Jacoba van Beieren speelde een belangrijke rol in deze contreien

Een lezing met als titel ‘Het boeiende leven van Jacoba van Beieren (1401 - 1436)’ wordt de leden en belangstellenden aangeboden door de Geschiedkundige Vereniging Oudewater.

Jacoba van Beieren leefde in een onstuimige tijd met diverse twisten. Dat geldt allereerst voor de Hoekse en Kabeljauwse twisten, die maar liefst zo’n 150 jaar hebben geduurd. Daarnaast speelde de dreiging van de oorlog met Bourgondië gedurende haar hele leven.

De Hoekse en Kabeljauwse twisten vormden een binnenlandse strijd en duurden tot ongeveer het einde van de 15e eeuw. Het conflict tussen de Hoeken en Kabeljauwen was een strijd om de macht tussen verschillende groepen binnen de elite van het graafschap Holland. Daarbij speelden niet alleen de adel maar ook de opkomende steden een belangrijke rol.

De strijd, tussen steeds wisselende partijen, gaat niet zozeer tussen standen of klassen, maar over de opvolging binnen de graafschappen en de verdeling van de politieke macht. De scheidslijnen verdeelden stadsbesturen en zelfs hele families. De Hoeken waren, zeg maar, aanhangers van de rechtmatige graaf of gravin, zoals Jacoba. Zij vertegenwoordigden vaak de traditionele adel en steden die hun autonomie wilden behouden. De Kabeljauwen steunden vaak een alternatieve opvolger en bestonden vooral uit steden en edelen die een sterker centraal gezag wensten. De conflicten kenmerkten zich door belegeringen, veldslagen, verraad en zelfs sluipmoord.

Het Groene Hart

Tijdens deze twisten zijn slechts twee steden Hoeks gebleven: Gouda en Schoonhoven. Deze twee plaatsen bleven trouw aan hun graaf. De Bourgondiërs, gesteund door de Kabeljauwen, streefden naar centralisering van macht en wilden de macht van plaatselijke heersers inperken. Dat leidde tot oorlogsdreiging. Als jonge gravin van Holland, Zeeland en Henegouwen had Jacoba alle belang bij steun van belangrijke figuren in de Europese heerschappijen om de dreiging van de Bourgondiërs binnen de perken te houden. Deze dreiging vereiste dat zij via huwelijk een machtspositie wilde verwerven.

Jammer genoeg leidde dat niet tot het gewenste effect. Uiteindelijk besluit zij zelf met haar relatief kleine leger enkele succesvolle acties uit te voeren, zoals het ontzet van Schoonhoven met behulp van inundatie, een soort voorloper van de Hollandse Waterlinies. Voorts leverde zij twee veldslagen bij de Gouwsluis in Alphen aan den Rijn. Uiteindelijk moest zij het toch afleggen tegen Filips de Goede, die in mei 1428 Gouda belegerde. Dat hield zij niet vol en zij moest zich dan overgeven, en vervolgens sloot ze vrede met Filips de Goede, de fameuze ‘Zoen van Delft’.

Op 9 oktober stierf Jacoba van Beieren op slechts 35-jarige leeftijd in Voorhout aan tuberculose.

Dus op maandag 12 oktober om 20.00 uur In de Tuinzaal van Woon- en Zorgcentrum De Wulverhorst ‘Het boeiende leven van Jacoba van Beieren (1401 - 1436)’ door Kees van Hooft. Gratis voor leden, 5 euro voor niet-leden.