusting die je je maar kunt voorstellen en later met veel modernere apparatuur. Maar dat duiken was en is een geweldige ervaring.”

“Naast duiken heb ik er ook leren zeezeilen. Joan is zo ongeveer groot geworden op een zeewaardig jacht. Bijna iedere weekend zaten we op zee.”

“Toen wij er kwamen waren de Britse Maagdeneilanden Brits protectoraat. Er waren veel postbusbedrijven, er kwamen steeds meer banken bij en nog later heeft ook het toerisme bijgedragen aan de ontwikkeling van dat gebied.”

“Maar ondertussen was ik ook in verwachting van de tweede … die ook een dochter bleek. Maar ze werd niet daar geboren.”

De eerste keer naar Curaçao

“Angelique werd geboren op Curaçao. Vanaf de Britse Maagdeneilanden zijn we gelijk doorgereisd naar Curaçao en woonden op Julianadorp. Daar werkte Frans aan ‘pier 8’ bij Bullenbaai die hoorde bij de Curaçao Oil Terminal. Je moet je voorstellen dat Curaçao een vulkanisch eiland is. Daarom moest er een pier gebouwd worden waar de tankers op zee aan konden leggen. En een van die pieren was ‘pier 8’. Een jaar of tien geleden ben ik er nog eens gaan kijken en hoewel het gebied niet toegankelijk is voor buitenstanders, mocht ik er bij wijze van uitzondering toch nog even een kijkje nemen.”

“Na dat project aan die pier zijn we terug geweest naar Nederland en was ik voor de derde keer in verwachting … “

Oudewater komt in beeld … toevallig

“In Nederland woonden we deze keer tijdelijk in Wassenaar, maar we moesten op zoek naar een huis in de buurt van Rijswijk. En inmiddels was ik hoogzwanger.”

“We vonden echt niets en vrienden wezen ons op een bouwproject in Oudewater; hoewel wat verder weg, mocht dat van de HBG. Het huis aan de Papenhoeflaan 50 was nog niet eens klaar toen we erin trokken; we kregen water via een slang door de brievenbus; wel was er gelukkig elektriciteit. Maar we moesten echt weg uit Wassenaar, en bovendien stond ik op het punt om te bevallen. Toen ik voor controle naar het ziekenhuis moest, mocht ik gelijk blijven: Carolien werd te vroeg geboren, maar gelukkig was alles goed. Zij moest daar nog even blijven en ondertussen was onze kist met spullen gearriveerd en hadden wij tijd om het huis in orde te maken. Dat was een flinke klus. Maar het is gelukt.”

“We hebben anderhalf jaar in Oudewater gewoond en ik ben toen o.a. lid van de tennisclub geworden en had inmiddels uiteraard drie dochters om voor te zorgen

De tweede keer naar Curaçao

“Er moesten huizen en scholen gebouwd worden op Curaçao en de haven verder uitgebreid. Met dochters van inmiddels 2, 4 en 7 vertrokken we er voor de tweede keer naartoe. We kregen een huis in de wijk Jan Thiel even buiten Willemstad. Het heeft een eigen baaitje en je woont er fantastisch. Ook daar hadden we een geweldige tijd, maar … toen we terug moesten wilde ik niet, we hadden het daar zo goed … maar Frans wilde wel terug. Ik wil daar niet te veel over vertellen, want het resulteerde uiteindelijk in een echtscheiding, waarna Frans vertrok en ik met de drie meiden tijdelijk achterbleef.”

Noodgedwongen vertrek

“Alhoewel Curaçao destijds een onderdeel was van de Staat der Nederlanden viel je daar onder het Antilliaans rechtssysteem, dus mocht ik als gescheiden vrouw niet op de Antillen blijven.”

“Ik kon dat wel willen: blijven; maar dat mocht niet”.

“Inmiddels had ik daar een nieuwe relatie, met Frits van Dijk, die als ingenieur op Curaçao bij Shell werkte.”

“Na diverse verzoeken om te vertrekken werd ik uiteindelijk in een wit busje gezet en onder politiebegeleiding met de kinderen naar het vliegveld gebracht. Ik mocht nog een half uurtje in de vertrekhal afscheid nemen van iedereen en toen moest ik het vliegtuig in. De politie bleef wachten tot ik aan boord was.”

“Frans woonde inmiddels in het huis in Oudewater, maar gelukkig kon ik bij mijn ouders in Sneek terecht.”

