Aziatische hoornaar ook actief in Oudewater

Wie niet weet wat hoornaars zijn, zou de kop van dit artikel misschien aardig kunnen vinden, maar dat hoornaars hier ook actief zijn is minder leuk dan wellicht verondersteld. Aziatische hoornaars zitten in het rijtje van exoten. Een exoot is zeg maar een plant, dier of ander organisme dat zich buiten zijn oorspronkelijke verspreidingsgebied heeft gevestigd, in een gebied of land waar het oorspronkelijk niet vandaan komt.

Dat zijn er in nederland zo’n beetje 1400! En planten, dieren of andere organismen die van nature niet in Nederland voorkomen, kunnen ook nog eens schadelijk zijn voor de natuur. En als je daarop gaat zoeken val je van de ene verbazing in de andere: van die schadelijke exoten zijn er enorm veel, zowel (water)planten als insecten, (water)vogels, maar ook zoogdieren. En het aantal exoten neemt nog eens toe ook. Om een paar bekende voorbeelden te noemen: de Japanse duizendknoop, de Amerikaanse rivierkreeft, de muskusrat, maar ook de Aziatische hoornaar is een exoot. En niet zo’n gezellige nieuwkomer.

Geen gezellige nieuwkomer

De Aziatische hoornaar (Vespa velutina) is een wesp. Wespen hebben over het algemeen een slecht imago bij de imker en dat is jammer want de wesp is een nuttig dier en een onmisbare schakel in de voedselketen. Ze vangen muggen, vliegen en dazen en voorkomen daarmee insectenplagen. Belangrijk om te benoemen is dat de Europese hoornaar geen invasieve exoot is en dus niet schadelijk is en niet bestreden moet worden.

De Aziatische hoornaar (AH) daarentegen is een invasieve exoot die sinds een aantal jaren oprukt vanuit Frankrijk en inmiddels ook al voorkomt in het noorden van ons land. De hoornaar is schadelijk voor honingbijen, hommelsoorten en andere bestuivende insecten.

Gemiddeld eet één nest Aziatische hoornaars (AH) 11.3 kg insecten per seizoen, dat is meer dan 100.000 beestjes (gemiddeld 38% honingbijen, 30% vliegen, 20% sociale wespen en andere soorten). Naast de afname van deze insecten blijft er minder voedsel voor inheemse insecteneters over. De aanwezigheid van de AH verstoort bovendien het gedrag van de bestuivende insecten met mogelijk minder goede bestuiving als gevolg. Ook de fruitteelt, en met name de productie van druiven, appels en peren, heeft al te lijden van aantasting door de AH in Zuid-Europa.

Wanneer mensen binnen drie meter van het nest komen kunnen de AH’s aanvallen. Dit kan problemen veroorzaken bij nesten in de publieke ruimte en voor groenwerkers. Bij het steken komt een alarmferomoon vrij wat kan zorgen dat men veelvuldig wordt gestoken. Naast steken spuit de AH vloeistof richting de ogen: pijn, wazig zien en zwelling rondom het oog met als mogelijke complicaties: ontsteking van het hoornvlies en zenuwpijn. Uit onderzoek in Zuid-Europa blijkt dat heftige allergische reacties door steken van de AH een opkomend probleem is en de meest voorkomende vorm van insectensteekallergie in Spanje is geworden.

Heel wat imkers zijn er uiteraard niet blij mee. Honingbijen zijn door hun grote aantallen, zachtaardigheid en weinig verdedigend gedrag een makkelijke prooi voor de hoornaar. Het bejagen van de bijenkasten door de AH zorgt voor veel stress en minder uitvliegen bij de bijen. Hierdoor verzwakken de bijenvolken en ziet men meer (winter) sterfte onder de volken. Imkers in Zuidwest-Frankrijk melden een verlies van tussen de 30-80% van hun volken. Men verwacht minder honingopbrengsten, minder bestuiving, ook omdat vele imkers stoppen. Inmiddels is de Aziatische hoornaar ook al meerdere keren in Oudewater aangetroffen.

Van een van de Oudewaterse imkers ontvingen wij onderstaand bericht: “Vorige week vier Aziatische hoornaars gevangen en gemerkt. Daarna meerdere lokpotten uitgezet met als doel de plek van het nest te lokaliseren. De lokpotjes bevatten een ongevaarlijk lokmiddel op suikerbasis om de AH mee te lokken. Als je een AH op de lokpot ziet, dan is deze niet agressief.”

Melden

De Aziatische hoornaar is tussen de 2 en 3 cm lang, heeft een zwart borststuk en zwarte antennes, gele uiteinde aan de poten, een achterlijf met twee smalle en een brede oranje band.

Wie er een ziet wordt gevraagd dit te melden op waarnemingen.nl