Lezing bij de Geschiedkundige Vereniging Oudewater

1572, Rampjaar met lichtpuntjes

Op donderdag 6 oktober organiseert de Geschiedkundige Vereniging Oudewater in de Tuinzaal van De Wulverhorst een lezing gepresenteerd door de heer Jan van Es waarin hij uitgebreid verslag doet over de gebeurtenissen in dat jaar 1572 en de gevolgen daarvan voor Nederland.
Aanvang 20.00 uur. Voor leden is de lezing gratis. Niet-leden betalen € 2,50.

1672 staat bekend als hét Rampjaar in de Nederlandse geschiedenis, maar een eeuw eerder was het land er niet veel beter aan toe. De opstand tegen de Spaanse koning Filips II verliep moeizaam en de troepen van landvoogd Alva trokken moordend, plunderend, brandschattend en vooral zegevierend rond. De kans dat het conflict op een voor de opstandelingen gunstige manier zou eindigen, leek minimaal en ook de man die zich aan het hoofd van het verzet had geplaatst, Willem van Oranje, zonk de moed meermaals in de schoenen.

En toch, het lijkt het verhaal van dat ene Gallische dorpje dat het machtige Romeinse Rijk weerstond, waren er lichtpuntjes, waardoor er hoop bleef op een goede afloop. Op 1 april verloor Alva zijn bril is lang een gevleugeld gezegde in de vaderlandse geschiedenislessen geweest. Op die eerste april 1572 namen de Watergeuzen bij verrassing de havenstad Den Briel (Brielle) in en daarmee hadden zij een steunpunt dat ze niet meer prijsgaven.

Later dat jaar kwamen vertegenwoordigers van Hollandse steden, waaronder Oudewater, bijeen in Dordrecht. Het werd een eerste ‘vrije’ Statenvergadering. Hier werd de basis gelegd voor de latere Republiek, hoewel die staatsvorm tijdens de Dordtse vergadering nog ver weg was. Hoewel de Spanjaarden zich pas in 1648 bij het verlies van de noordelijke Nederlanden neerlegden, was 1572 een kantelpunt, ook voor de zuidelijke Nederlanden, naar later zou blijken. De scheiding tussen Noord en Zuid was ingezet.