Dr. Hanje 25 jaar huisarts in Montfoort

‘Het voelt eigenlijk niet als 25 jaar’

Hij wil er zelf geen groot feest van maken. Geen slingers, geen champagne. Toch is het deze weken precies 25 jaar geleden dat dr. Jouke Hanje in Montfoort begon. “Het voelt eigenlijk niet als 25 jaar”, zegt hij. “Het gevoel is dat het minder lang is.”

Dr. Hanje is al dertig jaar huisarts, maar werkt sinds 2001 in Montfoort. In de spreekkamer blikt hij nuchter terug op wat er in die jaren veranderde. In de zorg, in de stad, maar ook in het vak dat hij nog altijd met plezier uitoefent. Van solopraktijk naar samenwerken onder één dak.

Een van de belangrijkste momenten in zijn Montfoortse jaren heeft niets te maken met een medische doorbraak, maar met de organisatie van zorg. Toen hij de praktijk van Van der Zwaag overnam, zat die nog aan huis. Dr. Hanje wist toen al dat hij niet als solist wilde blijven werken. “Ik wilde in een groep werken en niet als huisarts alleen werken”, zegt hij.

Hij werd initiatiefnemer van het gezondheidscentrum aan deze locatie, waar sinds december 2009 meerdere huisartsenpraktijken onder één dak zitten, samen met onder meer een apotheek en fysiotherapie. “Alle praktijken uit Montfoort zijn we hierin terechtgekomen”, vertelt hij. “We hebben personeel gemeenschappelijk, het gebouw gemeenschappelijk en we investeren gemeenschappelijk. Dan kun je veel meer voor elkaar krijgen.” Volgens hem is die ontwikkeling ook simpelweg nodig geworden. “Je kunt eigenlijk niet meer in een praktijk als solist”, zegt hij. “Je moet samenwerken.”

Complexer en hogere verwachtingen

In de loop der jaren is het werk van de huisarts flink veranderd. “Er wordt veel meer gevraagd”, zegt dr. Hanje. “We hebben veel meer aandoeningen waar we wat mee moeten. Veel patiënten die vroeger in het ziekenhuis werden behandeld, komen nu bij de huisarts.” Tegelijkertijd is er meer mogelijk qua behandeling en onderzoek. Dat is goed nieuws, maar zorgt ook voor hogere verwachtingen. “Mensen weten dat er meer mogelijk is en vragen ook meer.”

Ook de dienstenstructuur veranderde. Waar hij vroeger met een kleine groep in Montfoort diensten draaide, gebeurt dat nu via de huisartsenpost, voor een veel groter gebied. “Die diensten zijn heel druk”, zegt hij. Vooral de nachtdiensten vond hij zwaar. Inmiddels hoeft hij die niet meer te doen.

Gesprekken

Als het gaat om dieptepunten, noemt hij corona. “Dat was wel een triest verhaal”, zegt hij. “Met name omdat je er weinig aan kon doen. Het was een virus.” Die periode voelde voor veel zorgverleners machteloos. Ook nu blijft hij alert. “Je moet in de gaten houden: gebeurt er iets wat niet normaal is? Dan moet je daar iets mee doen.”

Wat hem na al die jaren nog altijd het meest aanspreekt, zijn de gesprekken. “Ik vind het leukste van het vak eigenlijk de gesprekken”, zegt hij. En juist daarom blijft hij huisbezoeken doen. Op woensdagmiddag trekt hij er nog steeds op uit. Dan bezoekt hij mensen die ernstig ziek zijn, ouderen bij wie hij vaste afspraken maakt en ook vrouwen die net bevallen zijn. “Bij mensen thuis zie je hoe iemand leeft”, zegt hij. “De omstandigheden bepalen soms ook hoe heftig een klacht kan zijn.”

Als het onverwacht misgaat

Sommige gebeurtenissen blijven je bij, zeker als ze onverwacht verlopen. Dr. Hanje herinnert zich een ervaring uit zijn tijd als waarnemer, toen hij werd geroepen bij een gezin waar iedereen last had van buikgriep. Ook hun kind was ziek, maar waar de rest van het gezin langzaam opknapte, hielden de klachten bij het kind aan.

