Monumenten, zonnepanelen en beschermd stadsgezicht

Otto Beaujon

Nu Nederland beloofd heeft echt geen aardgas meer te putten uit Groningse diepte en levering uit Rusland politiek vooralsnog volstrekt onzeker is, klinkt de boodschap aan alle Nederlanders steeds duidelijker: heel je huishouden gaat naar elektriciteit als belangrijkste energievorm. Zonnepanelen op je dak zijn een verstandige voorziening die zichzelf terugbetaalt.

Gemeentes met een beschermd stadsgezicht (zoals Oudewater) waren daar tien jaar geleden niet erg blij mee: schuine daken genoeg, maar die zwarte panelen, toen vaak nog met een aluminium rand, waren geen gezicht op de rode pannendaken. Van meet af aan gold (en geldt nog) dat je voor zonnepanelen binnen het beschermd stadsgezicht een vergunning moet aanvragen (check: www.omgevingsloket.nl). De vergunning is dus niet alleen nodig voor gebouwen met een monumentenstatus, maar voor alle gebouwen binnen het beschermd stadsgezicht.

Maatwerk

De gemeente wil mensen en bedrijven nu juist graag helpen zoveel mogelijk zonnestroom zelf op te wekken (hoe minder windmolens en zonnepanelen in weilanden en wegbermen er straks nodig zijn) en adviseert graag over de voorwaarden en de haalbaarheid.

De richtlijnen, deels technisch, deels wat de eventuele aantasting van historische waarden betreft, zijn gebaseerd op wat de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verlangt voor het plaatsen van zonnepanelen op rijksmonumenten.

Wie het initiatief neemt om aan zonnepanelen te beginnen doet er goed aan zich bij de gemeente te laten informeren over de haalbaarheid. Is een plan kansrijk, dan wordt de aanvraag (tekening en toelichting al of niet via de installateur) beoordeeld door de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit en Erfgoed. Dat is vrijwel altijd maatwerk, waarbij de commissie per aanvraag beoordeelt of en in hoeverre de cultuurhistorische waarde van het gebouw (en/of de naaste omgeving) wordt aangetast. Aanvragers kunnen worden uitgenodigd hun aanvraag toe te lichten en zo nodig in overleg aan te passen. Leidraad van de commissie is om aanvragers te helpen.

Sommige gemeentes elders ‘belonen’ de aanvragers van vergunningplichtige zonnepanelen door hen een korting op de legeskosten te geven, maar dat vraagt een raadsbesluit, en heeft uiteraard gevolgen voor de gemeentebegroting.

Dit is dus in Oudewater en Woerden vooralsnog niet aan de orde.