Reflectie op lokale politiek en verkiezingsbeloften
Door: Sjoukje Dijkstra Algemeen‘Niet alles waar partijen over praten, wordt ook lokaal beslist’
In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen klinken opnieuw veel beloftes over woningbouw, energie en opvang van statushouders. Maar niet alles waarover in de campagne wordt gesproken, kan ook daadwerkelijk door de gemeenteraad worden beslist. Sommige onderwerpen worden immers uiteindelijk op provinciaal of landelijk niveau bepaald.
Die kanttekening plaatst onder meer Dolf van den Berg uit Linschoten, die bij de verkiezingen van 2022 een uitgebreide vergelijking maakte van de lokale partijen. Via de website Linschotenkiest.nl zette hij destijds standpunten naast elkaar, onder andere in het kader van het behoud van dorpshuis De Vaart. Dat initiatief had effect: meerdere partijen spraken zich uiteindelijk uit voor nieuwbouw van het dorpshuis. Hoewel Dolf deze keer geen nieuwe vergelijking heeft gemaakt, volgt hij de huidige verkiezingsbeloften met belangstelling. Tegelijkertijd ziet hij een aantal realiteiten die in de campagne weinig aandacht krijgen. Voor hem toch een reden om de site Linschotenkiest.nl aan te passen en in te gaan op de komende gemeenteraadsverkiezingen.
Beloftes over woningbouw en energie
Zo hoort hij verschillende partijen spreken over forse woningbouw in de komende jaren. Dat klinkt volgens hem ambitieus en populair, maar in de praktijk speelt er een probleem dat vaak onderbelicht blijft. “Partijen beloven veel woningen, maar er is op dit moment een groot probleem met stroomaansluitingen. Netbeheerder Stedin kan nieuwe aansluitingen nauwelijks realiseren naast de projecten die al zijn goedgekeurd.”
Ook bij andere onderwerpen waarover lokaal veel wordt gesproken, ligt de uiteindelijke besluitvorming elders. “Onderwerpen zoals windmolens, zonneparken en de spreidingswet voor asielopvang worden uiteindelijk op provinciaal of landelijk niveau bepaald.”
Politieke verschuivingen richting verkiezingen
Naast inhoudelijke discussies over beleid spelen in de lokale politiek ook verschuivingen tussen partijen een rol. In de aanloop naar de verkiezingen zijn enkele leden van Lokaal Montfoort overgestapt naar andere partijen. Twee van hen sloten zich aan bij de VVD. Oud-raadslid Daan van Lieshout koos echter voor het CDA.
Voor Daan speelde zijn samenwerking met de partij in de afgelopen jaren een belangrijke rol. “De afgelopen vier jaar heb ik prettig samengewerkt met het CDA. De gesprekken met Erwin Verweij hebben mij overtuigd om hen als lijstduwer te steunen bij deze verkiezingen. Daarnaast was de partij oprecht geïnteresseerd in mijn ideeën en in die van de grote achterban van Lokaal Montfoort.”
Tegelijkertijd plaatst hij een politieke waarschuwing richting kiezers. Een sterke VVD kan volgens hem leiden tot een coalitie die minder wenselijk is. “Een grote VVD is op zichzelf prima voor de gemeente, maar daarmee speel je wel hun voorkeurscoalitie in de kaart, met daarbij het Progressief Akkoord.” Daarmee doelt hij op een mogelijke terugkeer van de coalitie zoals die in 2018 bestond uit VVD, Inwonersbelangen en Progressief Akkoord. In die periode kwam de gemeente onder financieel toezicht te staan. “De financiële situatie was toen niet goed. Het Progressief Akkoord is goed in het uitgeven van geld, maar minder goed in het letten op de portemonnee.” In zo’n situatie kunnen ook andere dossiers onder druk komen te staan, zegt hij. “Als je financieel onder toezicht staat, kun je bijvoorbeeld minder snel nee zeggen tegen een AZC of windmolens. Dan kan de provincie of het Rijk je overrulen.”
Dolf brengt daarbij nog in herinnering dat PAK, Inwonersbelangen en VVD in 2021 hebben besloten tot sloop van dorpshuis de Vaart in Linschoten. Een besluit dat gelukkig door het college van CU, SGP, CDA en LM is omgezet naar sloop en nieuwbouw.
Hij vindt het daarom belangrijk dat kiezers zich realiseren waar de gemeentepolitiek wel en niet over gaat. “Er wordt lokaal veel beloofd”, zegt hij. “Maar grote onderwerpen worden vaak elders beslist. Dan kan een stem lokaal uiteindelijk anders uitpakken dan mensen denken.”