“Ik kon het kind wel onderzoeken en ermee praten, maar ik vertrouwde het niet helemaal”, vertelt hij. “Later werd hij plotseling ernstig ziek. Hij is met de ambulance naar het ziekenhuis gebracht, maar overleed daar. Het bleek dat zijn blindedarm was gesprongen. Of het anders had kunnen lopen, weet je nooit. Je kunt de tijd niet meer terugdraaien”, zegt hij. Wel benadrukt hij hoe belangrijk het is om hierover te praten, met collega’s en binnen de praktijk.

Misverstanden

Tegenover zulke zware momenten staan ook ervaringen die energie geven. Soms ziet hij mensen die er mentaal doorheen zitten, en blijkt één gesprek al helpend. “Dan hoor je later dat verdere hulp niet meer nodig was”, zegt hij. Dat soort terugkoppeling houdt het werk waardevol. “Als je alleen maar negatieve reacties zou krijgen, hou je het niet vol”, zegt hij. “Gelukkig krijg ik meer positieve dan negatieve.”

Hij merkt dat er misverstanden bestaan over zijn beroep. Het grootste? “Dat huisartsen alleen overdag werken en dat er een andere ploeg is voor de huisartsenpost”, zegt hij. “Maar dat klopt niet. Op de huisartsenpost zitten dezelfde huisartsen die overdag in de praktijk werken en ‘s avonds dienst doen.”

Die belasting maakt volgens hem ook dat veel huisartsen niet meer fulltime werken. Tegelijk blijft continuïteit belangrijk. “De kracht van de huisarts is dat je mensen kent, vaak al jaren”, zegt hij. “Die langdurige relatie wil je niet kwijt.”

Sport en leefstijl

Om het werk vol te houden, zoekt dr. Hanje ook bewust ontspanning. Sport speelt daarin een belangrijke rol. Hij sport zelf regelmatig en volgt verschillende sporten met belangstelling. “Sporten helpt om je hoofd leeg te maken”, zegt hij. “Het houdt je fit, lichamelijk én mentaal.” Die aandacht voor beweging ziet hij ook terug in de zorg. “Veel klachten hangen samen met leefstijl”, zegt hij. “Bewegen is vaak een belangrijk onderdeel van herstel of van het voorkomen van problemen.”

Nooit helemaal vrij

De Montfoorters omschrijft hij als mondig en direct. “Ze hebben het hart op de tong”, zegt hij. Daarbij speelt mee dat de stad veel familieverbanden kent. “Iedereen kent elkaar. Er zijn grote families.”

Die hechte gemeenschap heeft volgens hem voordelen. “In een grote stad is er meer anonimiteit, maar ook meer eenzaamheid”, zegt hij. “Hier kijken mensen nog naar elkaar om.”

Hoewel hij zich buiten werktijd niet voortdurend ‘de huisarts’ voelt, blijft het vak overal aanwezig. Bij sportwedstrijden, op straat, bij evenementen. Ook op reis.

Ook in een vliegtuig klonk twee keer de oproep of er een arts aan boord was. In beide gevallen liep het goed af. “Als mensen weten dat je huisarts bent, ben je nooit helemaal vrij”, zegt hij. “Maar als er iets gebeurt, kijk ik wat ik kan doen.”

Klussen als ontspanning

Naast sport ontspant hij zich graag met klussen. “Ik vind het leuk om dingen te repareren”, zegt hij. “In en om het huis, maar ook hier in de praktijk.” Met een glimlach: “Ik ben hier soms ook de reparateur.” Met pensioen op 68 in zicht denkt dr. Hanje nog een jaar of vijf door te gaan. En als hij zichzelf van dertig jaar geleden iets zou mogen meegeven, is hij helder: “Het is een heel mooi vak”, zegt hij. “Ga zo door.”