Wie Oh, die : Jan Mook zit niet stil!

Wereldberoemd in Oudewater, Haastrecht en omstreken. Wie kent niet de slijterij ‘Het Sluisje’ die in Haastrecht gerund werd door Oudewaternaar Jan Mook? Jaren geleden is de slijterij overgenomen door Elly, en heet sinds de overname ‘Bij de Sluis’. Maar dat wil niet zeggen dat Jan nu stil zit, dat heeft hij nooit gedaan.

Meat Loaf zong het al: ‘Bat out of Hell’, maar dat geldt niet voor Jan, al is hij 74 jaar geleden geboren in ‘t Helletje in Oudewater. Van Hel(letje) naar Sluisje, hoe dan? Hij heeft op de lts geleerd voor machinebankwerker; dat technische zat in een groot deel van zijn loopbaan. Maar hoe eindig je dan als slijter? Dat is een hele reis geweest.

Van pakketdienst naar duwboot

Na school ging Jan voor een half jaar aan de slag als bijrijder bij De Ruiter. Aansluitend ging hij bij Verheul Carrosseriebouw werken in Waddinxveen. Verheul importeerde ook auto’s, namelijk Triumphs. Jan kon kiezen, of bussen opbouwen of werken aan Triumphs, zoals de TR3. Die keuze was niet moeilijk Als zeventienjarige mocht hij daar al mee op het terrein rijden, mooi werk! Hij moest wel daarvoor een specifieke interne opleiding tot monteur volgen.

Daarna kwam het varen om de hoek (bocht eigenlijk) kijken. Hij begon bij Van Ommeren met tankvaart op de Rijn. Eerst als scheepsjongen, daarna matroos, en ten slotte als motordriver. Het was een vaste route van Rotterdam naar Bazel en soms naar Terneuzen. Het was twee weken op en een week af. In de tanks werden benzine en olie vervoerd. In het laatste jaar werkte hij op een duwboot met vier bakken ervoor, dat vond Jan machtig werk! De duwboot, genaamd Duwvogel, stuwde met drie diesels van gezamenlijk 3600 pk vier bakken met per stuk 2000 ton aan chemicaliën voort. Dat jaar was overigens niet bekend wat voor chemicaliën in de tanks in de duwbakken zat. Bij het lossen moest hij door een open luik in de tanks kijken of ze bijna leeg waren, de pomp mocht niet drooglopen. De duwbak werd daarvoor een beetje scheef gelegd om het laatste eruit te krijgen. Maar dan krijg je giftige chemische dampen voor je kiezen, waar enkelen ook wel ziek van werden. Mede daardoor is Jan gestopt met varen, ook omdat de week dat je thuis was je daar eigenlijk niet zoveel aan had, want je vrienden waren allemaal aan het werk. Al met al heeft Jan tweeëneenhalf jaar gevaren.

Van diensttijd naar slijterij

De kiem voor de slijterij is mogelijk gelegd in de militaire dienst in Havelte. De eerste maanden heeft hij een monteursopleiding gevolgd, maar het laatste jaar van de zestien maanden heeft Jan de bar, die niet meer echt gebruikt werd, weer nieuw leven ingeblazen. Na de diensttijd ging hij eerst op vakantie met zijn vrienden Henk Dekens, die een bootje had, en Kees van Baaren. Echter, hij had geen geld. Toen zeiden zijn vrienden dat als hij stopte met roken -hij rookte toen veel zware shag- zij de vakantie voor hem zouden betalen. Maar als hij ooit weer ging roken, moest hij een vakantie voor Henk en Kees betalen. Sindsdien heeft hij nooit meer gerookt. Op die vakantie naar de Kagerplassen heeft hij zijn echtgenote Gerda ontmoet, die helaas anderhalf jaar geleden is overleden.

