Wie oh die... Jeannette Huizenga

Wie kent haar niet, de sinds jaar en dag met keramiek bezig zijnde Jeannette Huizenga-Luteyn, werkend onder de naam ‘Keramiek JHL’. Wandelend door het pittoreske kleine dorpshart heeft zij een atelier en tevens winkeltje aan de Dorpstraat in Linschoten. En vergeet de beeldentuin niet. Dit zijn van die winkeltjes die je als toerist in vreemde oorden hoopt tegen te komen, maar hier gewoon aantreft in hartje Linschoten.

O, wat leuk!

Dan denk je, ‘oh, leuk’, een mevrouw die met keramiek bezig is, niet wetende dat hier een breed en goed opgeleide kunstenares aan het werk is. Jeannette, inmiddels 75 jaar, heeft haar hele leven feitelijk in dienst gesteld van de kunst, getuige de door haar gevolgde opleidingen en haar arbeidsverleden. Dan begin je met de vraag hoe haar belangstelling voor keramiek gewekt is, en dan gaat er ineens een wereld aan ervaringen open. Jeannette was begonnen op de MMS, de Middelbare Meisjesschool. Het was een meisjesschool, volgens Jeannette voor de rijkere mensen. Niet dat zij rijke ouders had, maar toch. Over het algemeen wordt de MMS nu gezien als voorloper van de havo, maar is in 1968 al afgeschaft. Jeannette vertelde dat de school vooral aandacht had voor talen, iets waar zij geen ster in was. Gek genoeg, of was dat destijds het tijdsbeeld, was de school er eigenlijk op gericht dat meisjes later hun man konden ondersteunen. Verder kon je met de MMS niet veel. Je kon niet doorstuderen op de universiteit. Haar twee broers ‘moesten’ naar de HBS, nu het atheneum of gymnasium. Dat leek haar interessanter. Nu moest ze bijvoorbeeld eindexamen in handwerken doen. Maar niettemin is haar belangstelling voor kunst daar gewekt. Op de MMS werd gewerkt met een tropenrooster van lessen van 40 minuten, eigenlijk 10 minuten te kort, maar die kon je ’s middags invullen met muziek, tekenen of handarbeid. De school had samen met de HBS, die ernaast stond, eigen sportvelden en een zwembad. Ook tennisbanen, Tom Okker heeft daar ook op school gezeten. Ze heeft daar dan ook alle sporten gedaan die aangeboden werden. Ze had veel aan haar docent tekenen die ze daar vier jaar heeft gehad. Daar had ze in de middag bijna privéles van en, daar kon ze het goed mee vinden. Zij mocht ook van een andere docent handvaardigheid, eigenlijk van de HBS, andere dingen doen zoals koper slaan, glas blazen, werken met de houtdraaibank, van alles dus.

De kunstacademie

Daarna ging ze naar de kunstacademie Minerva in Groningen. Lekker ver weg, want ze wilde graag het ouderlijk huis uit en zelfstandig wonen. Naast natuurlijk tekenen en schilderen en alle andere vormen, had ze ook vakken als kunstgeschiedenis en psychologie. Maar ook materiaalkennis: zelf verf en pigmenten maken. Het was best een ‘technischachtige’ opleiding. Helaas maar twee uur per week handarbeid. Jeannette had het prima naar haar zin in Groningen, maar wegens gebrek aan werk in Groningen vond ze een baan op een atheneum in Utrecht. Ze gaf tekenles en kunstgeschiedenis. Toen ze daar aan de slag ging en het werk overnam van de docent die wegging, werd ze zeer verrast, de docent wiens plaats zij innam was haar eigen docent van de MMS geweest! Bijzonder. Er zaten op het atheneum veel buitenlandse kinderen, het was ook een beetje een ‘rijkeluisschool’. Sommige leerlingen waren ouder dan zijzelf, zij was toen nog maar 23. Na enige tijd werd Jeannette ook gevraagd om handvaardigheid te gaan geven. Dat vond ze prima, maar toen heeft ze wel bedongen om de opleiding handvaardigheid te mogen volgen. Je kwam niet zomaar op die opleiding, er waren 200 kandidaten en maar 20 plaatsen. Je moest een proefexamen doen van twee dagen; van een groot gipsblok moest je een drieluik maken. En eerder materiaal inleveren. Jeannette had ooit manshoge anatomietekeningen gemaakt, met fijne detaillering en diepte, op basis daarvan werd ze toegelaten. Ze was erg tevreden over die opleiding, de docenten waren allemaal topkunstenaars. Naast MO-akte Teken A en B had ze nu ook MO-akte handvaardigheid. Omdat ze vrijstellingen had kon ze dat in drie jaar in plaats van vijf jaar afronden, in combinatie met haar werk. Druk dus.

