Petra van Hartskamp over tien jaar burgemeesterschap

‘Een groot voorrecht om uw burgemeester te mogen te zijn’

Tien jaar lang was ze het gezicht van Montfoort en Linschoten: zichtbaar, betrokken en altijd onder de mensen. Burgemeester Petra van Hartskamp kijkt terug op een periode vol ontmoetingen, uitdagingen en saamhorigheid. “Ik ben in een warm bad gekomen - en het water is nog steeds niet afgekoeld.”

Waarom nu?

Het besluit kwam voor velen onverwacht. “Het is voor mij een natuurlijk moment”, zegt Petra. “Er komt een nieuwe samenstelling na de verkiezingen. Dan is een frisse start goed voor de gemeente - en voor mij een moment om te onthechten en te oriënteren op wat ik nog wil.” Dat ze haar termijn in 2022 nog verlengde, vindt ze niet tegenstrijdig. “Een tweede termijn maak je niet altijd per definitie af. Soms voel je: nu is het goed om het stokje door te geven. Tien jaar is een mooie tijd.”

Montfoort is uitdagend - en dat vond ik ook het mooie

Er wordt weleens gezegd dat Montfoort een lastige gemeente is om te besturen. “Dat herken ik”, zegt Petra, “maar dat vond ik juist ook het mooie. Er zit een zekere eigenzinnigheid in de genen van Montfoort en Linschoten. Je kunt hier niets opleggen - je moet uitleggen waarom iets verstandig is. Als je mensen echt spreekt en uitlegt waar een bestuur voor staat, merk je dat er veel meer begrip is dan je soms denkt.”

Over de opvang van statushouders

Montfoort werd onlangs op de vingers getikt omdat er te weinig statushouders worden opgevangen. “Dat heeft niets met mijn vertrek te maken”, benadrukt Petra. “We doen ons uiterste best, maar als er geen woningen zijn, kun je niemand huisvesten. De provincie kan hoog of laag springen, maar het is een feit: zonder huizen kan het niet. We doen wat binnen onze mogelijkheden ligt.

Moeilijke en mooie momenten

Op de vraag wat haar het meest heeft geraakt, hoeft ze niet lang na te denken. “De coronatijd. Ik belde in het begin mensen die ziek waren of nabestaanden van wie iemand was overleden. Dat hakte erin. Mensen konden niet op de normale manier afscheid nemen. Dat voelde oneerlijk en zo verdrietig maar tegelijk moest je anderen beschermen. Dat was zwaar.”

Er waren gelukkig ook veel lichtpunten. “De kracht van de samenleving is zó groot. Mensen doen hier echt wat voor elkaar. Niemand zit hier ‘s avonds op de bank - iedereen is ergens actief, bij een vereniging of vrijwilligerswerk. Dat maakt Montfoort en Linschoten zo bijzonder.”

Waar ze trots op is

Terugkijkend op tien jaar burgemeesterschap noemt Petra vooral de mensen met wie ze werkte. “Na de lastige periode van samenwerking met IJsselstein hebben we weer een hechte organisatie opgebouwd, met betrokken medewerkers die hart hebben voor Montfoort en Linschoten.”

Ze benadrukt liever samenwerking dan succes. “We doen het samen - en dat meen ik. Iedereen is even belangrijk, van baliemedewerker tot wethouder.” Ook nabijheid vindt ze belangrijk. “Bestuur moet zichtbaar en aanspreekbaar zijn. Dat is misschien wel wat ik het meest heb geprobeerd te brengen.” Aansluitend noemt ze veiligheid een vanzelfsprekende verantwoordelijkheid. “We hebben stevig ingezet op samenwerking met wijkagenten en jongerenbegeleiding. Als je één jongere op tijd de goede kant op helpt, is dat het al waard.”

Wat ze daarnaast waardeert, is dat de geschiedenis van Montfoort en Linschoten weer meer aandacht krijgt. “De trots op onze stad en ons dorp groeit. Dat zie je aan de vrijwilligers, de evenementen en de bezoekers van buiten. Dat vind ik mooi om te zien.”

De taaie dossiers

Over het woningtekort spreekt ze met betrokkenheid. “Ik vind het zuur dat jongeren hier geen woning kunnen vinden. Dat betekent dat hun leven pas later begint.” Ook de ouderenzorg gaat haar aan het hart. Toen jaren geleden het verzorgingshuis de Bloesemhof verdween, kwamen veel inwoners in actie onder de noemer Behoud Ouderenzorg Montfoort. “Ik vond het mooi om te zien hoe betrokken mensen waren, hoe de ouderen zelf letterlijk de straat op gingen met trommels en spandoeken”, zegt Petra. “Maar het was tegelijk ook jammer, omdat ze eigenlijk op het verkeerde been waren gezet. De gemeente kon dat besluit niet terugdraaien - het lag bij de zorgorganisatie. We hebben als gemeente wel steeds gesprekken gevoerd en het belang van ouderenzorg benadrukt, maar sommige zaken zijn eenvoudigweg niet in gemeentelijke handen. Dat is soms frustrerend.”

Een moment van stilte volgt op de vraag of ze iets anders zou doen bij taaie dossiers. “Dat vind ik lastig. Burgemeesters nemen geen politieke besluiten, die horen bij het college en de gemeenteraad. Mijn rol is om kritische vragen te stellen en te zorgen dat processen goed verlopen. En dat heb ik altijd gedaan.”

Meelevend, zorgzaam en eigenzinnig

Als Montfoort een mens zou zijn? “Meelevend, zorgzaam, gezellig en sportief - en behoorlijk eigenzinnig”, lacht Petra. “Dat zit in beide kernen. Ze zetten zich soms wat tegen elkaar af, maar dat wordt minder. En dat vind ik mooi om te zien: de samenwerking groeit.”

Wat ze in een tijdcapsule zou stoppen? “Muziek, omdat saamhorigheid vaak in muziek tot leven komt. Carnaval, als symbool van levenslust. En de kracht van vrijwilligers. Eigenlijk wil je alles erin stoppen - er is zó veel om trots op te zijn.”

Wat komt er nu?

“Eerst onthechten,” zegt ze. “Burgemeester ben je 24 uur per dag. Het is geen baan, het is een manier van leven. Ik wil even meer balans, tijd voor mijn kleinkinderen, en zien wat er verder op mijn pad komt. Maar een ding is zeker ik zal Montfoort en Linschoten enorm gaan missen.”