Geschiedkundige Vereniging Oudewater bijzonder actief

De Geschiedkundige Vereniging Oudewater, zo liet voorzitter Gerard van Roon bij aanvang van de uitgebreide nieuwjaarsreceptie weten, werkt actief mee aan het Herdenkingsjaar 2025.

Zo komt er o.a. een aparte hoek in het Stadsmuseum over 80 jaar vrijheid. Voor donderdag 8 mei heeft de geschiedkundige vereniging historicus en journalist Ad van Liempt bereid gevonden een lezing te houden over de Tweede Wereldoorlog. De jaarlijkse excursie - ditmaal weer een meerdaagse- heeft als thema ‘De slag om de Schelde’. Maar er is meer. Vorige week maandagavond werd de verfilming van het schilderij van de Oudewaterse moord van 1575 vertoond op muziek van muziek van van Philip Glass en Arnold Schönberg. De weerzinwekkende details van deze geschiedenis waren onontkoombaar en hebben bij menigeen een diepe indruk achtergelaten. Het volgende beeldverhaal over het Oudewater van de vorige eeuw was een aaneenschakeling van natuur en vredig landleven, goed om weer even van de emotie te bekomen.

Voor donderdag 30 januari staat een lezing over de Koekenfabriek op het programma Hoewel het bedrijf in 1980 de deuren sloot, heeft menigeen nog nostalgische herinneringen aan de fabriek waar hele generaties Oudewaternaren de kost verdienden.

Filmpjes waar je stil van wordt

Na afloop van de nieuwjaarreceptie van de GVO waarin de voorzitter eerdergenoemde activiteiten aankondigde en Gerrie van Roon uit handen van de burgemeester een stadspenning kreeg uitgereikt (zie elders in deze IJsselbode) kregen de leden twee ‘beeldverhalen’ van de hand van Kees Meijerink te zien waar eenieder stil van werd. Iedere betrokken Oudewaternaar die de filmpjes niet gezien heeft mag hopen dat hij/zij die gelegenheid alsnog eens krijgt, want bijzonder zijn ze. Het eerste (korte) filmpje ging over de veranderingen aan de Utrechtse Straatweg. ‘Ik heb een huis met een tuintje gehuurd’, een oud liedje van Lou Bandy, kreeg in dat beeldverhaal gestalte. In het beeldverhaal over de Oudewaterse Moord werd op alle schokkende details ingezoomd.

De Koekenfabriek

“Van de curator hoefden in 2012 honderd archiefdozen van de koekenfabriek niet langer bewaard te blijven. Wijlen Jac Zanen en ik (Otto B.) mochten ze voor niks op komen halen. Zestig gezinnen verdienden in de fabriek hun weekloon. Voor velen was het hun enige werkgever in een arbeidzaam leven. Veertien werknemers waren zelfs 50 jaar onafgebroken bij de Koekenfabriek in dienst. In 1957 kwam voor iedereen de AOW, maar de chef van de timmerwerkplaats wilde nog een jaar blijven. Het werden er tien. De zakkennaaier bleef tot zijn 84ste en moest met zachte hand op betere gedachten gebracht worden. Anderen werkten ‘s zomers bij de boer en ‘s winters in de fabriek, want daar was het altijd warm.
De doffe dreunen van de slagwerken waren tot in Cabauw te horen en toen de stoomketels overgingen op stookolie klaagde heel Oudewater over roet op het wasgoed aan de lijn.
Tussen 1880 en 1980 maakte de Koekenfabriek plantaardige olie en veekoeken. Boeren uit de wijde omgeving kwamen wekelijks naar de Oudewaterse kaasmarkt, en gingen op de terugweg aan de fabriek hun karren vol laden met dozen veekoeken.
Het bedrijf doorstond twee wereldoorlogen en een fikse bedrijfsbrand in 1973 waar de brandweerkorpsen uit de wijde omgeving pas na 17 dagen ‘brand meester’ konden geven. Twaalf weken laten was de fabriek weer opgebouwd. De fabriek die in 1880 de grootste olieslagerij van Nederland was, was honderd jaar later economisch gezien te klein geworden.”