Agnes Jongerius waarnemend burgemeester van Oudewater

Per 3 november is Agnes Jongerius door de commissaris van de Koning Hans Oosters benoemd tot waarnemend burgemeester van Oudewater. Zij vervult deze functie totdat een nieuwe kroonbenoemde burgemeester wordt benoemd. Pas na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 wordt het functieprofiel voor de nieuwe burgemeester gemaakt.

Agnes is verheugd dat ze Danny de Vries, die ze al kende, mag opvolgen als waarnemend burgemeester. Voor een waarnemend burgemeester is er geen officieel moment van beëdiging. Op 3 november is Agnes bij de Commissaris langs geweest, en vanaf dat moment was zij in functie.

Wie is Agnes Jongerius?

Dit interview met Agnes vond plaats op 4 november, de tweede dag in functie! Tevens haar verjaardag, Agnes is 4 november 65 jaar geworden. Dus allereerst was een felicitatie aan de orde. Agnes haalde aan dat vandaag ook Walther Kok jarig is, hij is 81 jaar geworden. Ook gefeliciteerd bij deze! Even een inkoppertje: wat vindt Agnes nu van de verhoogde pensioenleeftijd? Zij heeft in haar vorige functies gestreden tegen de verhoging van de toenmalige pensioenleeftijd van 65 jaar. Agnes blijft van mening dat voor veel functies, vooral met fysiek zware arbeid, de pensioenleeftijd 65 had moeten blijven. Dat zij op haar 65ste nog met een nieuwe baan mag beginnen, vindt ze niettemin heel mooi en bijzonder.

Agnes is geboren in De Meern, verhuisd naar Vleuten, en woont nu al geruime tijd in Utrecht. Zij voelt zich echt ‘Utrechtse’ en is daar helemaal thuis. Maar van 2014 tot en met 2024 was zij lid van het Europees Parlement. Op zondag pakte ze haar koffer in en ging ze naar Brussel, waar ze een appartement had. En dan in het weekend weer terug. Als het ‘verhuiscircus’ weer een verhuizing naar Straatsburg vergde, ging ze daar in een hotel. Die verhuizing is niet fijn, maar zo staat het nu eenmaal in het EU-verdrag. Om daarvan af te komen zou het verdrag gewijzigd moeten worden, unaniem. Frankrijk is tegen, dus… Agnes is al twintig jaar getrouwd met Ger Jochems (gepensioneerd journalist bij de VPRO) en zij hebben geen kinderen. Dat maakte een functie in Brussel wel makkelijker. Niettemin vond Agnes twee termijnen van vijf jaar wel genoeg, het was al met al best zwaar, en het werd ook wel tijd voor een jongere generatie.

Agnes is geen rechtstreekse familie van de verschillende families Jongerius die in Oudewater wonen. Mogelijk wel in de wat langere lijnen, ze komt uit een katholieke tuindersfamilie in Utrecht als jongste van acht kinderen, die toch aardig in een cirkel rond Utrecht geland zijn. Ze is zelf geen praktiserend katholiek.

Agnes werkt met veel plezier, en is daar altijd druk mee. Dat zat erin gezien haar cv. Zij is ook druk met haar nevenfuncties. Op dit moment is zij voorzitter van de Raad van Toezicht van Bibliotheek Utrecht, voorzitter van de raad van toezicht van de Kindertelefoon en lid van de Goldschmeding Foundation. Deze foundation, opgericht door de oprichter van Randstad Uitzendbureau, ondersteunt projecten die bijdragen aan verandering in de manier waarop we werken en samenwerken. En hobby’s? Naast haar werk ging ze met een clubje van drie naar de sportschool. Toen zij stopte met het Europees Parlement kreeg zij van hen een breipatroon, breiboek en wol. Ze heeft een klein stukje gebreid, maar daar zal het wel bij blijven. Eerder had Agnes ook aangegeven dat ze vanuit Utrecht naar Oudewater wel zou gaan fietsen, naar IJsselstein heeft ze dat consequent gedaan. Ze houdt van fietsen. Maar de eerlijkheid gebiedt dat het richting Oudewater toch wel vooral in het voorjaar en de zomer zal zijn.

