Het wiel met 37 vakjes dat al 250 jaar niemand kan verslaan

Roulette is Frans voor klein wieltje. Het spel ontstond in Parijs aan het eind van de achttiende eeuw en de regels zijn sindsdien nauwelijks veranderd. Een houten wiel, een ivoren balletje dat tegenwoordig van kunststof is, en 37 vakjes. Wie het nooit speelde denkt vaak dat het ingewikkeld is, met al die getallen en dat groene laken vol vakken. Het tegendeel is waar. Roulette is het simpelste spel in elk casino, en tegelijk het spel waar de meeste verhalen over gaan.

Wat er op het wiel staat

Het wiel heeft 37 vakjes, genummerd van 0 tot en met 36. Achttien vakjes zijn rood, achttien zijn zwart en de nul is groen. De getallen liggen niet op volgorde. Ze zijn zo verdeeld dat rood en zwart elkaar afwisselen en hoge en lage getallen door elkaar staan, zodat geen enkel stuk van het wiel gunstiger is dan een ander. Die volgorde is in tweehonderd jaar niet veranderd.

Naast het wiel ligt een laken met alle getallen in drie rijen van twaalf, met daaromheen vakken voor rood, zwart, even, oneven, laag, dat is 1 tot en met 18, en hoog, dat is 19 tot en met 36. Op dat laken leg je je inzet.

Hoe een ronde verloopt

De croupier, de persoon die het spel leidt, geeft aan dat er ingezet mag worden. Jij kiest een vakje op het laken en legt daar je fiche. Een fiche is een muntje dat een bedrag vertegenwoordigt. Dan draait de croupier het wiel de ene kant op en gooit het balletje de andere kant op langs de rand. Het balletje rolt, verliest snelheid, stuitert over de vakjes en valt. Kort daarvoor zegt de croupier dat er niet meer ingezet mag worden.

Valt het balletje in het vakje dat jij koos, dan win je. Hoeveel hangt af van je keuze. Wie op één getal zet, wint 35 keer de inzet. Wie op rood zet, wint één keer de inzet. Daartussen zitten allerlei mogelijkheden: twee getallen tegelijk, een rij van drie, een blok van vier, een van de drie kolommen. Hoe meer getallen je inzet dekt, hoe vaker je wint en hoe minder je per keer krijgt.

Waarom dat groene vakje er is

Hier zit het geheim van het spel. Zet je op rood, dan denk je misschien dat je kans fiftyfifty is. Dat zou zo zijn als er alleen rode en zwarte vakjes waren. Maar er is dat ene groene vakje met de nul. Je wint dus bij 18 van de 37 mogelijke uitkomsten en verliest bij 19. Dat kleine verschil is het voordeel van het casino: over heel veel rondes blijft ongeveer 2,7 procent van alle inzetten bij het huis.

Dat percentage verklaart waarom roulette al 250 jaar bestaat. Het is klein genoeg om spelers regelmatig te laten winnen en groot genoeg om het casino op de lange duur altijd overeind te houden. Het verklaart ook waarom geen enkel systeem werkt. Verdubbelen na verlies, altijd op hetzelfde getal zetten, wachten tot rood vijf keer achter elkaar viel: het wiel heeft geen geheugen en elke ronde begint opnieuw met precies dezelfde 37 vakjes. Roulettewielen in Amerika hebben een extra vakje met een dubbele nul, en daar is het voordeel van het huis bijna twee keer zo groot. Het Europese wiel met één nul is voor de speler dus de vriendelijkste versie.

Het wiel op je scherm, met een echte croupier

Sinds oktober 2021 is online gokken in Nederland legaal bij aanbieders met een vergunning van de Kansspelautoriteit, de toezichthouder van de overheid. Bij die aanbieders kun je roulette op twee manieren spelen. De eerste is tegen een computer, waarbij een programma de uitkomst bepaalt en het wiel een animatie is. De tweede is live roulette. Daar staat een echte croupier achter een echt wiel in een studio, meestal in Letland of op Malta, en wordt het beeld live naar jouw telefoon gestuurd.

Jij zet in met knoppen op je scherm en de croupier ziet jouw inzet op een monitor. Valt het balletje, dan leest een camera boven het wiel het getal af en is je saldo binnen een seconde bijgewerkt. Je kunt via een chatvenster iets typen en de croupier antwoordt hardop. Wie precies wil weten hoe live roulette werkt, welke inzetten er zijn en hoe een tafel eruitziet voordat hij zelf plaatsneemt, vindt dat bij 711. 711 is een Nederlandse aanbieder met vergunning die het spel stap voor stap uitlegt op zijn site.

Het verhaal van de man die de bank brak

In 1873 kwam een Engelse ingenieur, Joseph Jagger, naar Monte Carlo met een vermoeden. Hij liet zes helpers een week lang elke uitkomst van elk wiel noteren. Op een van de wielen vielen negen getallen vaker dan de rest. Het wiel stond scheef, waarschijnlijk door een minuscule oneffenheid. Jagger zette dagenlang op die negen getallen en won een fortuin, tot het casino de wielen ‘s nachts van plek verwisselde en hij zijn voordeel kwijt was.

Dat verhaal wordt nog steeds verteld, omdat het de enige manier is waarop roulette ooit is verslagen: niet met een systeem, maar met een kapot wiel. Moderne wielen worden dagelijks gecontroleerd en de studio’s voor live roulette wisselen de wielen en de balletjes regelmatig. Wat overblijft is het spel zoals het in Parijs begon: een balletje, 37 vakjes en die paar seconden waarin niemand op aarde weet waar het gaat vallen. Wie vooraf bepaalt hoelang hij blijft kijken, haalt uit die seconden precies wat het spel al 250 jaar te bieden heeft.