De Pelicaen

Otto Beaujon

Zo heette het huis aan de Kapellestraat nummer 5 in Oudewater oorspronkelijk. Het huis dat de meeste van ons beter kennen als makelaardij Het Groene Hart is eigendom van de vereniging Hendrick de Keyser. Deze vereniging is opgericht in 1918 met het doel monumentale gebouwen aan te kopen, te restaureren, te laten bewonen of gebruiken en te onderhouden. Huisregel is, dat de vereniging nooit een pand verkoopt (is ook nog nooit gebeurd) en zodoende is het bezit nu 439 panden groot, waarvan er dus één in Oudewater staat.

Sinds vijf jaar is Hendrick de Keyser ook eigenaar van het sluiswachtershuis (Goejanverwelle 74) in Hekendorp. In Linschoten beheert de vereniging de panden Dorpstraat 28 en 30. De Pelicaen, zullen we het pand in Oudewater verder noemen, gaat op niet al te lange termijn gerestaureerd en gerenoveerd worden. De noodzaak komt voort uit de bouwkundige toestand en de energiehuishouding: nog geen dak-, muur- en vloerisolatie, geen dubbel glas, het elektriciteitsnet en meer. Kijkend naar oude afbeeldingen en archiefstukken blijkt bijvoorbeeld dat de huidige houten winkelpui dateert van rond 1900, geheel naar de mode van toen. Voordien waren er een voordeur en twee vensters op de begane grond met dezelfde gemetselde boogjes met contrasterende stukken natuursteen als boven de ramen op de verdiepingen.

Aan zo’n ingrijpende verbouwing gaat allereerst een grondig bouwkundig vooronderzoek vooraf. Alles wat er mogelijk te vinden is aan archiefstukken over de bouw (in 1620), het gebruik: bijna 200 jaar was het een herberg, daarna een slagerij. Intrigerend is een foto uit het einde van de 19e eeuw, waarop een grote sleutel als een uithangbord boven de deur hangt. Vanaf 1984 is Kapellestraat 5 in gebruik geweest als VVV en makelaarskantoor). De lijst van opeenvolgende eigenaars (vanaf 1918, de laatste, was dat Hendrick de Keyser, en zodoende was dit Oudewaterse monument één van de allereerste aankopen van de vereniging) samen met een rapportage over de authenticiteit van de diverse onderdelen van huis en tuin zijn ter hand gesteld aan het team van restauratie-architecten, energie- en materiaaldeskundigen en kleurenexperts. Die laatste specialiteit heeft zich steeds meer ontwikkeld tot een wetenschap, onder andere vanwege de mogelijkheid met computerprogramma’s de invloeden van daglicht en tijd op de oorspronkelijke kleuren ‘terug te kunnen rekenen’.

Toen 35 jaar geleden (dus nog vóór dergelijke mogelijkheden) de voorgevel van het Oudewaterse stadhuis opgeknapt en opnieuw geschilderd werd, ging er een merkbaar gevoel van verontwaardiging rond onder verontruste medeburgers die de nieuwe tinten véél te fel en te hedendaags vonden voor zo’n oud gebouw. (Hier ligt uiteraard een schone taak voor Hendrick de Keyser om het uiteindelijk kleurenpalet voor de Pelicaen toe te lichten voordat het erop geschilderd wordt: houd het kritisch publiek op de hoogte!). Terwijl de voorbereidende werkzaamheden dus al in volle gang zijn (ook de gemeente is al actief en zeer betrokken) staat de oude Pelicaen er weliswaar met hier en daar een noodverband geduldig en solide bij.