OMD 2026 liet Oudewater het erfgoed beleven

Erfgoed hebben we niet gekregen om er alleen maar zuinig op te zijn!

“We hebben erfgoed vaak achter glas in een museum, of we zetten er een hek omheen. Juist daarom is het zo mooi en belangrijk dat er een Open Monumentendag is”, zei wethouder Vincent Bos tijdens de opening van ‘Open Monumenten Dag 2026 in Oudewater. “Dan gaan de deuren open, gaan de hekjes aan de kant en halen we de schilderijen achter het glas vandaan. Dan kunnen we ons erfgoed écht beleven.”

Om nou te zeggen dat hij voor een groot gezelschap zijn speech afstak, zou overdreven zijn. Maar een select gezelschap kon even na tienen op 12 september 2026, zijn mooie woorden wel waarderen. “We hebben ons erfgoed niet gekregen om er alleen maar zuinig op te zijn. We hebben het gekregen om ervan te genieten. Ik nodig u vandaag uit om erfgoed niet alleen met uw ogen te bekijken, maar ook met uw andere zintuigen te beleven. Ruiken en voelen is misschien wat ingewikkeld - al mag u van mij gerust eens aan een oud pand voelen of aan een eeuwenoude houten balk ruiken. Dan beleeft u ook iets van de geschiedenis.”

Na de aftrap van OMD 2026 volgde een (soort petje op petje af) quiz van de stichting Hugo Kotestein om de erfgoedkennis van de aanwezigen te testen. Het was niet verwonderlijk dat de deelnemers heel veel en soms alles van de historie van Oudewater wisten. De quiz eindigde daarom met een benaderingsvraag: hoeveel rijks- en gemeentelijke monumenten telt gemeente Oudewater samen bij elkaar? Dat bleken er 304 te zijn. 161 Rijksmonumenten en 143 gemeentelijke monumenten. De antwoorden liepen sterk uiteen, maar het was de wethouder die er met 308 heet erg dichtbij zat en dus de winnaar werd. Hij mag zich een jaar lang de erfgoedkenner van Oudewater noemen.

Was het tijdens de opening nog vrij rustig in de stad, eind van de ochtend en in de middag was het overal waar wat te doen was behoorlijk druk. Er kon bezichtigd worden tijdens de kunstmarkt, in het oude stadhuis, het stadsmuseum, de theekoepel en de heksenwaag. Bij Tuijn optiek kon naar het bijzondere beschilderde plafond worden gestaard en in de Heksenwaag en bij de touwbaan kon naar educatieve filmpjes worden gekeken. De touwbaan mocht ook van binnen worden bezocht en er werd een demonstratie gegeven van het slaan van een touw. Dat is bijzonder want dat gebeurt maar een aantal keer per jaar. In de kerken werd orgel gespeeld of gezongen. Stadsgidsen en schippers van de Geelbuik hadden het druk om iedereen te informeren over al het moois en de historie die Oudewater herbergt. Kortom: OMD 2026 was een groot feest dat we écht konden beleven.