Ingezonden: De Klepper, wie legt dit nog uit aan de burger?

De herontwikkeling van De Klepper in Oudewater groeit uit tot een bestuurlijke en financiële puzzel zonder duidelijke verantwoording. Uit recent vrijgegeven documenten via de Wet open overheid (Woo, zaaknummer Z/24/073239) blijkt een patroon van onduidelijke besluitvorming, financiële risico’s zonder dekking, en een gebrek aan heldere kaders. De vraag rijst: wie snapt dit nog – en wie legt het de inwoners uit?

Geen aanbesteding, geen onderbouwing

De gemeentelijke bijdrage aan projectontwikkelaar Promad, die samen met een consortium van bekende Oudewaterse ondernemers wenst te ontwikkelen, bedraagt maar liefst € 1.700.000. Deze bijdrage wordt grotendeels gedekt uit de verkoop van het huidige stadskantoor aan woningcorporatie Habion.

Op basis van de ontvangen Woo-stukken en aanvullend onderzoek in openbare aanbestedingsregisters (zoals TenderNed, Pianoo en het EU-aanbestedingsblad TED) hebben wij geen enkele openbare aanbesteding kunnen vaststellen die verwijst naar deze transactie of het selectieproces dat tot deze samenwerking heeft geleid. Daarmee ontbreekt transparantie over de vraag of andere marktpartijen kans hebben gekregen om op gelijke voet deel te nemen – terwijl dat juist de kern vormt van de Aanbestedingswet 2012 en het Europese aanbestedingsrecht.

Tegelijkertijd ontbreekt een onderbouwd exploitatiemodel: de bijdrage is gebaseerd op jaarlijkse lasten van circa € 375.000 per jaar, maar er zijn geen huurtaxaties of concept-huurovereenkomsten beschikbaar. Uit ambtelijke adviezen blijkt bovendien twijfel over de rechtmatigheid van de gemeentelijke bijdrage in het kader van de Europese regels omtrent ongeoorloofde staatssteun.

Reserveer eerst, denk later

In de jaarrekening 2024 stelt het college voor om € 1.033.000 te labelen als ‘reserve De Klepper’ – zonder financiële onderbouwing of beleidsmatig kader. Tegelijkertijd is al € 1.200.000 uitgegeven aan tijdelijke huisvesting voor het ambtelijk apparaat. Zo lopen de uitgaven hard op terwijl essentiële documenten – zoals contracten, risicoanalyses en juridische toetsingen – ontbreken. En dat de projectontwikkelaar volgens eigen cijfers onvoldoende weerstandsvermogen heeft voor tegenvallers bij een dergelijk bouwproject de gemeente nu geen borging heeft bij hogere bouwkosten met een probleem of bij insolventie.

Politiek zonder langetermijnvisie

Oudewater staat financieel en bestuurlijk onder druk. De kans dat de gemeente haar zelfstandigheid verliest voor 2030 is reëel. Waarom dan nu miljoenen investeren in gemeentelijke huisvesting? Waarom langdurige huurverplichtingen aangaan voor een ambtelijke organisatie waarvan de toekomst onzeker is? Dat is moeilijk uit te leggen, zeker als er geen heldere rekensom of afwegingskader is gepresenteerd.

Participatie zonder draagvlak

Het college beroept zich op participatie via het Masterplan Binnenstad. Maar in de enquête deden slechts 247 inwoners mee – een fractie van de bevolking. Nu blijkt dat het plan leidt tot grootschalige bomenkap, forse parkeerdruk en een onduidelijke rolverdeling tussen gemeente en marktpartijen, groeit het maatschappelijke verzet.

Tijd voor bestuurlijke reflectie

De raad is formeel aan zet. Ja, het Masterplan is aangenomen – maar de uitwerking, juridische constructie en financiële consequenties van De Klepper zijn nooit expliciet aan de raad voorgelegd. Het labelen van grote bedragen zonder concreet besluit of risicoanalyse is in strijd met de controlerende taak van de gemeenteraad onder de Gemeentewet (artikelen 169 en 190).

Stichting 1575 roept de gemeenteraad op om:

• De labeling van € 1.033.000 voor De Klepper niet goed te keuren zonder juridische toetsing, financiële dekking en transparante onderbouwing;

•  Openbaar te maken waarom geen aanbesteding is toegepast, of dit alsnog te laten toetsen;

•  Een onafhankelijk juridisch en financieel onderzoek in te stellen naar de toelaatbaarheid van de constructie;

•  De verkoopopbrengst van het stadskantoor pas te bestemmen zodra duidelijk is of de zorgopgave voldoende wordt ingevuld;

•  Transparantie te eisen over het contract met Promad, inclusief huurvoorwaarden, risicoverdeling en exitstrategieën.

Een solide democratie vereist controle vóór commitment, en beleid vóór besteding. De huidige gang van zaken is omgekeerd – en politiek moeilijk te verantwoorden.

Stichting 1575