Galerie Montfoort gaat de hoogte in

‘Hier hoeven we als het goed is niet meer weg’

Vier jaar geleden opende Galerie Montfoort haar deuren in de werfkelder van het Oude Stadhuis. Nu verruilen Marcel Wammes en Piet van der Wildt de kelder voor de zolder. Daar moest eerst flink worden opgeruimd, gesjouwd en geschilderd, maar langzaam verandert de oude opslagruimte in een nieuwe expositieruimte. “Qua vierkante meters hebben we hier zelfs meer dan beneden.”

De verhuizing kwam niet helemaal uit de lucht vallen. De werfkelder krijgt een andere bestemming en daarom werd Galerie Montfoort gevraagd plaats te maken. Een probleem hebben Marcel en Piet daar nooit van gemaakt. “We hebben altijd gezegd: we zitten hier bij de gratie van Arie. Als hij de ruimte nodig heeft, dan horen we dat.” Bovendien diende zich binnen hetzelfde Oude Stadhuis een alternatief aan: de zolder, ook wel bekendstaand als de Oudheidkamer. Deze historische ruimte werd al in 1894 opgericht als stads-museum onder burgemeester Van Erpers Royaards. Nu de oude collectie definitief in het stadsmuseum is ondergebracht, krijgt deze legendarische zolder met de komst van Marcel en Piet eindelijk weer de creatieve hoofdrol die het verdient.

Wie de ruimte een paar maanden geleden had gezien, had daar waarschijnlijk nog niet direct een galerie in herkend. De zolder stond vol met spullen die zich daar in de loop der jaren hadden verzameld. “Generatie op generatie hebben ze hier spullen neergezet. Het stond helemaal vol.” Begin april gingen de mannen aan de slag. Eerst moest worden uitgezocht wat kon blijven, wat weg kon en wat elders opgeslagen moest worden. Met stickers werd een systeem bedacht om daar enige orde in te krijgen.

‘Dat was een heidens karwei’

Daarna begon het echte sjouwwerk. Oude apparatuur, tafels, stellingen en grote hoeveelheden serviesgoed moesten worden verplaatst. Sommige spullen pasten in de lift, andere moesten met meerdere mannen via de trap en het restaurant naar beneden. “Dat was een heidens karwei”, klinkt het terugkijkend. Buiten stonden een aanhanger en container klaar en ook auto’s werden volgeladen.

Tegelijkertijd kwamen tijdens het opruimen allerlei sporen uit het verleden tevoorschijn. Oude balken, opschriften en spullen die soms al tientallen jaren uit het zicht stonden. Ook werd duidelijk hoe vaak er door de jaren heen aan het Oude Stadhuis is verbouwd. Juist die geschiedenis maakt de nieuwe plek volgens de mannen bijzonder. De galerie verhuist immers niet zomaar naar een willekeurige bovenverdieping, maar naar de zolder van een monumentaal pand.

Inmiddels is de metamorfose goed zichtbaar. Donkerbruine delen zijn wit geschilderd, de dakkapel kreeg een opknapbeurt en er komt lichtgrijze vloerbedekking. “Sommige stukken moesten wel vier of vijf keer gesausd worden.” Ook de sokkels worden opnieuw wit gemaakt en er komen rails om kunst aan op te hangen. In het midden van de ruimte zien Marcel en Piet al een gezellig zitje voor zich.

Veel hulp uit Montfoort

Veel van wat voor de nieuwe galerie nodig is, krijgen de mannen dankzij hulp van anderen. Materialen worden waar mogelijk hergebruikt. Zo werd vloerbedekking beschikbaar gesteld die anders zou worden weggegooid en kwam er laminaat voor de trap. Dat past goed bij Galerie Montfoort. “We zijn natuurlijk een nul-euro-organisatie”, wordt er lachend gezegd. “Zonder sponsoring, hergebruik en hulp uit de omgeving zou de verbouwing een stuk lastiger zijn.”

De nieuwe plek heeft bovendien meer ruimte dan op het eerste gezicht lijkt. “Qua vierkante meters is het zelfs meer dan wat we beneden hebben.” De grootste uitdaging wordt straks om bezoekers daadwerkelijk naar boven te krijgen. Helemaal onbereikbaar is de zolder overigens niet: met de lift kunnen bezoekers een groot deel van de weg afleggen, waarna alleen de laatste trap nog resteert.

De verhuizing biedt tegelijk nieuwe mogelijkheden. Waar de galerie in de kelder normaal gesproken vooral op vrijdag en zaterdag geopend was, kan de zolderruimte straks ook toegankelijk zijn op momenten dat het restaurant open is. “Als er feestjes zijn of mensen in de grote zaal zitten, kunnen ze ook even kunst gaan kijken. De hoop is dat restaurant en galerie elkaar zo nog meer gaan versterken.”

Eerste kijkje op Open Monumentendag

Een officiële opening volgt later, waarschijnlijk tegelijk met een nieuwe expositie. Daarvoor willen Marcel en Piet opnieuw kunstenaars uit Montfoort en de directe omgeving uitnodigen. “We beginnen met een aantal mensen uit Montfoort die al eerder bij ons hebben geëxposeerd. Ook eigen werk krijgt een plek. Een precieze openingsdatum staat nog niet vast.”

Wie nieuwsgierig is naar de nieuwe plek, hoeft daar waarschijnlijk niet zo lang op te wachten. Galerie Montfoort wil vrijwel zeker op zaterdag 12 september, tijdens Open Monumentendag, de deuren van de zolder alvast openstellen. Bezoekers die die dag het Oude Stadhuis bekijken, kunnen dan meteen even boven binnenlopen. “Dat zou wel leuk zijn. Dan ligt de vloerbedekking er wel in, maar de sokkels zullen nog leeg zijn.” Na vier jaar in de werfkelder gaat Galerie Montfoort daarmee van diep onder het Oude Stadhuis naar bijna de nok van het monumentale pand. Aan de naam verandert niets en als het aan de mannen ligt, hebben ze boven hun nieuwe vaste plek gevonden. “Hier hoeven we als het goed is niet meer weg.”