Vierde nest Aziatische hoornaar in Linschoten verwijderd

Met de verwijdering van een secundair nest van de Aziatische hoornaar in Linschoten afgelopen zaterdag staat de teller binnen de gemeente Montfoort dit jaar op vier verwijderde nesten. De vondst bevestigt dat de invasieve exoot zich verder verspreidt in de regio en roept tegelijkertijd vragen op over de organisatie en financiering van de bestrijding.

De Aziatische hoornaar heeft zich de afgelopen jaren op steeds meer plaatsen in Nederland gevestigd. De soort jaagt op honingbijen, wilde bijen, hommels en andere insecten en wordt daarom door imkers en natuurorganisaties gezien als een bedreiging voor bestuivende insecten en mogelijk voor de biodiversiteit.

Imker Han Buijze actief in de bestrijding

Het recent verwijderde nest werd opgespoord door imker Han Buijze uit Linschoten. Naast zijn werkzaamheden als imker houdt hij zich actief bezig met het lokaliseren van nesten van de Aziatische hoornaar.

Voor het opsporen maakte hij gebruik van een methode waarbij een gevangen hoornaar wordt voorzien van een miniatuurzender. Door het radiosignaal van het insect te volgen, kan uiteindelijk de locatie van een nest worden vastgesteld.

Volgens Buijze vraagt het opsporingswerk veel tijd en geduld. Daarnaast brengt het kosten met zich mee. Voor de zoektochten gebruikte hij zenders die via Imkervereniging Oude Rijn beschikbaar zijn gekomen. Een zender kost ongeveer 118 euro. Tijdens eerdere zoekacties gingen twee zenders verloren.

Kosten voor particulieren

Nadat het nest was gelokaliseerd, werd het verwijderd door bestrijdingsbedrijf Vespax. Opvallend is dat de kosten voor de verwijdering door Buijze zelf werden betaald, terwijl het nest zich niet op zijn eigen terrein bevond.

Daarmee wordt zichtbaar hoe sterk de bestrijding afhankelijk is van de inzet van vrijwilligers en betrokken inwoners. Niet alleen het opsporen van nesten, maar soms ook de financiële afhandeling ervan komt bij particulieren terecht.

Volgens Vespax ging het dit keer om een relatief klein nest. Dat kan erop wijzen dat er mogelijk meer nesten in de omgeving aanwezig zijn. Eerder dit jaar werden in de regio al meerdere koninginnen gevangen om de vestiging van nieuwe kolonies te voorkomen.

Risico’s voor natuur en mens

De aandacht voor de Aziatische hoornaar richt zich vooral op de mogelijke gevolgen voor bestuivende insecten. Onderzoekers en natuurorganisaties volgen de verspreiding van de soort daarom nauwlettend.

Tegelijkertijd wijzen deskundigen erop dat de risico’s zich niet uitsluitend beperken tot de natuur. Nesten bevinden zich vaak hoog in bomen en blijven daardoor gemakkelijk onopgemerkt. Wanneer een nest tijdens snoeiwerkzaamheden of boomonderhoud wordt verstoord, kunnen grote aantallen hoornaars tegelijk reageren.

Dat veiligheidsaspect kreeg recent extra aandacht na een ernstig incident elders in Nederland waarbij een medewerker van een groenbedrijf na tientallen steken in een levensbedreigende situatie terechtkwam. Het voorval maakte duidelijk dat verborgen nesten niet alleen een ecologisch probleem vormen, maar ook risico’s kunnen opleveren voor mensen die buiten werken. Juist daarom stellen betrokken imkers dat het opsporen van nesten niet alleen een bijdrage levert aan de bescherming van insectenpopulaties, maar ook aan de openbare veiligheid.

Discussie over verantwoordelijkheid

De ontdekking van inmiddels vier secundaire nesten in Linschoten leidt tot een bredere discussie over verantwoordelijkheden. De bestrijding van de Aziatische hoornaar raakt niet alleen imkers, maar ook natuurbeheer, landbouw en openbare veiligheid. Toch wordt een groot deel van het werk momenteel uitgevoerd door vrijwilligers die nesten opsporen, meldingen opvolgen en verwijderingen organiseren. Dat leidt bij betrokken inwoners tot de vraag of de bestrijding van een invasieve exoot volledig afhankelijk kan blijven van particuliere inzet.

Gemeentelijke rol blijft beperkt

De gemeente Montfoort speelt tot nu toe een beperkte rol. Voorstanders van een actievere aanpak wijzen op mogelijke ondersteuning bij monitoring, voorlichting, opsporing en bestrijdingskosten. Zij stellen dat de problematiek inmiddels een algemeen maatschappelijk belang vertegenwoordigt en daarom niet uitsluitend op de schouders van vrijwilligers zou moeten rusten. Met vier verwijderde nesten binnen één jaar staat de Aziatische hoornaar inmiddels nadrukkelijk op de lokale agenda. De inzet van imkers als Han Buijze laat zien hoeveel tijd, kennis en middelen nodig zijn om de soort in beeld te krijgen. Daarmee verschuift de discussie steeds meer van de vraag hoe de hoornaar moet worden bestreden naar de vraag wie daarvoor uiteindelijk verantwoordelijk is. Dat debat lijkt voorlopig nog niet voorbij.

.