De beste wensen

Een van de oudste nieuwjaarswensen is waarschijnlijk ‘gelukkig nieuwjaar’. Naar mijn idee werd dat vroeger altijd gezegd, maar is dat langzamerhand veranderd in ‘de beste wensen’ of ook wel: ‘alle goeds’. Soms worden die beste wensen iets uitgebreider uitgelegd, waarin woorden zoals ‘voorspoed’, ‘gezondheid’, ‘succes’ maar toch ook vaak weer ‘geluk’ voorkomen, met af en toe uitschieters naar ‘geweldig’, stralend’, ‘magisch’ en ‘fantastisch’, maar af en toe ook verwijzend naar een algemenere zaak zoals ‘vrede op aarde’. Blijvend is dat woord geluk; en uiteraard wensen we dat anderen graag toe, maar zelf willen we ook wel geluk hébben én gelukkig zijn.

Dat zijn overigens wel twee heel verschillende zaken. In de eerste plaats is er geluk hebben tegenover pech hebben, bijvoorbeeld dat toevallig achtereenvolgende verkeerslichten op groen springen of een tak die op jouw auto valt. Het eerste is mazzel hebben, het tweede natuurlijk botte pech. En beide kunnen heftiger; het mag duidelijk zijn dat toeval een grote rol speelt. Maar bij nieuwjaarswensen gaat het waarschijnlijk meer over je gelukkig voelen. Het lastige is dat er geen een-eenduidige betekenis van geluk in die betekenis is. Ruut Veenhoven, bekend als de Rotterdamse geluksprofessor, nog maar kortgeleden overleden, was socioloog en heeft zich in die hoedanigheid ruim een halve eeuw beziggehouden met het begrip geluk. Hij en ook anderen hebben, kort door de bocht, ontdekt dat je gelukkig voelen voor een deel in je genen zit - en je hebt dus mazzel als je je meestal gelukkig of tevreden voelt en een beetje pech als dat niet zo is - maar … dat er ook een deel zit in de omgeving waarin je verkeert én voor een deel in je eigen gedrag. En die laatste twee kun je wel beïnvloeden. Die nieuwjaarswensen zijn dus leuk als het om het begrip mazzel gaat, maar om je gewoon een beetje gelukkiger, prettiger te voelen, moet je zelf aan de bak. Succes daarmee.

En wat betreft 2025: ga ervan genieten, maar ga ook goed doen. ‘Genieten’, ondanks dat het misschien niet allemaal gaat zoals gewenst, maar waar je toch niet zo veel aan kunt veranderen, toch proberen blij te zijn met wat je wel hebt en wat je wel kunt. En van ‘goed doen’, zo is uit verschillende onderzoeken gebleken, word je zelf gelukkiger en daarbij help je dus ook anderen ook om meer te genieten. En niet alleen goed doen voor je betrekkelijk kleine kringetje, voor Gerda en Gerard, maar ook voor mensen elders, mensen die je niet eens kent, en voor mensen die later op deze aardkloot wonen en je ook (nog) niet kent, voor bijvoorbeeld Gabriella, Gaston, Graham en Gladys, voor Gita, Gurgen, Khadija en Gedeon, voor Juan, Juanita, Guo, Gillis en Geertrui. Zodat ook zij, hier of elders, nu of later, zich gelukkiger kunnen voelen, geliefd; meer dan bed, bad en brood alleen, maar ook onderdak, werk, saamhorigheid, waardering, erkenning en de mogelijkheid zich te ontplooien. Zo snijdt het mes aan meerdere kanten, want dan kunnen veel mensen zich wat prettiger voelen in het nieuwe jaar. Ook daar veel succes mee!

*) Alle voornamen zijn betrekkelijk willekeurig gekozen.