Sluiswachters gezocht...

‘Het is de gezelligheid, vakantiesfeer, bootjes en jongelui, wat het zo leuk maakt...’

Nog even en dan mogen ze weer, sluisdiensten draaien. Het nieuwe seizoen staat voor de deur. Als het aan de vrijwillige sluiswachters van SWOM ligt, kan het niet snel genoeg beginnen. Het bijna voltallige team was aanwezig tijdens de eerste officiële meeting dit jaar, om hierover te vergaderen. Dat deden ze voor deze gelegenheid bij de sluis. In het zonnetje met koffie en koekjes, die Conny te Lintelo van SWOM meebracht. “We hebben extra sluiswachters nodig”, valt Conny met de deur in huis. Wat het betekent om sluiswachter te zijn, daarover wil het team, dat erg close is met elkaar, graag vertellen. Om zo hopelijk ook anderen te enthousiasmeren voor de open vacatures.

Vol begeestering spreken de vrijwilligers over wat zij er zo leuk aan vinden vinden, en wat hen bindt: “We hebben allemaal iets met bootjes en op het water zijn”, zegt Ton de Jong. “Het water zit me in het bloed”, meent Edith den Hartog die op dat moment als enige vrouw aanwezig is. “Ik ben niet de enige vrouw hoor. Dolinda Jooren is ook sluiswachter.” “Het is de gezelligheid, de vakantiesfeer, de bootjes, de jongelui, die het zo leuk maken. Maar ook het hapje en het drankje dat ze soms aangeboden krijgen in het welbekende klompje, waarmee ze de vrijwillige bijdrage in ontvangst nemen.” Dit is een bijdrage die volgens Conny altijd ten goede komt aan de inwoners van gemeente Montfoort. “Het is voor het goede doel. Dit jaar gaat het - net als vorig jaar - naar ‘t Bakkershuis in Montfoort, ontmoetingscentrum voor mensen met geheugenklachten en dementie. Conny vertelt dat het het tweede jaar van de pilot is. Dus, dat de extra inkomsten zeker welkom zijn. Sluiswachter Ton de Jong zegt dat het wel helpt als ze bootjesmensen vertellen dat het een goed doel dient. Daarbij overhandigen ze dan ook een flyer van ‘t Bakkershuis en een folder met informatie over gemeente Montfoort. “Zo maken we ook nog een beetje reclame voor Montfoort”, aldus Conny.

Sluiswachter Gerard van Vliet zegt dat mensen soms vreemd opkijken dat er hier in Montfoort zo’n sluisje is. “In de meeste gemeenten is het automatisch. Het spreekt mensen aan, want het is historisch. We hebben ook mensen gehad uit China die dan verwonderd staan te kijken hoe het in z’n werk gaat. We probeerden ze wel duidelijk te maken dat er een waterverschil is van 1,20. De meeste bootjesmensen die voorbij komen, komen niet van heel ver”, vertelt hij. “Die komen uit Duitsland of België. Juli en augustus zijn topmaanden voor ons. Op een topdag hadden we eens 83 bootjes. Dat is uniek. Het is ook weerafhankelijk. Maandag tot woensdag zijn soms rustige dagen. Op donderdag tot en met zaterdag hebben we dan veertig tot vijftig bootjes per dag.” Collega vrijwilliger Theo Janmaat vertelt: “Verder maak je leuke dingen mee. Een bootje zou geschud worden, maar kon niet verder varen. De schroef was eraf. De man had zijn zwembroek onder zijn kleren aan. Die trok zijn kleren uit, en ging zo het water in.” Bij de herinnering eraan moeten ze grinniken. “Soms heb je ook kinderen, die geen geld bij zich hebben. Komen ze later terug met een enorme coup ijs. ‘Waar haal je dat geld vandaan dan?’, vragen we dan. ‘Ik kon wel pinnen’.”

Betalen met QR

“Over pinnen gesproken. Tot nu toe was het altijd contant, maar dit jaar kunnen voorbijgangers betalen met een QR-code”, vertelt Conny. Die QR-code wordt op het klompje geplakt, en krijgen sluiswachters het ook op papier met zich mee. “Hoe kunnen we dan controleren of ze betaald hebben?”, vraagt sluiswachter Wim Beukers, die met 81 jaar de oudste van het team is. “Dat zie ik pas achteraf in de administratie, denk ik”, zegt Ton Bunnik, die ook voorzitter is van de Stichting Vrienden SWOM. Wim Beukers zegt: “Ik heb toch liever contant geld in het klompje.” Door de coronaperiode was het afgelopen zomer extra druk. 1.300 tot 1.400 bootjes passeerden de sluis. Vanwege die drukte besloten ze de uren uit te breiden. “Voorheen was de sluis open tot 17.30 uur. Nu is hij open tot 20.00 uur.” Ze benadrukt hierbij dat het een bediende sluis is. “We hebben wel mensen gehad die zelf proberen door de sluis te komen. Dat is niet de bedoeling. Om die reden krijgen we ook een slot op de deurtjes aan die kant”, wijst ze. Edith begrijpt wel dat het mensen verwart. “Er zijn genoeg sluizen, waarbij je wel zelf moet bedienen.” Rondom de sluis is altijd veel levendigheid. Dat is iets wat het hele team aanspreekt. “Buren komen soms drankjes of hapjes brengen, en daar zitten altijd de ‘oude mannetjes en vrouwtjes’ op het bankje”, zegt Gert den Hartog. “Als hij hier staat, zitten de vrouwtjes er zeker”, grapt Wim Beukers.

Dat de monumentale sluis uit 1600 bediend moet worden, is zeker. Ton Bunnik zegt: “Wat gebeurt er als wij er niet zouden zijn? Dat heeft consequenties voor het bedienen van de sluis. Mechanisch maken, willen we ook niet.” Om het team draaiende te houden, zou het volgens Conny het mooiste zijn als er een koppel bij komt. “Die kunnen op door hen gewenste tijden draaien. Daarin zijn we heel flexibel. De weekenden proberen we wel een beetje te verdelen, want dat is het leukst. Je wordt als duo ingezet. “Om de sluis te kunnen bedienen, heb je geen opleiding nodig. “Dat leren wij ze wel aan. Dit is iets wat iedereen kan. Je hebt het zo onder de knie.”

Meer informatie: SWOM, tel. 0348 469109 of info@swomontfoort.nl en www.swomontfoort.nl

Sjoukje Dijkstra