De gouden televisiejaren (deel 2)

De jaren ‘60

Eind 1961 werd het miljoenste televisietoestel verkocht en aan het eind van het decennium stond er in vrijwel elke Hollandse huiskamer een. De televisie werd nu gebruikt zoals de radio gebruikt werd: als een instrument om huiselijkheid en gezelligheid te creëren. In het weekend maakte men zich op om met zijn allen te kijken. Programma ‘s als ‘Een van de acht’ van Mies Bouwman trokken op zaterdagavond volle huiskamers. Op zondagavond werd massaal gekeken naar Pierre Janssen met het programma ‘Kunstgrepen’ (gemiddeld 2 miljoen kijkers!) en daarna was het de beurt aan Lou van Burch met zijn quizshow ‘Een kwartje per seconde’. Kinderen mochten langer opblijven en het gezin schaarde zich gezamenlijk rond het toestel. Het duurde niet lang of de gezelligheid werd verder verhoogd met chips, versnaperingen en drankjes.

Programma’s voor de jeugd

Voor de allerkleinsten was er natuurlijk De Fabeltjeskrant. Dit is een van de meest succesvolle series ooit in Nederland gemaakt. Uitgezonden in 36 landen en onderdeel geworden van het collectieve geheugen. Frans van Dusschoten en Ger Smit spraken de stemmen in van de in het totaal maar liefst 1524 afleveringen. Al die tijd konden we de belevenissen volgen van de dieren in het Dierenbos; vaak naadloos aansluitend bij de actualiteit van de grotemensenwereld. Meneer De Uil las ons dan voor uit De Fabeltjeskrant. Echt waar! Elke avond vijf minuten. Hij besloot zijn verhaal altijd met “Dag, lieve kijkbuiskinderen en nu oogjes dicht en snaveltjes toe”.

Paulus de Boskabouter, geschreven door Jean Dulieu, was er ook voor de allerkleinsten.

Pippi Langkous was er voor de iets oudere kinderen. Helemaal naar de tijdgeest van toen: ontegenzeglijk, opstandig en slordig gekleed. Pippi woonde in haar eentje in Villa Kakelbont en kon naast allerlei andere onwaarschijnlijke krachttoeren bijvoorbeeld ook gewoon een paard optillen.

Voor dezelfde leeftijdsgroep was er de Nederlandse serie Okkie Trooy. Hij probeerde samen met zijn assistent Nono weg te komen van de planeet Fabelonië, waarheen ze ontvoerd waren. Hij droeg altijd een koffer bij zich met krentenbollen.

Flipper, de dolfijn, en Lassie waren ook een veel bekeken jeugdseries. Schotse collies heetten sinds 1962 Lassie-honden en iedereen wilde er wel zo eentje hebben. Lassie was slim en loste allerlei problemen voor zijn baasjes op.

En laten we natuurlijk een andere Amerikaanse serie ook niet vergeten: De Flintstones. Het prehistorische gezelschap rond Fred Flintstone ( “Yabbedabbedoe”) bleef vanaf 1962 decennia mateloos populair bij jong en oud.

Ook bij jong en oud was Ivanhoe in de jaren ‘60 ook zeer populair. De ridder, gespeeld door Roger Moore, bevocht het kwaad met zijn trouwe schildknaap Gurth aan zijn zijde. Een aangenaam gevoel van opwinding maakte zich van je meester als de naam van de held aan het begin van een aflevering door de bossen schalde.

Ongeveer hetzelfde gevoel dat werd opgeroepen door “Rolin, rolin, rolin, keep on movin, movin, movin” door de cowboys van Rawhide. Het was het mannelijke verhaal over ‘trail boss’ Gil Favor en zijn veedrijvers. Het introlied ‘Rawhide’ werd gezongen door Frankie Laine. Clint Eastwood begon in deze serie als cowboy zijn indrukwekkende filmcarrière. Hij speelde de rol van Rowdy Yates, de tweede man van de ‘trail boss’. Om de drijvers in goede conditie te houden was kok Wishbone een andere pijler waar Gil Favor op kon steunen. De licht ontvlambare Wishbone en zijn koksmaatje Mushy waren regelmatig de kop van Jut als de drijvers geen of slecht te eten kregen.

Cowboys deden het toch goed op de buis. Jong en oud keken met veel plezier naar Bonanza waarbij weduwnaar Pa Cartwright en zijn zoons eerder op de vuist gingen dan dat ze hun colt trokken.

The Big Valley, Gunsmoke en later High Chaparrall zorgden ervoor dat het niet aan kruitdampen in de woonkamer hoefde te ontbreken. De eerst afleveringen van deze laatst genoemde Amerikaanse serie sloegen in als een bom. Rauw geweld van helden met echte tegenstrijdige emoties. De drankzuchtige uncle Buck en de geheimzinnige latino Manolito in schril contrast met de rechtlijnige Big John Cannon die als veehouder een bestaan probeerde op te bouwen op de grens met Mexico. Dat was vragen om moeilijkheden en die bleven dan ook niet uit. De serie is op het nostalgische kanaal 50 van Caiway/Delta opnieuw te volgen, net als Bonanza.

