Het carillon van de St. Michielstoren laat nog steeds van zich horen

Aad Kuiper

De toren van de St. Michaëlskerk, de stadstoren van Oudewater, is in de 14e eeuw gebouwd. De toren is opmerkelijk in deze streek mede door zijn originele afdekking, namelijk een zadeldak, iets dat men alleen bij torens in Friesland, Overijssel en de Achterhoek aantreft. Er is echter wel een verschil met deze torens: de Oudewaterse toren is aan de twee einden van de nok afgewolfd. Oudewater kan trots zijn op het feit, dat de torenkap een van de oudste, zo niet de oudste en meest originele van het land is!

Het carillon

Aan het einde van de 16e eeuw werd aan de oostzijde van de toren een dakkapel aangebracht voor het plaatsen van een klokkenspel. Die dakkapel zag je elders nauwelijks, maar is hoogstwaarschijnlijk aangebracht om het geluid de juiste kant op te sturen; daarom ook zullen de deuren achter de beiaard met koper beslagen zijn in verband met de reflectie van het geluid richting de stad; de koeien in de graslanden aan de overzijde van de IJssel hadden er niet zo veel aan.

In 1654 al is er een notitie gemaakt met ‘instructies’ voor de ‘Klokspeelder’ met als ondertitel ‘Beijeren op de Clocke’ waarin o.a. de volgende regel vermeld staat: ‘Wijders alle manendagen voor de middach wesende alhier Orinarie Marckdach te beijeren een ende een halff ure beginnende ten halff elven tot twaelff uren toe.’

Deze notitie hangt, zowel in een handschrift dat voor niet-deskundigen niet of nauwelijks te ontcijferen is als ook in typeletters, alweer jaren hoog in de toren: dat de beiaardier het maar weet! Uit deze notitie blijkt dat zeker op de dagen dat er markt gehouden werd - en destijds kennelijk op maandagen - de beiaardier aan het werk moest.

Nu doet hij dat nog steeds op marktdagen. Iedere woensdag van 14.00 tot 15.00 uur

En de klokken laten op marktdagen dus nog steeds van zich horen, want iedere woensdag beklimt beiaardier Marten van den Bijlaard de trappen van de St. Michielstoren.

Marten is van beroep musicus met een passie voor het carillon. En dat laat hij horen ook: elke woensdag van 14.00 tot 15.00 uur speelt hij op de het carillon van Oudewater. Het repertoire is van klassiek tot popmuziek, vaak gerelateerd aan de tijd van het jaar, van Kerstmis tot Valentijnsdag, van Sinterklaas tot carnaval en hij speelt af en toe zelfs verzoeknummers.