Waarden en principes

Deze zullen niemand verbazen, gezien ook haar lange voorzitterschap van de vakbond FNV. Aldaar stonden het minimumloon, gelijke beloning, vrouwenrechten, eerlijke arbeidsomstandigheden en betaalbare woningen hoog in haar balboekje. Desgevraagd geeft Agnes nog aan dat hulp en ondersteuning voor een ander belangrijk zijn, werk en inkomen zijn belangrijk. Van haar moeder, een onderwijzeres die destijds moest stoppen omdat ze trouwde (was toen zo), heeft ze van huis uit meegekregen alles eruit te halen, daar is ze door gevormd. Mede ook wel door haar katholieke achtergrond.

Verder is vermeldenswaardig dat zij in 2009, toentertijd voorzitter van de FNV, door het maandblad Opzij was verkozen tot de ‘Meest invloedrijke vrouw’. Recenter, in 2024, ontving zij de Bakhuis-Woltersprijs. Deze prijs is voor een persoon, die zich inzet voor de maatschappij en voor vrouwenemancipatie in het bijzonder. In het rapport wordt ze omschreven als ‘een geweldige vrouw, geweldig boegbeeld en een prachtig rolmodel met een indrukwekkende staat van dienst’. Agnes is er overigens niet de vrouw naar om hiermee te koop te lopen, dit noemde ze zelf niet en heb ik gewoon gelezen op internet.

Het burgemeesterschap

Vanwege haar binding met Utrecht heeft zij in 2013 gesolliciteerd naar het burgemeesterschap in Utrecht. Dat is toen Jan van Zanen geworden, volgens haar een heel goede burgemeester. Ze werd daarna gevraagd voor het Europees Parlement, en daarmee was het burgemeesterschap uit haar gedachten. Tot ze na afloop van haar termijnen gevraagd werd als waarnemend burgemeester in IJsselstein, dat duurde negen maanden. Daar heeft ze erg van genoten. Wat haar in het burgemeesterschap trekt is de nabijheid van mensen. Het leuke is dat je zomaar overal kunt aanbellen, mensen kunnen hun verhaal dan kwijt. Iedereen heeft wel een verhaal, al dan niet een leuk verhaal. Na de periode in IJsselstein werd haar gevraagd of ze zoiets nog eens zou doen, en toen kwam Oudewater langs.

Agnes is een actief lid van de Groenlinks-PvdA. Maar van oudsher en nog steeds eigenlijk van de PvdA. Oudewater is gezien de recente verkiezingsuitslag best wel rechts georiënteerd. Schuurt dat niet? Agnes geeft aan dat een burgemeester boven de partijen staat, het is een heel andere rol. Een burgemeester is voorzitter van het College van burgemeester en wethouders en ook van de Gemeenteraad. Dat vergt neutraliteit, het is vooral een coachende rol.

Voorheen had ze steeds inhoudelijke rollen, nu een meer procesmatige, zal dat geen gemis zijn? Agnes geeft aan dat ze ook als burgemeester wel suggesties kan doen, of hier of daar aan gedacht is, maar de dossiers liggen bij de wethouders. Ze vindt het fijn dat ze als burgemeester dichter bij de mensen staat, in haar andere functies was het vaak ‘hoog over’. Ook niet zo gek, bij het Europees Parlement gaat het over 450 miljoen mensen, in Oudewater over 10.000.

Desgevraagd geeft Agnes aan geen vast burgemeesterschap in Oudewater te ambiëren, zij is van mening dat je dan ook in Oudewater moet wonen. Zij is verknocht aan Utrecht. Wat zij hierna gaat doen weet ze nog niet, het waarnemen zal naar verwachting toch wel even duren. Een ambitie om de nationale politiek in te gaan heeft ze niet, ondanks dat ze wel lijstduwer was van het PvdA smaldeel. Nationale politiek is meer de waan van de dag en daar moet je gehaaider voor zijn, zij houdt er meer van om lijnen voor de lange termijn uit te zetten. Ze ziet er nu naar uit om Oudewater te dienen. Gezien haar ervaring zal dat wel lukken!