Grote shows

De geweldige shows van de radio verplaatsen zich nu naar de televisie. Mensen die het meegemaakt hebben, denken daar met veel weemoed aan terug. Wat een verschil met het schrale aanbod op de televisie in deze tijd met veel talkshows en allerlei oppervlakkige programma’s.

De koning van die shows was wel Rudi Carrell. Na eerdere successen op de radio (De Bonte Dinsdagavondtrein) maakte Rudi Carrell vanaf 1959 furore met zijn Rudi Carrell Show, met onder meer de legendarische scene van Esther Ofarim als zeemeermin op een onbewoond eiland. Zeker de moeite waard om nog eens terug te zien op You Tube.

In 1964 won Rudi met zijn show de Zilveren Roos van Montreux. Hij probeerde zijn geluk bij onze oosterburen als gastheer bij Am laufende Band. Dezelfde band die vanaf 1970 liep bij Mies Bouwman, als hoogtepunt van haar quiz Een van de Acht. Het ging ‘Der Rudi’ intussen voor de wind in Duitsland. Zonder zijn afkomst te verloochenen, groeide hij uit tot Duitslands meest geliefde showmaster.

Komische series

De komische series waren er voor jong en oud. Zoals de Amerikaanse serie The Beverly Hillbillies. Als een familie Flodder avant la lettre vestigde de familie Clampett zich tussen de rijken van Beverly Hills, nadat er olie was aangeboord in hun voortuintje in het achterlijke Appalchia. De familie bleef zichzelf en hield zo de moderne rijken een spiegel voor.

Gelukkig waren er ook zeer succesvolle Nederlandse komische series zoals Stiefbeen en Zoon. Rien van Nunen en Piet Römer waren werkelijk een paar apart als ‘Stiefbeen en Zoon’. De narrige ouwe en de geslepen zoon Stiefbeen maakten elkaar het leven zuur, maar hadden als het erop aankwam allebei een klein hartje. Zoon Stiefbeen wilde altijd het huis uit en trouwen, maar zijn vader wist dat telkens weer op een slinkse wijze te voorkomen.

En dan was er natuurlijk ook Ja Zuster, Nee zuster, waarin Gerrit, Opa (allebei neergezet door Leen Jongewaard), de ingenieur, de boze buurman en een hele stoet andere gasten het rusthuis van zuster Klivia (Hetty Blok) op stelten zetten.

We besluiten met een voor ons wel heel bijzondere komische serie Stadhuis op stelten.

Op 14 oktober 1962 startte de K.R.O. op zondagavond een televisieserie onder die naam. De serie zou een groot succes blijken te zijn. Elke aflevering begon met een filmpje, waarin allerlei pittoreske plekjes in Oudewater te zien waren. Alle buitenopnamen werden, net als bij ‘Swiebertje’, in Oudewater gemaakt. Hierbij stond ons stadhuis centraal, wat wel uit de titel valt op te maken. In deze komische serie werd Oudewater Blijkerk genoemd en zo kende dus heel Nederland in die jaren ons stadje onder die naam.

Het schoppen tegen het gezag was in de jaren ‘60 een geliefd en herkenbaar onderwerp voor de toenmalige kijkers. Aan de ene kant de gemeentesecretaris Jansen (Herbert Joeks), de man die op het stadhuis de touwtjes van het bestuurlijk apparaat in handen hield en gesteund werd door een bemoeizuchtige en formele stadhuisbode. Die rol werd gespeeld door Lou Geels die ook de veldwachtersrol in ‘Swiebertje’ vertolkte. Aan de andere kant boer Voorhuizen (Ab Hofstee), die keer op keer van het kastje naar de muur gestuurd werd en dan ziedend in een ‘boerstaaltje’ zijn gelijk wilde halen.

Toen op 8 november 1964 bij de familie Overbeek het tiende kind Gerdie werd geboren, leek het de uitgever van De IJsselbode een leuk idee om, naast de gewone geboortekaartjes met adres Oudewater, ook alle medewerkers, en dat waren er 27, van ‘Stadhuis op stelten’ een geboortekaartje te sturen met de vermelding ‘Blijkerk’ als geboorteplaats. Daarmee was Gerdie de eerste officiële ingezetene van het denkbeeldige stadje. Dat werd door de artiesten heel leuk opgepikt. Jan Overbeek kreeg bericht van boer Voorhuizen dat hij de jonge Gerdie Overbeek gratis had ingeschreven als lid van zijn eigen politieke partij ‘Eigenbelang’. Op zaterdag 16 januari kwam zelfs een delegatie uit Blijkerk op bezoek bij de familie Overbeek om het heugelijke feit met hen te delen en werd er een spaarbankboekje en een oorkonde overhandigd.

Bronvermelding: ‘1950-2000 De mooiste jaren van Nederland’ door Han van der Horst, “Lage landen, Hoge sprongen’, Wikipedia

De vorige afleveringen van ff z@ppen zijn gebundeld in negen delen. Waarvan de laatste vier in zwart/wit.
De rijk geïllustreerde boekjes zijn voor € 17,50 in Oudewater te koop bij de TIP en bij de schrijver zelf op De Cope 6.
Deel 5 staat geheel in het teken van de oorlog. Van de eerste serie zijn deel 1 en 2 uitverkocht.
Van de tweede serie zijn deel 1, 2 en 3 inmiddels uitverkocht.