De onbekende wereld van het thuisonderwijs

Docenten en leerlingen missen elkaar

Lege leslokalen, de stoelen op de tafels en geen jassen aan de kapstokken. Alle schoolkinderen zijn tot - in elk geval - 6 april thuis. De scholen zijn wel open voor de opvang van kinderen met ouders die een vitaal beroep hebben. De overheid heeft de scholen gevraagd om kinderen zoveel mogelijk onderwijs op afstand te bieden. Dat vraagt nogal wat aanpassingsvermogen, discipline en een tikkeltje geduld.

Lizzy (6) en Nick (4) - Lizzy zit op Jenaplanschool Klavertje 4 en Nick op OBS De Schakels - zijn ineens alle dagen thuis, en dat is best even wennen, vertelt Carola van Harmelen uit Oudewater. "Tijdens de eerste dagen moesten we echt onze draai vinden in de combinatie van werken, thuisonderwijs, vermaak en het huishouden. Langzaam maar zeker gaat het beter!" Corine Rijswijk uit Snelrewaard is docent op een basisschool en geeft nu ineens haar dochters Evy (6) en Sofie (4) zelf les. Ze vindt het bijzonder om het leerproces van haar kinderen van dichtbij mee te maken. "Normaal hield ik het leren thuis en op school bewust gescheiden. Kinderen leren op school, en zo lang het daar goed gaat, stimuleerde ik thuis geen lees- of rekenvaardigheden. Nu ik mijn dochters wel thuis les geef, merk ik dat ik boordevol ideeën zit en dat mijn kinderen ontzettend veel spelenderwijs leren!"

In het diepe

Ingvild Krikke-Besseling, directeur van OBS Hobbitsee in Montfoort, vertelt over de enorme impact die het sluiten van de scholen op het onderwijs heeft: "Zondag hoorden we dat de scholen zouden sluiten. Vervolgens hebben we alle ouders geïnformeerd. Maandag hebben we met het hele team hard gewerkt om ons voor te bereiden op afstandsonderwijs voor al onze kinderen. We hebben hier geen ervaring mee, dus het was een flinke sprong in het diepe!" Dat beaamt docent Mark te Poele van KBS de Heeswijk, ook uit Montfoort. "Er komt zoveel op je pad en alles is nieuw. Waar doe je goed aan? Mijn collega's hebben het de eerste maandag super opgepakt. Ze hebben de lessen ingedeeld voor iedere dag en houden via livestream contact met de kinderen."

Video van de juf

Op de OBS De Vlisterstroom in Haastrecht wordt zelfs lesgegeven via videobellen, vertelt docent Chantal Arendsen. Instructiemomenten voor diverse vakken worden gegeven tijdens een digitaal groepsgesprek. Er is een rooster opgesteld, waarop precies staat wanneer de instructie plaatsvindt en de leerlingen klaar moeten zitten bij de telefoon. Chantal: "Je hebt alle kinderen in beeld en we praten met elkaar." De leraren van Jenaplanbasisschool Klavertje 4 in Oudewater maken elke dag een filmpje voor hun klas. Volgens Carola werkt dit heel motiverend. "Het werkt zo goed dat de kinderen nu elke dag zelf een kort filmpje maken voor in de Whatsappgroep van onze familie." De juffen en meesters van de Immanuelschool, waar Evy en Sofie naar school gaan, sturen ook dagelijks een berichtje naar de kinderen met een opdracht en soms een tip voor de ouders. Corine: "Ook hebben we wekelijks een belafspraak. Zo hoort de juf hoe het thuis gaat en kun je vragen stellen. Dat is erg fijn!"

Het in recordtempo opzetten van een digitale leeromgeving en -instructies leverde voor docenten heel wat stress op, maar er gebeurden ook leuke en grappige dingen, weet docent Brenda Reijken te vertellen. "Er was een leraar bezig om in een groepschat antwoorden te geven, toen zijn vrouw ineens slecht gekleed in beeld verscheen. En op basis van de eerste ervaringen hebben we gespreksregels opgesteld om te voorkomen dat iedereen door elkaar zit te schreeuwen." Het maakte Brenda trots dat veel kinderen vanuit zichzelf met leuke ideeën kwamen voor opdrachten.

Compliment

Leraren, kinderen en ouders, iedereen lijkt snel te wennen aan de nieuwe - gedwongen - situatie. Ouders leren snel nieuwe manieren om hun kroost aan het werk te zetten en te coachen, terwijl ze zelf ook thuis moeten werken. Corine en Carola hebben een dagplanning gemaakt voor hun kinderen en het is overduidelijk geen vakantie. Bij Carola begint de 'schooldag' om negen uur. "We beginnen met een spel of activiteit. Daarna werken we geconcentreerd aan tafel. Om tien uur is het tijd voor fruit en buitenspelen in de tuin." Tot aan de lunchpauze werken de kinderen van Carola aan school. Ook Evy en Sofie werken tot aan de middag aan de schoolopdrachten. Voor Evy is het dan vaak nog niet genoeg. "Ze vraagt dan om nog meer opdrachten", vertelt Corine. Docenten zijn onder de indruk van de discipline van leerlingen en ouders. Wilbert Hoepel van Het Kompas in Montfoort: "Het is een groot compliment waard hoor! Want het is niet niets!"

We missen jullie

De leerkrachten van de Graaf Jan van Montfoortschool lieten via een berichtje op de schoolapp weten dat ze hun leerlingen missen. Ze vinden het maar raar, zo'n lege school. Voor leerlingen is het in het begin misschien wel spannend om 'vrij' te zijn, zoals Koning Willem-Alexander ons toesprak, maar dat gaat gauw over. Door de maatregelen die zijn genomen ter bestrijding van het coronavirus, is het ook nog eens lastig om erop uit te gaan. De kinderen van Corine vinden het dan ook wel eens saai om thuis te zijn. "Evy mist vooral het spelen met anderen kinderen." Ook Lizzy mist haar vriendinnen van school. Carola: "Ze vertelde dat ze zich eenzaam voelt. We hebben het toen gehad over wat eenzaamheid betekent." Het gesprek resulteerde in het maken van kaarten voor eenzame ouderen. "We hebben een mooie draai aan haar gevoel gegeven."

Een warm hart

Ook Chantal en haar collega Helen Zuidervliet moesten afgelopen vrijdag wennen aan werken in een verlaten schoolgebouw. Hun collega's werkten thuis en ze hoeven geen kinderen op te vangen. "Kinderopvang IJsselKIDS en Yellowbellies verzorgen kosteloos de opvang. Daar zijn we heel blij mee. Wij kunnen ons nu concentreren op ons schoolwerk." Ook in Oudewater hebben de bassischolen en de kinderopvangorganisaties hun krachten gebundeld om de noodzakelijke opvang te organiseren. De kinderen worden op de locatie van KMN Kind & Co of Yellowbellies opgevangen en elke dag is daar een leraar aanwezig die de kinderen helpt bij het thuiswerk. Hanneke van der Snoek, schoolleider van de Immanuelschool is daar enorm te spreken over de samenwerking. "We slaan echt de handen ineen. Het maakt niet uit van welke school je bent, we dragen allemaal het onderwijs een warm hart toe."