Oude Hollandse Waterlinie en Oranjevaasjes

Na het Rampjaar (1672), waarin Holland verloren leek, het volk reddeloos, redeloos en radeloos, werd Oudewater versterkt en uitgebouwd als vestingstad van de Oude Hollandse Waterlinie. In de stadsplattegrond zijn de vestingwerken nog goed terug te vinden. Strikt genomen is Montfoort, hoewel het er alle schijn van heeft, geen vestingstad. Maar de Koeneschans, een schiereilandje in de Vlist tussen Haastrecht en Schoonhoven, speelde een belangrijke rol in de Oude Hollandse Waterlinie. Deze verdedigingslinie, voor de verdediging van Holland in de 17e en 18e eeuw, liep van de toenmalige Zuiderzee (Muiderslot) tot aan de Merwede (Slot Loevestein) en deed destijds haar werk uitstekend. Inmiddels is het 350 jaar geleden dat de Oude Hollandse Waterlinie voor het eerst succesvol voor de verdediging van Holland zorgde.

Het is de lezer vast niet ontgaan dat dit jubileumjaar het hele jaar door uitgebreid wordt herdacht en gevierd, met allerlei activiteiten langs de hele Waterlinie. Een van de vele activiteiten vond plaats op zaterdag 15 oktober: een symposium over diplomatie waarbij ook de ambassadeurs van de vijanden van destijds aanwezig waren. Zij ontvingen daar een uniek ‘Oranjevaasje’ van de Stichting Oude Hollandse Waterlinie.

Ambassadeurs, Oranjevaasje en diplomatie

Een heel bijzonder moment tijdens het symposium op Kasteel Amerongen op 15 oktober was dat de ambassadeurs van Oekraïne, België, Bosnië, Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk en de commissaris van de Koning een uniek Oranjevaasje in ontvangst namen. Het vaasje was op traditionele wijze vervaardigd door Royal Crystal Leerdam en werd, zoals vermeld, aangeboden door Stichting Oude Hollandse Waterlinie.

Directeur van de stichting Anastasia van der Lugt: “Het is heel speciaal om tijdens deze gelegenheid in dit gezelschap te mogen zijn. Onze vijanden van weleer zijn onze bondgenoten voor de toekomst.” Hiermee doelde Van der Lugt op het feit dat het dit jaar 350 jaar geleden is dat legers van de Franse koning Lodewijk XIV Nederland binnenvielen. Het is de geschiedenis ingegaan als het Rampjaar 1672. Naast Frankrijk waren ook Engeland, Münster en Keulen in oorlog met Nederland. Stadhouder Willem III zag kans door de snelle totstandkoming van de Oude Hollandse Waterlinie en slimme diplomatie het tij keren.?De rol van diplomatie in crisistijd is tot op de dag van vandaag een actueel thema.

Na een boeiende toespraak van Ed Kronenburg, secretaris-generaal van het ministerie van Buitenlandse zaken, over de diplomatie van destijds en de bijzondere paralellen met het heden, volgde de overhandiging van de vaasjes.

Vergeten, vergeven en gedenken

De ambachtelijk geblazen vaasjes werden met enthousiasme en interesse voor het ambacht en de geschiedenis van de Oude Hollandse Waterlinie ontvangen. Van der Lugt bedankte alle ambassadeurs en sprak hen uit naam van de stichting toe met de woorden: “We moeten het verleden vergeven en vergeten om toekomstgericht te kunnen handelen en in het heden te kunnen samenwerken. Daarnaast is het ook belangrijk dat wij herdenken en leren van ons verleden. Wij hopen dat dit Oranjevaasje symbool voor deze herdenking zal staan”.

Aad Kuiper