Sluiswachter voor het goede doel

In Montfoort, waar de historische sluis nog altijd handmatig wordt bediend, zijn het Gerard van Vliet en Wim Beukers die de schippers en hun boten gastvrij ontvangen. Beiden al jaren sluiswachter, beleven ze elke dag aan de sluis als een unieke ervaring vol ontmoetingen en verhalen. Binnenkort mogen ze weer, en ze staan te popelen: “Vooral de gezelligheid, dat is waarom we het doen!”

Gerard, die inmiddels al twaalf jaar als sluiswachter werkt, rolde er als vanzelf in. “Ik woon honderd meter van de sluis vandaan en ik vind het gewoon leuk werk. Vooral op een zomerdag, wanneer er gezellige mensen langskomen, toeristen en zelfs buitenlanders die speciaal naar Montfoort komen voor de sluis. Regelmatig maken ze foto’s terwijl we bezig zijn. Vooral kinderen vinden het geweldig, ze willen graag helpen en dan laten we ze een keer draaien. Het moet wel leuk blijven.”

Voor Wim, die al acht jaar de sluis bedient, is de sociale kant van het werk een grote drijfveer. “De mensen aan boord zijn altijd vrolijk, ze zijn op vakantie en ontspannen. Iedereen heeft een ander verhaal, de een biedt je een koekje aan, de ander een pilsje. Ik heb nog nooit een schipper gehad die echt mopperde, alleen sommigen zijn wat onzeker als ze de sluis invaren en dat kan dan tot wat irritatie leiden.”

Het klompje en het goede doel

Naast de gezelligheid heeft het werk ook een nuttige kant. “Je doet het ergens voor”, benadrukt Gerard. “Het geld dat we ophalen, gaat naar een goed doel.” Wim vult aan: “We hebben al geld ingezameld voor ‘t Bakkershuis, het DoeMeeHuis en vorig jaar voor een duofiets. Dit jaar moeten we nog een doel bepalen. Maar als je mensen vertelt waarvoor het geld nodig is, trekken ze vaak nog een keer de portemonnee.” Het iconische klompje waarin schippers hun bijdrage kunnen doneren, speelt hierin een grote rol. “Soms moet je het klompje twee keer uithangen”, lacht Gerard. “De eerste keer voor het geld, de tweede keer voor de foto.”

Avondsluis: een extraatje voor de schippers en het goede doel

Officieel mag de sluis na 20.00 uur niet meer draaien, maar als schippers er dan toch door willen, vragen de sluiswachters een extra bijdrage. “Ik had een keer iemand die zomaar dertig euro gaf”, vertelt Wim. “Dat halen we allemaal op voor het goede doel. Zelf doen we het voor de kop koffie en het goede gesprek. Het leukste is dat je schippers in de ziel kunt raken met een goed verhaal.”

De sluis als ontmoetingsplek

De sluis in Montfoort is niet alleen voor schippers en toeristen een trekpleister, ook fietsers en wandelaars stoppen er graag even. “Er staan bankjes bij de sluis en dat trekt mensen”, zegt Wim. “Soms zitten ze er gewoon even om te genieten van de rust. We hebben zelfs een vaste bankzitter, iemand uit Harmelen.”

De noodzaak van nieuwe sluiswachters

Momenteel zijn er vijf vaste sluiswachters en drie die in noodsituaties kunnen inspringen. “Maar we zoeken er zeker nog drie bij”, zegt Wim. “Vroeger deden we het met twaalf man.” Ondanks de kleinere groep blijft de organisatie soepel. “Met acht man draai je eens in de vier weken”, legt Gerard uit. “Je doet het altijd met z’n tweeën en als iemand niet kan, wordt er een appje in de groep gegooid. Het wordt altijd ingevuld.”

Een stukje promotie voor Montfoort

Naast het bedienen van de sluis zien de sluiswachters hun werk ook als promotie voor Montfoort. “De middenstand profiteert ervan”, zegt Wim. “Tijdens de coronatijd was het doodstil in Montfoort, maar bij de sluis was het druk.” Ze maken er ook bijzondere dingen mee. “Ik had een keer een boot die de sluis niet uitkwam”, vertelt Wim. “We sleepten hem eruit en legden hem naast de sluis. Toen belde de eigenaar naar Woerden waar hij de boot had gekocht. Wat bleek? De schroef zat los, die draaide helemaal niet.”

Een nieuwe plek voor de sluiswachters

Onlangs mochten de sluiswachters ook het brugwachtershuisje, dat wordt beheerd door de gemeente, in gebruik nemen. “Er komt elektriciteit in en hopelijk een koffiezetapparaat”, vertelt Wim. “Maar veel gebruik zal er niet van gemaakt worden, alleen bij slecht weer.” Het huisje, dat op 18 maart officieel wordt geopend, is een beeldbepalend element van de sluis. “Een mooie aanwinst voor onze unieke plek”, besluit Gerard. Met hun blauwe shirts blijven de sluiswachters van Montfoort een herkenbare en onmisbare schakel in het stadsbeeld. Voor de koudere dagen zouden ze graag een windjack willen, zodat ze ook dan herkenbaar blijven. En wie weet, misschien melden zich binnenkort weer nieuwe vrijwilligers aan om deze bijzondere traditie voort te zetten.

Inwoners die interesse hebben om sluiswachter te worden, kunnen zich kunnen melden bij welzijn@swomontfoort.nl (of ze kunnen bellen naar 0348 469109).