Column Bril

Anno 2025

Typ je eigen naam eens op Google. Grote kans dat je daar op de eerste pagina al een foto van jezelf tegenkomt. Op ieder vliegveld word je telkens gefotografeerd. Als je met de trein naar Engeland gaat, sta je bij de douane in Rotterdam al een paar keer op de foto, je kunt geen normaal leven leiden zonder dat je gezicht ongevraagd door allerlei bewakingscamera’s vastgelegd wordt: van opzij, van boven, kop een beetje scheef, in allerhande licht of duisternis, op je gemak, gespannen, gehaast. Uit al die beelden in de grote computer van bijvoorbeeld de opsporingsdiensten kunnen justitie, douane en politie jouw identiteit aan de hand van één onduidelijke foto in een paar milliseconde je naam erbij zoeken. Ze noemen dat biometrische analyse.

En nu wat Renée (dat is niet haar werkelijke naam) overkwam. Zij wilde haar rijbewijs laten verlengen. In Oudewater. Bij het aanvraagformulier moest ze een pasfoto meebrengen. Bij de drogist weten ze hoe dat moet: je wilt niet weten aan hoeveel eisen zo’n foto moet voldoen, en hoeveel argumenten de ambtenaar dan ook heeft om je nieuwe pasfoto af te keuren. Je moet bijvoorbeeld ‘neutraal’ kijken, je tanden mogen niet zichtbaar zijn, het is verboden omhoog, omlaag of opzij te kijken, de schaduw van je brilmontuur mag niet over je ogen vallen want de foto moet voldoen aan ‘biometrische eisen ten behoeve van geautomatiseerde analyse’ en nog honderd dingen meer.

Maar goed, Johan heeft daarvoor gestudeerd en maakte een pasfoto van Renée.

Sorry, zei de ambtenaar, maar deze mag niet: u hebt gekleurde brillenglazen, dat is niet toegestaan. Renée: Dat is op voorschrift van mijn oogarts, het is ook geen zonnebril maar het is een filter vanwege een bepaalde bandbreedte in mijn persoonlijk spectrum, ik hoop dat ik het goed zeg, en dat heb ik al sinds mijn veertiende en er heeft nog nooit iemand iets van gezegd en ik heb hem altijd op alleen ‘s nachts niet. De ambtenaar weer: ik hoor u wel, maar ik moet hem afkeuren, ga heen en laat een betere maken. Renée zei niet hardop wat ze dacht en ging terug naar Johan.

Recht tegenover de DA zit de brillenzaak van Tuijn. Misschien kon Justin haar voor de foto een andere bril lenen? Justin wilde haar wel helpen maar deed het anders: hij heeft haar licht getinte glazen er even uitgeschroefd, zodat Renée met een leeg montuur op haar neus een nieuwe pasfoto kon laten maken. Daarna Renée eerst weer terug naar Justin voor haar brillenglazen, en op naar het stadskantoor. Waar de nieuwe pasfoto in genade aanvaard werd. Tussen haakjes: als u straks voor een nieuw paspoort naar het Cultuurhuis moet en de ambtenaar stuurt je weg omdat je pasfoto hem niet bevalt, dan verslik je je misschien wel even hardop in je woorden.

Het klinkt allemaal super burocratisch en dat is het ook: Bij de balie van elk ziekenhuis of welke instelling dan ook waarvoor je een pasje-met-foto nodig hebt, staat tegenwoordig een camera op de balie, en kan de loketmedewerker de gewenste foto in een oogwenk knippen, controleren en digitaal opslaan. En je hoeft er niet extra voor te betalen. Nu moet een andere ambtenaar op het stadskantoor de foto, geprint op de vereiste papiersoort, eerst weer inscannen voor gebruik.

Beste meiden en jongens van het gemeentehuis, hou op met die onzin en maak zelf die behoorlijke digitale pasfoto. Want wat die vereisten voor ‘biometrische analyse’ betreft: die is al zo verfijnd dat ze Renée er in een vol voetbalstadion zó tussenuit kunnen pikken, met of zonder bronszweempje over haar brillenglazen. En Johan en Justin: bedankt voor de medewerking!

Otto Beaujon