“Van daaruit heb ik nog wel geprobeerd om de relatie met Frans te herstellen, maar dat is niet gelukt. We hebben het huis verkocht. Ik heb Frans nog helpen verhuizen, maar ik had op heel korte termijn geen onderkomen meer. Ik heb stad en land afgezocht, maar kreeg bij de woningbouwvereniging niets voor elkaar. Ten einde raad heb ik op aanraden van een goede vriend op een vrijdagmorgen burgemeester Mooyman gebeld. ‘s Middags al belde hij terug. Ik kreeg, wij kregen met z’n vieren, een huis op de Lange Burchwal 142; in het Rode Dorp.”

Verhuizingen binnen Oudewater

“Ik heb er een jaar of drie gewoond. Frits kwam weer in mijn leven en na die drie jaar hebben we een huis gekocht aan de Nieuwe Singel; samen!”

“Niet heel lang hebben we daar met z’n tweeën met de kinderen van kunnen genieten, want Frits overleed al op 46-jarige leeftijd in 1990. Opnieuw moest ik verhuizen. Opnieuw ging ik naar de Papenhoeflaan, nu naar nummer 52. In het huis naast het huis waar ik eerder gewoond had. Ik werkte al, maar moest toen zeker wel met drie dochters van 15, 16 en 20 die alle drie op school zaten, studeerden of zouden gaan studeren. Dat koste veel geld. Ik heb ze dan ook altijd meegegeven dat ze moesten afmaken waar ze aan begonnen. En dat hebben ze alle drie gedaan. Door al hun verblijven in het buitenland hadden ze wel allemaal veel levenservaring opgedaan en kennis kunnen maken met andere culturen. Daar hebben ze veel aan gehad … en nog steeds.”

Werk en vrijwilligerswerk

“Ik heb in De Meern gewerkt bij een boekendistributeur, bij RCN in Utrecht en later nog in Rotterdam bij Veenman op de afdeling debiteurenbeheer/incasso. Ik had het altijd naar mijn zin.”

“Toen ik stopte met werken heb ik veel opgepast op de kleinkinderen die er inmiddels waren: Pepijn, Joep, Olivier, Karlijn en Emma. In Boxtel en Middelburg. Ik heb ook veel gereisd, want het buitenland bleef toch wel trekken: Frankrijk, Engeland, Griekenland, Canada en Indonesië, …”

“Maar ondertussen was ik ook al begonnen aan vrijwilligerswerk. Bij Midland FM als programmamaker. Dat doe ik inmiddels 20 jaar. Met nog evenveel plezier. Ik heb programma’s gemaakt als ‘Aan tafel met’, dat nu ‘Gast uit de streek’ heet, ‘50 Beaufort’, ‘Laat in de morgen’. En nu Oudewaterse Praat, samen met Peter Boere. In de tijd van ‘Ouderwater 750 jaar stad’ heb ik heel veel verslagen voor de radio gemaakt. En daarnaast ik ben meer dan tien jaar gids op de Geelbuik geweest, maar daar kortgeleden mee gestopt.”

“Toen alle dochters de deur uit waren ben ik naar de Marktstraat verhuisd en sinds een jaar of wat heb ik hier in Oudewater een nieuwe relatie met iemand van wie de naam toevallig ook weer met een F begint - Fons Kol. We doen heel veel samen - laatst hebben we nog een heel mooie vakantie naar Zanzibar/Tanzania gemaakt - maar we doen ook nog veel samen met vrienden zoals bridgen, klaverjassen, borrelen etc. We genieten gewoon!

Terugblik en toekomstvisie

“Wat ik wel mee wil geven is dat als je de kans hebt om naar het buitenland te gaan om te gaan werken: doe dat. En anders: ga op reis, verdiep je echt in andere culturen. Dat is heel waardevol voor je eigen ontwikkeling.”

“Als het even kan ga ik lekker door met mijn vrijwilligerswerk en blijf samen met anderen leuke dingen doen, want naast zinvol bezig zijn is genieten van het leven ook echt belangrijk.”

“Maar ook ben ik wel een beetje bezorgd voor de toekomst, voor mijn kinderen en kleinkinderen. Ik vind het een verhitte wereld; net of hij in de brand staat.”

“Daarom: doe zinvolle en leuke dingen maar vooral: geniet!”