Na de diensttijd ging hij aan de slag in een verwarmingsbedrijf in Utrecht, waar ook Mans la Lau werkte met wie hij vanaf zijn veertiende bevriend is. Dat bedrijf ging failliet, waarna hij kwam te werken in de Machinefabriek in Oudewater als fotolasser, wat hij tien jaar gedaan heeft. In de eerste week dat hij daar werkte is hij getrouwd met Gerda. In die tijd had hij in de avond een slijterijdiploma gehaald. Vervolgens ging Jan aan de slag bij een lasbedrijf als salesmanager. Hij had goede connecties in onder meer de scheepswereld, dus de verkoop ging goed.

Op een gegeven moment werd Jan gevraagd door Dirk van den Broek als bedrijfsleider in hun slijterijen, die stonden naast de supermarkten. Jan had de papieren wel, maar niet de ervaring. Dus eerst maanden meelopen in Overschie. Het was hard werken, veel uren, in die tijd was hij acht kilo afgevallen. Vooral rond kerst was het aanpoten, de zaak liep als een malle. Eenmaal opgeleid werkte hij als vliegende kiep in de verschillende slijterijen van Dirk van den Broek. Sommige buurten waren niet best, je moest continu opletten of er niets gestolen werd, en dat werd er. In Overschie had hij een potige collega, die pakte ze gewoon op, letterlijk aan de haren. Dat werd eigenlijk te gevaarlijk. Jan werd wel het heen en weer rijden tussen de verschillende vestigingen zat. Hij kreeg geen eigen slijterij, die ruimte was er nog niet. Maar… toen kwam het pand naast het café van Rob van Zuilen in Haastrecht vrij. Het toenmalige woonhuis moest omgetoverd worden in een slijterij, een hele klus. Jan had veel connecties in de scheepsbouw en metaal, daar stapte hij zo naar binnen om zijn producten aan de man te brengen, verlegen was hij niet. Zoals bij een bedrijf in Montfoort dat voor Van Seumeren werkte, bekend van het lichten van de Koersk, waar hij ook lasmachines aan leverde. Daar kon hij de cola-automaten vullen omdat hij de directeur van het bedrijf goed kende. Ook de wekelijkse acht kratten bier voor de vrijdagmiddagborrel mocht hij leveren. Later kwamen daar de kerstpakketten bij; dat was leuk met zo’n groot bedrijf. In de avond gaf Jan daar ook nog les in lassen voor hun personeel. Hup, overall aan en gaan!

In de wat stillere uren in de zaak heeft Jan de Wijnacademie gedaan, een opleiding van drie jaar die hij in anderhalf jaar heeft gedaan. Best een pittige opleiding waarbij je bij de examens blind moest proeven wat voor wijn het was en waar die vandaan kwam. Hij zat met Astrid Joosten in de klas, die ook die opleiding volgde. Gerda had in die tijd de Liquoristenopleiding gedaan, over likeuren en gedistilleerd, ook een pittige. Dus kennis genoeg in de zaak! Toen Jan 66 werd, heeft hij de zaak overgedaan aan Elly.

Vrije tijd?

Je zou zeggen dat er met al die drukte geen tijd over is voor vrijetijdsbesteding. Fout! Vanaf zijn vierentwintigste is Jan fanatiek bezig op de racefiets. Zelfs op de Alpe d’Huez gefietst, maar ook in de bergen daaromheen. Af en toe valt hij; dat is dan weer jammer! Dat hoort er een beetje bij, je gaat tenslotte hard. Graag gaat hij er op uit met zijn buscamper, die hij ook als auto gebruikt. Politiek is hij actief bij Progressief Oudewater als forumlid. En, het bloed kruipt waar het niet gaan kan, doet hij soms nog steeds een wijnproeverijtje. Zijn lesboeken van de Wijnacademie staan ook niet te verstoffen, die raadpleegt hij nog weleens. Last but nog least, er is ook nog muziek. Hij heeft in zijn jonge jaren weleens gitaar gespeeld, maar toen een hele lange tijd niet. Pas bij het feest van 750 jaar stad in Oudewater heeft hij het weer opgepakt omdat hij inviel bij de Outlaws, waar hij nu nog in speelt. Daarnaast speelt hij elke maandag gitaar bij Monique in De Wulverhorst, leuke meezingliedjes voor de bewoners daar. Ja, stilzitten is er niet bij!