Middeleeuwse magie in Montfoort: een feest om vaker te herhalen

Wie zaterdag 17 mei door het centrum van Montfoort liep, stapte een andere tijd binnen. Niet alleen omdat het Oude Stadhuis zijn 650-jarig bestaan vierde, of omdat het precies even lang geleden was dat de Stichtse Landbrief werd bezegeld, maar vooral door de levendige sfeer van toen: de ambachten die weer tot leven kwamen in de straten van Montfoort, de muzikale omlijsting door de troubadours en de mensen die in klederdracht door de straten liepen.

Van heinde en verre bezoekers kijken naar de bijzondere combinatie van middeleeuwse traditie en hedendaags enthousiasme. Overal was iets te zien of te doen: zo vertelde Ton van der Made, in stijl gekleed, over de betekenis van de Stichtse Landbrief en het oude stadsbestuur. Ondertussen kregen bezoekers in het Oude Stadhuis de kans om op de foto in klederdracht, een middeleeuwse setting en verkleed met het hele gezin.

Streekmarkt met een verhaal

Aan de Hofstraat en aan Om ’t Hof vond een uitgebreide ambachtelijke markt plaats. Er werd gekantklost, stoelen werden gemat, touw geweven, hout bewerkt en nog veel meer. Lokale klompenmaker Het Zonnetje was ook paraat. Met direct daarnaast een stand namens de Eendenkooi en het Beloken Land, waar de Verkaiks hun kennis gretig deelden. De slager gaf een demonstratie varkensvlees uitsnijden terwijl hij vertelde hoe vroeger álles van het dier werd gebruikt. “Dat was uit armoede. Nu zouden we dat juist doen wegens een stukje duurzaamheid.” De imker toonde het verschil tussen wilde bijennesten en ingerichte kasten - waarvan er sinds kort enkele hangen in het Montfoortse stadspark: “Kijk hoe kunstig de bijen zelf de raten maken”, toonde ze.

Voor de Commanderij stond Hans Elzas, verkleed als een ridder uit de orde van de Johannieters om mensen meer te vertellen over de geschiedenis van Montfoort. “Ik ben een afstammeling van Godfried van Bouillon... Hans Kippenbouillon”, grapte hij met een knipoog.

Magie, muziek en een vleugje satire

Eén van de publiekstrekkers was ongetwijfeld de tovenaar - al moest hij eerst, tot hilariteit van enkele omstanders, met Google Maps zoeken naar het Oude Stadhuis. Eenmaal gearriveerd wist hij jong en oud te betoveren met zijn spectaculaire trucs. “Tovenarij”, noemde hij het zelf. De troubadours deden daar qua sfeer niet voor onder: met hun muziek en verhalen brachten ze leven in de brouwerij. Folkorn sloot de dag af met aanstekelijke middeleeuwse folkmuziek.

Op het terras voor het Oude Stadhuis was het urenlang genieten van muziek en theater. Arie Spruit blikte tevreden terug: “Vanaf 11.00 uur begon het programma met theater, zang en een middeleeuwse goochelaar. Zwup liep rond voor de vrolijke noot, daarna volgden troubadours en uiteindelijk Folkorn. In totaal hadden we wel elf uur muziek en vermaak.”

Bezoekers in beweging

Ook de zogeheten Podwalks konden op enthousiasme rekenen: met een audiotour konden bezoekers lopen door Montfoort, begeleid door stemmen van inwoners en historische verhalen. Er was zowel een kinder- als volwassen versie beschikbaar.

In Stadsmuseum de Knoperij was het tijd voor een bakje koffie en mochten de kinderen hun naam op een lint schrijven en hun eigen zegel drukken in warm lood, net als in de tijd van de Stichtse Landbrief. Daar zat ook Edith, de waarzegster, met haar walnootschalen en kaarsjes. Of je liefde standhoudt, bleek volgens haar heel eenvoudig af te lezen aan hoe de helften dreven.

Op het Hofplein stond de Vredes Express geparkeerd, een reizende tentoonstelling over democratie en burgerschap. Burgemeester Petra van Hartskamp had deze eerder in de week geopend. Op 17 mei kregen ook feestgangers de kans om binnen te stappen in dit interactieve vredeslaboratorium.

“Waarom doen we dit niet vaker?”

Opvallend was hoeveel mensen zich afvroegen waarom dit soort dagen zo zeldzaam zijn. “Waarom is er niet elk jaar met de lentemarkt een podium bij het Oude Stadhuis?”, klonk het herhaaldelijk. “Of die aanvulling met de ambachtelijke markt!” Grace den Houdijker, die als typetje bezoekers naar binnen praatte, opperde dat zo’n opzet ook perfect zou passen bij Open Monumentendag. “Met mensen in klederdracht, een streekmarkt, oude ambachten… het werkt. Het leeft. Het toont aan wat er mogelijk is als er wél geld en energie beschikbaar wordt gesteld.”

Een dag om te koesteren

Het feest was een schoolvoorbeeld van hoe geschiedenis tot leven kan komen, zonder belerend te zijn. Kleurrijk, creatief, educatief én gezellig. Van waarzegster tot wapenfeit, van varkenssnijles tot volksmuziek: Montfoort vierde niet alleen het verleden, maar ook wat het vandaag betekent om samen een stad te zijn. Als het aan de bezoekers ligt, krijgt deze dag snel een vervolg. Want dat Montfoort hier geschiedenis schreef, daar waren het er zaterdag verrassend veel mensen roerend over eens.