Duurzaamheid, wat is dat?

Door de duurzaamheidsmarkt en de rommelmarktroute werd mijn aandacht weer gevestigd op dit belangrijke thema. Negen jaar geleden hielp ik gemotiveerd mee in de organisatie ervan. Ik vind duurzaamheid belangrijk. Wat is duurzaamheid? Hoe kun je als burger iets betekenen voor de duurzaamheid van deze prachtige wereldbol? Doen we het wel goed? Zijn we op de goede weg met onze zonnepanelen en het promoten van elektrisch wonen en rijden? Soms moet je jezelf die vragen weer eens stellen. En vooraf moge duidelijk zijn, ik heb geen kant en klare antwoorden. Misschien roept het zelfs voor jou en mij meer vragen op en dat mag ook.

Op wikipedia lees ik de definitie van duurzaamheid: ‘Duurzaamheid gaat over de schaarste van de hulpbronnen waarmee welvaart wordt voortgebracht, zowel nu als in de toekomst. De oppervlakte van de aarde is eindig; grondstoffen kunnen op raken; en de opnamecapaciteit van de atmosfeer en onze natuurlijke omgeving kent haar grenzen. De termen duurzaamheid en duurzaam gebruik komen van oorsprong uit de bosbouw. Later zijn ze ook in de visserijbiologie gebruikt. In beide gevallen was de betekenis verwant met begrippen uit de ecologie. Het ging er om de natuur zodanig te beheren dat de natuurlijke structuren en processen niet principieel werden aangetast. Concreet: aan visgronden en bossen mocht niet méér vis of hout worden onttrokken dan er door natuurlijke aanwas vanzelf weer bij zou komen. Bij duurzame ontwikkeling is dus sprake van een ideaal evenwicht tussen ecologische, economische en sociale belangen.’ Tot hier even wat de internet encyclopedie zegt.

Het is mooi omschreven, zeker! Maar nu de praktijk. Ik citeer: Het ging er om de natuur zodanig te beheren dat de natuurlijke structuren en processen niet principieel werden aangetast. Als ik om me heen kijk en naar de structuren van de mens om zoveel mogelijk geld te verdienen en de welvaart zo hoog mogelijk te houden of te maken, dan gaat daar veel mis. Elektrische auto’s zijn prachtig maar we weten nog steeds niet hoe we straks de accu’s op een ecologische manier moeten opruimen? Een verwijderbijdrage helpt daar niet voor. De kledingindustrie, de weggooimaatschappij, vervuilingen alom, de vleesindustrie, ons vlieggedrag, en zo kan ik nog wel even doorgaan, alles is er nog steeds op gericht veel te moeten kopen. Wellicht doet de rommelmarkt daar ook nog een duit in het zakje. We bedenken als we iets nieuws kopen dat we het oude, en nog bruikbare dan wel naar de kringloop kunnen brengen. Wat een onzin eigenlijk. In onze economie is nog altijd geld de koning en niet duurzaamheid. Zolang dat blijft is het evenwicht verdwenen. De economie moet groeien! Hoezo dan? Waarom? Ik heb al genoeg, echt! In onze maatschappij gaat de discussie voornamelijk over stikstof, van het gas af, de energietransitie, maar we laten daarmee heel veel thema’s liggen. Is onze zorg voor een goede balans op deze aarde en in de natuur echt? Of gaat hier ook de liefde door de maag? Duurzaamheid zal altijd onze aandacht blijven vragen. Dat moet ook. En de vraag is, durven we het aan om eens niet naar de heilige welvaart alleen te kijken? Maar naar een nieuwe norm dat genoeg genoeg is. Dat lijkt me stukken beter en overeenkomen met de norm van een ideaal evenwicht. Want anders blijft er echt niets over van deze mooie wereld.

Margreet Nagtegaal