Kunst of Kladden?

Bent u soms ook gewoon nieuwsgierig? Ik wel. Soms zie je met enige regelmaat iets, en dan gaat het knagen. Zo ook de graffiti in de tunnel onder de snelweg A12 bij het fietspad naar Woerden. Ik vermoed dat half Oudewater dat al fietsend gezien heeft. Dan wil ik ook graag weten hoe het zit. Er blijkt een hele wereld achter te zitten.

Mag het of niet?

Strikt genomen mag het niet. In de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) van Oudewater valt te lezen (Artikel 2:42 Plakken en kladden) dat het verboden is om zonder schriftelijke toestemming van de rechthebbende op een openbare plaats of dat gedeelte van een onroerende zaak dat vanaf die plaats zichtbaar is met kalk, krijt, teer of een kleur of verfstof een afbeelding, letter, cijfer of teken aan te brengen of te doen aanbrengen. Kortom: graffiti spuiten op openbare plekken mag niet. Maar in de praktijk is er een gedoogbeleid, aldus Paul Haccou van Streetart Woerden, althans, voor de hotspot onder de A12. Paul, die al vanaf zijn tiende hier mee bezig is (nu al 44 jaar) vertelt dat in het verleden de gemeente wel toestemming had gegeven om op die locatie te schilderen, maar dat dit jaren geleden werd ingetrokken omdat Rijkswaterstaat het absoluut niet wil. Rijkswaterstaat is de eigenaar van de tunnel. Echter, handhaven is geen optie. Soms bellen passanten de politie, die komt dan even en gaat dan weer. Paul heeft dat ook weleens meegemaakt. Als de politie zou handhaven, maakt dat volgens Paul niets uit, er komen gelijk weer anderen. De drive is groot onder de kunstenaars

Hotspot

In de wereld van de graffiti heet deze locatie ‘Hall of Fame’. Kunstenaars komen van heinde en verre naar deze locatie, bijvoorbeeld uit Bergen op Zoom, Amersfoort en Rotterdam. Het is een interessante locatie omdat de drukste spoorlijn van Nederland erlangs komt, het wordt veel gezien dus. Er gelden voor deze locatie onderling geen restricties. Het kan zijn dat een kunstwerk de volgende dag alweer overgeschilderd wordt. Alleen ‘memorials’ (eerbetoon aan overledenen) blijven wat langer staan, net als groot werk van bekende kunstenaars.

Naast deze locatie wordt ook wel ‘wild’ gespoten, aldus Paul. Kerken worden omzeild, maar treinen en scholen niet. Sommigen zijn zo brutaal dat ze overdag gewoon bezig zijn. In Woerden zijn zo’n 15 á 20 personen actief bezig, landelijk elk weekend wel tussen de 500 en 1.000 man. Als je in het ‘wild’ over het werk van iemand anders schildert, kun je weleens een telefoontje van de eerste kunstenaar verwachten, dat wordt niet altijd op prijs gesteld. Bij de hotspot ‘Hall of Fame’ weet iedereen dat het tijdelijk is. De hotspot wordt vaak ook benut door kunstenaars als oefenplek voor hun commerciële werk, of door bepaalde hobbyclubjes. Vaak hebben kunstenaars een grafische achtergrond, bijvoorbeeld het Grafisch Lyceum. Maar er zit bijvoorbeeld ook een advocaat bij. De leeftijden van de kunstenaars zijn van 20 tot in de 60. Het is een informele wereld, maar het voelt wel als een sociale kring, aldus Paul. Hij kent sommigen al 30 á 40 jaar, en soms gaat men ook naar elkaars verjaardagen of huwelijk.

Kunst of Kladden

Net al aangehaald dat velen een grafische achtergrond hebben, al hoeft dat natuurlijk niet. Een beginner wordt ‘Toy’ genoemd, die moet nog veel leren. Paul geeft ook workshops en les. Hij doet veel met kinderen. In september gaf hij op verzoek van de gemeente een workshop in Montfoort. Ook pas in de bibliotheek in Woerden. Dat trok ongeveer 45 kinderen. Op het Wonderfestival in Woerden was hij daar ook druk mee. Hij had een grote houten wand geplaatst met een ontwerp erop, en de kinderen konden het inkleuren. Daar waren ongeveer 400 kinderen mee bezig. Anderhalf jaar geleden was er een Streetart expositie in Woerden. Eén deelnemer daarvan is ingehuurd door een hamburgerketen om wereldwijd 400 zaken op te fleuren.

Viezigheid

Tja, de ongewenste ‘kunstwerken’ en de troep. Het beleid van de gemeente is dat als er graffiti wordt gespoten op eigendommen de gemeente deze met spoed verwijdert als het gaat om aanstootgevende teksten of afbeeldingen. Denk aan hakenkruizen en bepaalde leuzen. Gelukkig komt dit niet vaak voor. Andere graffiti wordt ook verwijderd, maar de zegsvrouw van de gemeente zegt wel dat de inzet van de gemeente in tijd en geld beperkt is. Weetje: de laag verf in de ‘Hall of fame’ is waarschijnlijk onderhand 7 cm dik!

De kunstenaars laten wel troep achter. Je gebruikt voor een groot werk al gauw een emmer latex als ondergrond en vijftien spuitbussen. De gemeente heeft nu in de tunnel kliko’s neergezet. Het is dus geen goedkope hobby, voor een groot stuk van 6 x 2,5 meter ben je toch al gauw 100 euro armer. Maar het trekt desondanks veel kunstenaars, het doel is dat hun graffitinaam overal gezien wordt, daar draait het om. Het maakt niet uit of het publiek het kan lezen, maar of de collega’s het zien. Vandaar steeds die grote letters. Persoonlijk vind ik voorstellingen die iets afbeelden veel interessanter en mooier dan grote graffitinamen. Er zijn best heel mooie afbeeldingen bij. Ik hoop wel dat men nadenkt waar men wat doet…