De volgende stap

Dan de hamvraag, waarom verdergegaan als keramiste en niet als kunstschilderes? Dat komt, zo vertelde Jeannette, omdat de kinderen inmiddels geboren waren, en als zij schildert is zij in uiterste concentratie. Dan kan de wereld vergaan, bij wijze van spreken, maar niets kan haar uit haar concentratie halen. Bij keramiek is dat makkelijker, dan kun je de kinderen ook een stukje klei geven en zijn ze zoet. De kinderen hebben haar creatieve kunstuitingen echter op latere leeftijd niet overgenomen. Het is ook zo dat als je de kunstacademie achter de rug hebt, je moet kiezen welke richting je uit wilt. Het duurt vijftig jaar voordat je een eigen stijl (signatuur) hebt. Keramiek vond ze ook leuker omdat je daar veel meer kanten mee uit kunt. Niettemin is tekenen ook de basis van keramiek: leren kijken en zien! Jeannette schildert nu vrijwel alleen nog op vakantie, ze maakt haar eigen beeldende herinneringen.

Een eigen atelier

Na jaren les gegeven te hebben en de pensioenleeftijd bereikt was, is zij vanaf 2016 een eigen atelier met keramiek begonnen. Ook niet makkelijk, aldus Jeannette, het duurt vijf jaar voordat je weer het niveau hebt als op de kunstacademie. Je blijft pionieren en nieuwsgierig naar nieuwe technieken en materialen. Ze maakt nu wat ze leuk en interessant vindt. Dit trekt ook nieuwsgierige toeristen, ze is vaak (bijna altijd) aan het werk in het atelier. Eigenlijk permanent, zoals ze zelf zegt, maar ze is het nog lang niet zat! Toeristen kunnen ook haar beeldentuin achter het huis bezoeken. Vanaf 2016 geeft ze ook cursussen keramiek. In de winter wordt de week daarmee gevuld. In mei heeft ze al jaren een cursus Raku bakken, dat is een apart procedé. In een buitenoven wordt het kunststuk van de cursisten gebakken, en na het bakken direct in een bak zaagsel gelegd. Dan eruit en gauw koelen in water. Dat veroorzaakt een mooi craquelé effect.

Druk druk druk

Naast dat alles speelt ze ook nog muziek, de marimba (een aan de xylofoon verwant muziekinstrument) bij muziekvereniging Linfano. Samen met haar man die trombone speelt. Zoals alles pakt ze ook dat grondig aan. Bij een marimba draait alles om ritme, dus Jeannette heeft een drumstel staan en volgt al 20 jaar les voor de marimba, waaronder drumles. En het houdt daarbij niet op, ze is ook penningmeester van de Kunstenaarsvereniging Woerden, de Vereniging Oud Linschoten en de Nederlandse vakgroep Keramisten. Desgevraagd vertelde haar man aan die drukte gewend te zijn, ze is nooit anders geweest. Energie voor tien! Een deel van haar werken kun je zien op haar site www.jhl-keramiek.nl