Grondeigenaren zeggen nee, provincie houdt vast aan windplannen

Landgoed Linschoten weigert mee te werken aan de komst van windturbines bij Papekop. Ook andere grondeigenaren zouden zich hebben teruggetrokken uit het windproject Montfoort-Oudewater. Toch houdt de provincie Utrecht vast aan de plannen voor windenergie in het gebied. Wat betekent dit voor het windpark bij Papekop en de twee geplande turbines bij Cattenbroek? De provincie laat voorlopig alle opties open: “Er zijn namelijk verschillende mogelijkheden voor een windpark in dit gebied.”

De Stichting Landgoed Linschoten bevestigt tegenover De IJsselbode dat het bestuur eind september heeft besloten geen medewerking te verlenen aan de realisatie van het windpark. Een deel van het provinciale zoekgebied 8 ligt op grond van het historische landgoed. Sinds de aanwijzing daarvan in januari 2025 heeft de stichting samen met twee andere grondeigenaren overleg gevoerd met de provincie en de initiatiefnemers, Energiecoöperatie Lek- en IJsselstreek, De Windvogel en Greentrust.

Na maanden van onderzoek heeft het bestuur besloten niet mee te werken. “Volgens de Stichting leidt deze ontwikkeling tot een ernstige aantasting van de unieke 17e-eeuwse landschappelijke kwaliteit en cultuurhistorische waarden van het landgoed”, schrijft het bestuur. Ook wijst het op nadelige gevolgen voor de leefomgeving, gezondheid en fauna. Het windpark is volgens de stichting dan ook “niet verenigbaar met de statutaire doelstelling”.

Omwonenden laten van zich horen

Het besluit volgt op maanden waarin omwonenden en actiegroep Papekop Tegen Windturbines zich actief tegen de windplannen hebben uitgesproken. Ook informeerden zij grondeigenaren over de mogelijke gevolgen. “De stichting is de laatste maanden door meerdere organisaties en betrokkenen geïnformeerd over de impact van het windpark op de leefomgeving en gezondheid van omwonenden”, laat het landgoed weten. “Hoewel het bestuur zelfstandig haar afwegingen heeft gemaakt, hebben de gevolgen voor de omgeving en het ontbreken van lokaal draagvlak voor het windpark in de besluitvorming een rol gespeeld.”

De stichting bevestigt daarmee dat de zorgen en informatie vanuit de omgeving daadwerkelijk hebben meegewogen in haar besluit. Hoewel het besluit van Landgoed Linschoten als een kleine overwinning kan worden beschouwd, wil Actiegroep Papekop Tegen Windturbines zich voorlopig niet inhoudelijk uitlaten over de ontwikkelingen. “Op dit moment is in het proces van Windproject Montfoort/Oudewater nog zoveel onduidelijk dat wij geen reactie kunnen geven”, laat de actiegroep weten. Collega Wim Klever sprak met de actiegroep over hun concrete acties tot nu toe en schreef hierover een artikel (zie elders in deze krant red.).

Provincie zoekt verder

Het besluit van de grondeigenaren plaatst de provincie en de initiatiefnemers voor een nieuwe vraag: waar kunnen de turbines nog komen als de betrokken eigenaren hun grond niet beschikbaar stellen? De provincie bevestigt dat Landgoed Linschoten ambtelijk heeft laten weten niet mee te werken, maar ziet vooralsnog geen aanleiding om het project te beëindigen. “We zijn in gesprek met deze en andere partijen en aan de hand daarvan bepalen we hoe we het vervolg vormgeven. Het uitgangspunt is nog steeds om windenergie mogelijk te maken in dit gebied.”, laat de provincie Utrecht weten.

Een concrete oplossing voor het wegvallen van de beschikbare grond noemt de provincie nog niet. Ook de uiteindelijke opstelling van de turbines ligt nog niet vast. “Hiervoor lopen nog verschillende onderzoeken. Er zijn namelijk verschillende mogelijkheden voor een windpark in dit gebied.” Daarbij kijkt de provincie naar de ruimtelijke en technische mogelijkheden, de landschappelijke inpassing, samenhang met andere windprojecten en de participatie met de omgeving. “Pas als dat beeld voldoende compleet is, kunnen we conclusies trekken over de verdere uitwerking van het project.”

RES is behaald, waarom doorgaan?

Dat de provincie blijft vasthouden aan haar windplannen, roept bij actievoerders en omwonenden vragen op. Zij wijzen daarbij op de doelstellingen uit de Regionale Energiestrategie (RES), waarin gemeenten, provincies en waterschappen afspraken maakten over de opwekking van duurzame energie. Volgens actievoerders wordt inmiddels ruimschoots aan die doelstellingen voldaan. Waarom dan toch doordenderen? “Omdat de provincie grotendeels uit GroenLinkse mensen bestaat, die het er willens en wetens door willen drukken”, stelt een van de actievoerders.

Ook voor Montfoort is de ontwikkeling relevant. De gemeenteraad buigt zich momenteel over het toetsingskader voor twee geplande windturbines bij Cattenbroek. Bij de keuze voor de opstelling speelt de aansluiting op andere windprojecten een belangrijke rol. Zou het wegvallen van Papekop dan ook gevolgen kunnen hebben voor Cattenbroek?

Gevolgen Cattenbroek?

Volgens de gemeente is dat niet het geval. “De samenhang gaat over de aansluiting van Cattenbroekerdijk met Reijerscop en dus niet over Papekop”, laat de gemeente weten. De landschappelijke onderbouwing voor Cattenbroek verandert volgens Montfoort dan ook niet door het besluit van Landgoed Linschoten.

Intussen heeft de gemeenteraad de besluitvorming over het toetsingskader uitgesteld tot 26 oktober. Verschillende fracties willen eerst meer duidelijkheid over onder meer geluidsnormen, laagfrequent geluid en de afstand tot woningen. De raad heeft inmiddels meerdere conceptamendementen ingediend, waarop het college nog een technische reactie moet geven. “Omdat deze zo laat binnenkwamen en de materie complex is, hebben we tijd nodig voor een goede advisering”, verklaart een woordvoerder van de gemeente. Ook de raadsleden krijgen daarmee meer gelegenheid om de aanvullende informatie te bestuderen voordat zij een besluit nemen.

Opvallend is dat het uitstel nu wel mogelijk blijkt. Tijdens eerdere besprekingen werd vanuit het college herhaaldelijk gewezen op de druk vanuit de provincie. Wanneer Montfoort niet tijdig een toetsingskader vaststelt, bestaat het risico dat de provincie zelf de regie neemt over de verdere ontwikkeling. Maar op de vraag of de gemeente zonder dat risico tot 26 oktober verder kan werken, antwoordt Montfoort nu bevestigend.