Hoe zit het eigenlijk met de dienstverlening van Woerden aan Oudewater?

Sinds 2015 doet de gemeente Woerden het huishouden voor Oudewater. De Dienstverleningsovereenkomst regelt een groot aantal gemeentelijke taken tegen betaling. Die dienstverleningsovereenkomst ‘DVO’ loopt per 31 december 2025 af. Verlengen, of voortaan weer alles in Oudewater zelf doen? Derde mogelijkheid: de gemeenteraden voorstellen samen één gemeente te gaan vormen.

Twee wethouders (Mariëtte Pennarts namens Woerden, en Walther Kok namens Oudewater) beheren samen de portefeuille ‘Samenwerking’. Hoog tijd voor een gesprek. Is een fusie, dus samen opgaan in één gemeente, op enig moment onvermijdelijk?

Beide zeggen eendrachtig nee. Walther: “Op zich kan elke gemeenteraad (van Oudewater) opnieuw besluiten zelfstandig te blijven. Mariëtte: “Door de schaalgrootte zouden de kosten lager moeten kunnen, maar dat is lang niet altijd zo. Natuurlijk moeten we dat in ons model zo gunstig mogelijk op elkaar afstemmen, maar in alle gevallen beslist de gemeenteraad, ook als dat financieel een nadeel is. Wat we op dit moment in feite doen is ‘tijd kopen’, om met name de burgers, maar zeker ook de uitvoerders (onze ambtenaren) en de gemeenteraden beter te informeren en meer te betrekken bij de relaties die we nu met elkaar hebben. ‘Woerden’ staat daar iets neutraler in, en is beslist niet op het oorlogspad. Overigens zit de raad er wel bovenop. Oudewater is meer gefocust: zij stapten in deze samenwerking om zelfstandig te blijven.”

Naast het ambtelijk apparaat zijn er op sommige beleidsterreinen, bijvoorbeeld volkshuisvesting, ook andere partijen in het spel. En voor veel van de dagelijkse gang van zaken is een ambtelijke oplossing vaak een gedegen oplossing. Maar het kan ook anders.

Walther: “Een goed voorbeeld hoe je één onderwerp ook op een andere manier kunt regelen is de manier waarop het zwembad in Oudewater al negen jaar door de zwemvereniging beheerd wordt. Tot dusverre maken ze overtuigend waar dat het op die andere manier, met inzet van vrijwilligers, een fors stuk goedkoper kan. Maar voor elke gemeente in Nederland zijn samenwerkingsverbanden onmisbaar.”

Evaluaties

De afgelopen jaren zijn er drie evaluaties uitgevoerd: de eerste al na een jaar, in opdracht van de gemeente Oudewater en later nog twee in opdracht van de twee afzonderlijke gemeentes.

De laatste evaluatie constateert: kwaliteit kan beter, financieel beheer ook, er moet iets gebeuren aan de kwetsbaarheid van het personeel (Mariëtte: “Er is inderdaad de voorbije jaren een meer dan normaal verloop van personeel geweest”), en de samenwerking moet harmonischer. Mariëtte: “Eenvoudig is het niet - samen hebben Woerden en Oudewater ongeveer 65.000 inwoners, maar met acht wethouders en twee burgemeesters. De omvang van het bestuur is daarmee te vergelijken met dat van Amersfoort, alleen zijn er bij ons twee belangrijke bestuursakkoorden. Dat geeft een grote druk op één organisatie.”

Er zijn twee belangrijke adviespunten die er uitspringen:

1. Zet (als gemeentes) een stip op de horizon waar je heen wilt en waar je over zes jaar wilt staan,

2. Begin met de achterbannen (onder andere jullie, onze lezers) op de hoogte te brengen van wat we denken dat wijsheid is, het plaatje in te kleuren en actueel te houden.

Walther: “Een volgende grote stap gaat gezet worden na de eerstvolgende gemeenteraadsverkiezingen in 2026. Zijn alle aanbevelingen opgevolgd, verloopt de dienstverlening harmonisch, of is er tussentijds iets onvoorziens gebeurd? Tegen die tijd moeten we helder voor ogen hebben hoe onze twee gemeentes dan verder willen.”