Hoogspanning in Papekop

Papekop is nog niet bekomen van de plannen voor windmolens, maar het volgende project dient zich al aan. De huidige 380 kV-verbinding tussen de bestaande hoogspanningsstations Krimpen aan den IJssel, Breukelen-Kortrijk en Diemen moet opgewaardeerd worden. Dat betreft de hoogspanningsmasten die in Papekop in het weiland staan en over de Johan J. Vierbergenweg lopen.

Deze 380 kV verbinding is een onderdeel van het belangrijke hoogspanningsnetwerk in Nederland, waar elektriciteit bijvoorbeeld van het noorden van Nederland naar het zuiden wordt getransporteerd, of stroom opgewekt op zee naar het oosten of zelfs naar Duitsland. Er is nu onvoldoende transportcapaciteit om aan de groeiende vraag te voldoen. Die moet verhoogd worden om een aanstaand knelpunt in 2030 te voorkomen.

De lijnen en bevestiging van de lijnen aan de masten worden vervangen, net als de bovenste bliksemlijnen. Tevens wordt groot onderhoud gepleegd. Staalwerk wordt waar nodig vervangen en bij enkele masten worden de mastfundatie en constructie versterkt. Ook worden zogenaamde ‘varkenskrullen’ in de nieuwe bliksemdraden aangebracht om ze beter zichtbaar te maken voor vogels. Het voltage van 380 kV (380.000 volt) blijft gelijk, maar het aantal ampères stijgt wel, van 2.500 ampère naar 4.000 ampère. Daardoor kan meer stroom in dezelfde tijd worden getransporteerd. Het totale traject is Krimpen aan den IJssel - Diemen is 58 kilometer en telt 158 masten. Een hele klus dus. Uitvoering is voorzien in 2027 en 2028.

Magneetvelden

Sommige huizen, vooral die aan de Papekopperstraatweg in Papekop, staan dicht in de buurt van de hoogspanningslijnen. Het RIVM adviseert om bij 380 kV-lijnen minimaal 115 tot 215 meter afstand te houden, maar een vaste afstand kan niet wetenschappelijk worden onderbouwd en is afhankelijk van meerdere factoren. De Gezondheidsraad ziet aanwijzingen voor een verband tussen blootstelling aan magneetvelden in de buurt van bovengrondse hoogspanningslijnen en leukemie bij kinderen en volwassenen en hersentumoren bij kinderen, maar dit is niet bewezen. Sommige mensen hebben ook klachten als hoofdpijn, vermoeidheid en duizeligheid, die ze toeschrijven aan blootstelling aan magneetvelden, een direct verband kan echter niet aangetoond worden. De Nederlandse overheid adviseert echter wel om nieuwe woningen en scholen niet binnen bepaalde afstanden te bouwen.

Inloopavond

Door het ministerie van Klimaat en Groene Groei en TenneT zijn inloopbijeenkomsten georganiseerd. Op 8 mei was er een inloopavond in Woerden. Wat betekent dan de opwaardering naar 4.000 ampère voor de mensen die nu dichtbij wonen? De aanwezige deskundige gaf aan dat een verhoogde spanning inderdaad betekent dat de veilige afstand tot de masten groter moet zijn, echter, door een andere wijze van ophanging van de lijnen is er sprake van fasen-optimalisatie. De elektromagnetische golven van de verschillende lijnen heffen elkaar voor een groot deel op doordat ze niet gelijk lopen, ze compenseren elkaar. Er wordt zelfs verwacht dat de magneetvelden daardoor kleiner zullen zijn dan nu het geval is. De deskundige gaf ook aan dat er een Europese richtlijn bestaat voor de maximale sterkte van de magneetvelden, maar dat de Nederlandse normen strenger zijn. De gezondheidsrisico’s zouden minimaal of niet aanwezig zijn.

Wat betekent de opwaardering nu in de praktijk voor Papekop? De verzwaring van de lijnen wordt gecombineerd met groot onderhoud. Volgens de deskundige is dit het eerste grote onderhoud sinds de bouw eind jaren zestig. Dat houdt in dat om bij de masten te komen er tijdelijke toegangswegen aangelegd worden door het aangrenzende land, vanaf de Diemerbroek en de Johan Vierbergenweg/Papekopperstraatweg. Tussen de masten komt een tijdelijke bouwweg, bestaande uit een onderlaag van doek, dan houtsnippers en daarop rijplaten. Het vergt nogal zwaar verkeer. Vooral de haspels van de lijnen (vijf kilometer lang) zijn erg groot en zwaar. Als het klaar is kunnen de masten weer tientallen jaren mee en hebben ze 30% meer capaciteit.

De procedure is nu nog in het beginstadium. Begonnen is met een participatietraject waar de betrokken gemeenten ook aan deelnemen. In 2030 moet alles klaar zijn, maar dan zijn ook de congestieproblemen opgelost, zo wordt verteld. Dan zijn er geen beperkingen meer voor bedrijven en woonwijken. Laten we het hopen.